چگونه نفت مسیر سایر بازارها را تعیین کرد؟
سقوط دومینووار بازارها
در این میان سه کشور گروه هفت، از جمله ایالات متحده، تاکنون از این ایده حمایت کردهاند چرا که مقامات آمریکایی معتقدند آزادسازی مشترک در محدوده ۳۰۰ تا ۴۰۰میلیون بشکه مناسب است. علاوه بر این رسانه ژاپنی نیکی نیز ادعا کرده است که ژاپن به ایستگاههای ذخایر نفتی دستور داده تا برای آزادسازی ذخایر آماده شوند.بررسی دادههای تاریخی نشان میدهد که آزادسازی ذخایر اضطراری نفت جمعی آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در مقاطع زمانی مختلفی اتفاق افتاده است. برای نمونه در سال ۱۹۹۱ و همزمان با آغاز جنگ خلیج فارس، ۷۵میلیون بشکه آزاد شد.
در سال ۲۰۰۵ نیز به دلیل توفان کاترینا و ریتا، مجموعا ۶۰میلیون بشکه نفت روانه بازار شد. جنگ لیبی در سال ۲۰۱۱ نیز موجب آزادسازی ۶۰میلیون بشکه شد. در این میان بحران روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ یکی از عظیم ترین عرضههای ذخایر اضطراری را رقم زد به گونهای که مجموعا ۱۸۰میلیون بشکه در دو مرحله روانه بازار شد. نفت که از روز نخست آغاز تنشها در خاورمیانه نقش شاخص آینده نگر بازار را به خود گرفته بود، همزمان با آغاز معاملات، با جهشی معنادار به سایر بازارها سمت و سو داد و نفت آمریکا در تلاش برای ثبت یکی از بزرگترین بازگشتهای قیمتی در تاریخ قرار گرفت چرا که پس از باز شدن بازار تا ۳۰ درصد افزایش یافت. در انتها در کمتر از ۴ ساعت بعد، قیمت نفت آمریکا در حال نزدیک شدن به ۱۰۰ دلار در هر بشکه قرار گرفت. در ادامه اونس با فاصله قیمتی ۴۰ دلار آغاز به کار کرد، اما به سرعت ۶۰ دلار ریزش را تجربه کرد. این روند به سایر بازارها نیز منتقل شد و موجب شد یکی پس از دیگری سقوط کنند.
بیتکوین، نخستین قربانی بازارها
بازار رمزارزها پیش از بازگشایی معاملات آتی، نخستین نشانههای تصمیم معاملهگران را بروز داده و تنها دقایقی پیش از شروع، سرخپوش شد. نفت آمریکا(wti) و برنت معمولا با یکدیگر مقایسه شده و به دلایلی همچون حملونقل و تولید شیل آمریکا با فاصله قیمتی از یکدیگر معامله میشوند. با این حال همزمان با آغاز کار بازارها و جهشهای پی در پی قیمت، بهای نفت آمریکا و برنت همگرایی معناداری پیدا کردند؛ به گونهای که برخی از تحلیلگران رفتار نخستین نفت را مشابه شت کوینها توصیف کردند. رفتار نفت به سرعت بر سایر بازارها تاثیر گذاشت به گونهای که معاملات آتی شاخص s&p۵۰۰ و نزدک ۱۰۰ هریک ۱.۷درصد سقوط کردند.
شاخص داوجونز نیز با ریزشی معادل یک هزار پیپ، ۲ درصد افت را تجربه کرد. این واکنش، رمزارزها را به اولین قربانی بازار تبدیل کرد چرا که معاملهگران جهت جلوگیری از تبخیر موقعیتهای معاملاتی خود(لیکویید) در بازار نفت و سهام، به سرعت اقدام به فروش داراییهای خود در بازار کریپتوکارنسیها کردند. در پی این اقدام بیتکوین به عنوان محرک اصلی بازار بلافاصله به کمتر از ۶۶ هزار دلار سقوط کرده و به روند تبخیر گسترده داراییها دامن زد.
فضای حاکم بر معاملات ژاپن
نخستوزیر ژاپن، تاکائیچی در آخرین اظهارات خود تاکید کرد که در حال حاضر تصمیمگیری در زمینه اینکه درگیریهای خاورمیانه چگونه ممکن است بر اقتصاد این کشور اثر بگذارند، امری دشوار است. امروزه بسیاری از شهروندان نگران افزایش قیمت بنزین هستند و دولت در حال بررسی اقداماتی است که میتواند در این راستا انجام دهد. با این حال انتظار میرود هر اقدام دولت برای کاهش اثرات درگیریها احتمالا شامل تغییر در بودجه مالی سال ۲۰۲۶ نخواهد بود. همچنین دولت در حال بررسی استفاده از ذخایر است تا اطمینان حاصل شود قیمت بنزین به سطحی غیرقابل تحمل برای خانوارها افزایش نیابد.
با این حال مجموع این اطمینان خاطرها نتوانست به عنوان مسکن برای معاملهگران عمل کند. انتظارات تورمی شکل گرفته به دلیل افزایش قیمت نفت، روز دوشنبه بازار سهام ژاپن را در پایین ترین سطح طی دو ماه گذشته قرار داد؛ به گونهای که شاخص nikkie۲۲۵ در مقاطعی با افت بیش از ۳ هزار واحد، ۶.۷درصد سقوط کرد. در این میان سهام شرکتهای فناوری، مالی و صادراتمحور بیشترین ریزش را تجربه کردند به گونهای که سهام شرکت soft bank با بیش از ۱۰ درصد، fast retailing ۴ درصد و تویوتا ۵ درصد به روز خود پایان دادند. در این میان ین نیز در برابر سایر رقبای اصلی خود، تضعیف شد.
ریزش سهام اروپایی
بازارهای اروپایی بهعنوان یکی از مناطقی که بیشترین تاثیر را از تحولات ژئوپلیتیک میپذیرند، در معاملات روز دوشنبه به روند نزولی خود ادامه دادند. شاخص DAX آلمان با افت ۲.۶درصدی، به سطح ۲۲ هزار و ۹۰۰واحد رسید. شاخص CAC۴۰ بورس پاریس نیز با از دست دادن ۲.۷درصد از ارزش بازار خود، در سطح ۷ هزار و ۷۰۰ واحد قرار گرفت. در این میان شاخص فوتسی۱۰۰ بریتانیا کمتر از سایر رقبای خود تحتتاثیر قرار گرفته و روز معاملاتی خود را با ریزش ۱.۹درصدی به پایان رساند. پس از ژاپن، بازار سهام کره یکی از بزرگترین بازندههای بورسی بود و با ریزش ۶درصدی در سطح ۵ هزار و ۲۰۰ قرار گرفت. تحلیلگران معتقدند که یکی از بزرگترین بازندگان درگیری در خاورمیانه، اقتصادهایی هستند که واردات انرژی در آنها سهم بزرگی از تولید ناخالص داخلی را شکل میدهد. این گروه شامل کشورهایی همچون کرهجنوبی، تایوان، ژاپن، هند و چین است.
همچنین بیشتر اقتصادهای اروپایی از جمله فرانسه، آلمان و بریتانیا نیز در همین دسته قرار میگیرند. اگر جهش قیمتها کوتاهمدت باشد، بیشتر اقتصادهای پیشرفته توان جذب آن را خواهند داشت. حتی اگر قیمت نفت در محدوده ۷۰ تا ۸۰ دلار باقی بماند و قیمت گاز نیز نزدیک به سطوح فعلی بماند، تورم در سال ۲۰۲۶ در اروپا و آسیا احتمالا تنها حدود نیم واحد درصد بالاتر از پیشبینیهای پیش از جنگ خواهد بود. همچنین اثر آن بر رشد واقعی تولید ناخالص داخلی اندک خواهد بود. در این میان چین تنها بازاری بود که کمتر تحتتاثیر درگیریها و احساسات معاملهگران قرار گرفت به گونهای که هنگ سنگ و شانگهای کامپوزیت به ترتیب ۱.۴درصد و ۰.۷درصد ریزش کردند.
