تداوم پیشتازی طلا و نقره

صندوق‌های طلا

آتش انتظارات تورمی مجددا شعله‌ور شده و این موضوع خود را به شکل تقویت تقاضا در بازارهای دارایی خود را نشان داده است. روز گذشته قیمت دلار آزاد در بازار آزاد به سطوحی رسید که برای نخستین‌بار در تاریخ تجربه می‌شد. دلار در بازار آزاد که معاملات روز سه‌شنبه را در سطح ۱۶۶هزار و ۵۰۰تومان به اتمام رسانده بود، معاملات روز چهارشنبه را با جهشی قابل‌توجه و در کانال ۱۷۴هزار تومان آغاز کرد و در ادامه در حوالی ساعت ۱۳ دیروز به کانال ۱۸۱ هزار تومان نیز رسید. در ادامه معاملات اما نرخ اسکناس آمریکایی از قله روزانه عقب‌نشینی کرد و در لحظه تنظیم این گزارش (ساعت ۱۵:۳۰ روز چهارشنبه)، به کانال ۱۷۱هزار تومان عقب‌نشینی کرد. نرخ  دلار آزاد در حالی به قله تاریخی خود رسیده که معاملات هفته گذشته را در سطح ۱۵۵هزار تومان به اتمام رسانده بود. رشد قیمت دلار در روزهای اخیر به رشد قیمت‌ها در بازار طلا و سکه نیز منتهی شده است. با رکوردشکنی دلار، براساس اعلام اتحادیه طلا و جواهر تهران، قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار از ۲۰‌میلیون تومان عبور کرد؛ البته با عقب‌نشینی دلار از سقف روزانه، نرخ هر گرم طلای ۱۸عیار به کانال ۱۹‌میلیون عقب‌نشینی کرد.

قیمت سکه امامی نیز مجددا از سطح ۲۰۰‌میلیون تومان عبور کرد. صندوق‌های طلا نیز معاملات روزانه را در سطح مثبت ۸ الی ۱۰درصد آغاز کردند؛ اما در ادامه با عقب‌نشینی دلار در بازار آزاد، قیمت گواهی سپرده شمش طلا در بورس کالا نیز از سقف روزانه عقب‌نشینی کرد که این موضوع موجب کاهش NAV صندوق‌های طلا شد. در همین راستا قیمت صندوق‌های طلا نیز با عقب‌نشینی از قله روزانه همراه شد و به مثبت ۵ الی ۷درصد رسید. وضعیت معاملات این صندوق‌ها به گونه‌ای شد که در کلیه صندوق‌های طلا، قیمت‌های آخرین معامله از قیمت‌های پایانی کمتر شد. با عقب‌نشینی قیمت صندوق‌های طلا از سقف قیمتی دقایق ابتدایی معاملات، حباب قیمتی اکثر صندوق‌های طلا وارد محدوده منفی شد.

این در حالی است که در لحظات نخست بازگشایی این صندوق‌ها در روز گذشته، با رشد بیشتر قیمت نسبت به NAV، قیمت این صندوق‌ها حباب مثبت چشم‌گیری به خود گرفته بود. قیمت با وجود معامله صندوق‌های طلا در محدوده مثبت، سرمایه‌گذاران حقیقی اقدام به خارج کردن سرمایه‌های خود از صندوق‌های طلا کردند و در روز گذشته، خالص تغییر مالکیت در صندوق‌های طلای بورسی، ۲ هزار و ۵۸۲‌میلیارد تومان به نفع پرتفوی حقوقی‌ها بود. دلیل خروج پول از این صندوق‌ها در محدوده‌های مثبت نیز به شناسایی سود توسط سرمایه‌گذاران بازمی‌گردد؛ در واقع سرمایه‌گذاران با مشاهده رشد قابل‌توجه قیمتی در روز گذشته، تشخیص داده‌اند که احتمال افت قیمت‌ها وجود دارد و به همین دلیل همه یا بخشی از سود خود را شناسایی کرده‌اند. افزون بر این، ارزش معاملات صندوق‌های طلا نیز رقم قابل‌توجهی به ثبت رساند و روز گذشته در ۳۱ صندوق، حدود ۳۴ همت واحد صندوق طلا میان سرمایه‌گذاران دست به دست شد.

صندوق‌های نقره

صندوق‌های نقره نیز در معاملات روز گذشته با رشد قیمتی همراه شدند. پس از دو روز متوالی که این صندوق‌ها در محدوده سقف قیمتی روزانه با صف خرید همراه بودند. در معاملات روز گذشته، این صندوق‌ها متعادل شدند. در دقایق ابتدایی شروع معاملات، صندوق‌های نقره نیز مانند صندوق‌های نقره با رشد قیمتی قابل‌توجهی همراه شدند؛ اما در ادامه با افت قیمت دلار در بازار آزاد که متعاقبا عقب‌نشینی قیمتی گواهی سپرده نقره را نیز در پی داشت؛ این صندوق‌ها نیز با افت از قله روزانه همراه شدند. با وجود این، همچنان حباب صندوق‌های نقره در محدوده مثبت باقی ماند و در کنار حباب گواهی سپرده نقره، بر حباب دولایه در قیمت صندوق‌های نقره قوت بخشید. در معاملات دیروز بیش از ۳همت واحد صندوق نقره میان خریداران و فروشندگان دست به دست شد و سرمایه‌گذاران حقیقی نیز اقدام به وارد کردن حدود ۹۳‌میلیارد تومان پول به این صندوق‌ها کردند. برای نخستین بار در تاریخ معاملات صندوق‌های نقره است که بیش از ۳ همت واحد صندوق نقره میان سرمایه‌گذاران معامله می‌شود.

صندوق‌های درآمد ثابت

در معاملات دیروز صندوق‌های درآمد ثابت، برای سومین روز متوالی، سرمایه‌گذاران حقیقی اقدام به خارج کردن سرمایه‌ از این صندوق‌ها کردند. در سه روز معاملاتی اخیر، این گروه از سرمایه‌گذاران، حدود ۱۴هزار و ۵۰۰‌میلیارد تومان پول از این ابزارها خارج کرده‌اند. این موضوع در حالی رقم خورده که از ابتدای جنگ تا پایان معاملات ششم اردیبهشت، خالص تغییر مالکیت در این صندوق‌ها، ۳۲ هزار‌میلیارد تومان به سمت پرتفوی سرمایه‌گذاران حقیقی بود. واضح و مبرهن است که با اوج‌گیری انتظارات تورمی و افزایش قیمت دلار در بازار آزاد، دیگر سود صندوق درآمد ثابت برای برخی توجیه ندارد و آنها ترجیح می‌دهند تا به سمت و سوی بازار طلا و سکه یا بازار ارز روانه شوند.

غلبه نگاه کوتاه‌مدت در بازارها

جهش همزمان قیمت ارز و دارایی‌های مبتنی بر طلا، بار دیگر نشان داد که لنگر انتظارات در اقتصاد ایران تا چه اندازه شکننده و وابسته به متغیرهای کوتاه‌مدت است. با این حال، آنچه در رفتار سرمایه‌گذاران طی معاملات اخیر جلب توجه می‌کند، نه صرفا حرکت به سمت دارایی‌های پوشش تورم، بلکه افزایش وزن تاکتیک‌های کوتاه‌مدت در تصمیم‌گیری‌ها است. خروج پول از صندوق‌های طلا در شرایطی که این ابزارها بازدهی مثبت قابل‌توجهی را ثبت کرده‌اند، بیانگر آن است که بخشی از فعالان بازار، بیش از آن که در پی پوشش ریسک تورم باشند، به دنبال بهره‌برداری از نوسانات و شناسایی سود در سقف‌های قیمتی هستند. این تغییر رفتار را می‌توان نشانه‌ای از کاهش افق سرمایه‌گذاری و غلبه نااطمینانی دانست؛ وضعیتی که در آن حتی ابزارهای مبتنی بر طلا نیز به بستر معاملات نوسانی تبدیل می‌شوند.

از سوی دیگر، تداوم خروج منابع از صندوق‌های درآمد ثابت نیز موید افزایش هزینه فرصت نگهداری دارایی‌های کم‌ریسک در فضای تورمی است. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد بازارها بیش از هر زمان دیگری به سیگنال‌های سیاستگذاری حساس شده‌اند و پایداری جریان نقدینگی در هر یک از کلاس‌های دارایی، وابستگی بالایی به چشم‌انداز ثبات متغیرهای کلان خواهد داشت.