سقف شکنی نرخ سود
نرخ سود اوراق ۳۰ ساله خزانهداری در روز سهشنبه به ۵.۱۸ درصد افزایش یافت و در مسیر ثبت بالاترین رقم بازگشایی خود از سال ۲۰۰۷ قرار گرفت. لازم به ذکر است که نرخ سود اوراق قرضه رابطه معکوسی با قیمت آنها دارد.
این افزایش نرخها که هزینه وامگیری را برای دولتها، مالکان مسکن و کسبوکارها بالا میبرد، میتواند به یک نقطه فشار حیاتی برای دولت ترامپ تبدیل شود؛ آن هم در شرایطی که او به کارزار خود علیه ایران که باعث افزایش جهانی قیمت نفت شده است، ادامه میدهد.
آخرین باری که رئیسجمهور ترامپ با چنین آشفتگی بزرگی در بازار اوراق خزانهداری مواجه شد، پس از آن بود که در آوریل سال گذشته اعلام کرد بر واردات از تقریبا تمامی شرکای تجاری آمریکا تعرفه وضع میکند.
در آن زمان، صعود چشمگیر نرخ سود اوراق به عنوان دلیل اصلی عقبنشینی آقای ترامپ از بسیاری از تندروانهترین پیشنهادهایش یاد شد.
اما این بار، سرمایهگذاران در سراسر جهان به شکل فزایندهای نگران پیامدهای این درگیری چندماهه در خاورمیانه هستند؛ جایی که بهرغم وجود آتشبس میان ایالات متحده و ایران، تلاشها برای دستیابی به یک توافق صلح پایدار به بنبست خورده است.
نرخ سود اوراق قرضه ۳۰ ساله در کشورهای کانادا، آلمان، فرانسه، اسپانیا، پرتغال، هلند و سوئیس همگی روز سهشنبه در بالاترین حد خود در ۱۲ ماه گذشته معامله شدند. در مابقی مناطق اروپا و آسیا نیز نرخ سود اوراق بلندمدت در سطح بالایی قرار داشت.
در بریتانیا، تلاطم در بازار اوراق قرضه دولتی حتی از این هم شدیدتر است. بحران رهبری که نخستوزیر کییر استارمر با آن دستوپنجه نرم میکند، به جهش نرخ سود اوراق ۳۰ ساله این کشور به بالاترین حد خود از سال ۱۹۹۸ کمک کرده است.
در ژاپن، نرخ سود اوراق قرضه ۳۰ ساله به ۴.۱۳ درصد رسیده که بالاترین رقم ثبتشده در تاریخ این کشور است؛ چرا که افزایش قیمت انرژی، اقتصادِ از قبل آسیبدیده این کشور را تحت فشار شدیدتری قرار داده است.
سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه در سراسر جهان چشم به انسداد مداوم تنگه هرمز دوختهاند؛ شاهراه حیاتی کشتیرانی که پیش از جنگ، حدود یکپنجم نفت جهان را عمدتا روانه آسیا و بخشهایی از اروپا میکرد.
در ایالات متحده، تاثیر افزایش قیمت نفت در مجموعه گزارشهای تورمی هفته گذشته مشهود بود؛ گزارشهایی که نشان دادند قیمتهای مصرفکننده و تولیدکننده با سریعترین نرخ خود در چند سال اخیر افزایش یافتهاند.
عامل دیگری که بر بازار اوراق خزانهداری سنگینی میکند، نشست آخر هفته گذشته میان آقای ترامپ و آقای شی جینپینگ، رهبر چین بود. امید سرمایهگذاران به اینکه این دیدار پر سروصدا منجر به همکاری چین برای پایان دادن به جنگ در ایران شود، ناامید شد.
وِیل هارتمن، استراتژیست نرخ بهره آمریکا در موسسه «BMO Capital Markets» با اشاره به نگرانیها از احتمال ادامه روند صعودی نرخ سود، گفت: «فکر میکنم در حال حاضر ترس زیادی در بازار حاکم است و یک بیمیلی دستهجمعی برای ورود و مقابله با این موج فروش گسترده وجود دارد».
به گفته تحلیلگران، برخلاف آشفتگی ناشی از تعرفههای سال گذشته، به نظر میرسد آقای ترامپ تمایل کمتری برای عقبنشینی در قبال ایران دارد. اقتصاد در سایر بخشها وضعیت خوبی دارد و رشد هوش مصنوعی و سودهای کلان شرکتها پایههای آن را تقویت کرده است. بازار سهام نیز برای هفت هفته متوالی صعودی بوده و در این مسیر رکوردهای بیسابقهای را ثبت کرده است.
با این حال، بالارفتن نرخ سود اوراق خزانهداری میتواند سایر اولویتهای اقتصادی آقای ترامپ، مانند رونق بخشیدن به بازار راکد مسکن را با چالش مواجه کند.
نرخ سود اوراق ۱۰ ساله خزانهداری که تعیینکننده هزینه وامهای مسکن است نیز از زمان آغاز جنگ با ایران جهش چشمگیری داشته است.
این نرخ از زمان شروع جنگ با حدود ۰.۷۵درصد افزایش به ۴.۶۷درصد رسیده که بالاترین میزان از ابتدای سال ۲۰۲۵ است. طبق دادههای آژانس مسکن «فردی مک»، میانگین نرخ وام مسکن ۳۰ ساله از زیر ۶ درصدِ قبل از جنگ، به ۶.۳۶ درصد افزایش یافته است.
بخشی از این افزایش نرخ سود اوراق خزانهداری ناشی از این پیشبینی است که فدرالرزرو (بانک مرکزی آمریکا) احتمالا برای مهار تورم مجبور خواهد شد نرخ بهره کوتاهمدت تحت کنترل خود را افزایش دهد. این انتظارات حتی با وجود انتصاب رئیس جدید فدرالرزرو، کوین وارش که ترامپ با امید به کاهش نرخ بهره او را انتخاب کرده بود، در حال تقویت است.
پیش از آغاز جنگ، سرمایهگذاران انتظار داشتند که فدرالرزرو نرخ بهره را تا ماه ژانویه حداقل نیم درصد کاهش دهد. اکنون بر اساس قیمتها در بازارهای آتی نرخ بهره، آنها انتظارات خود را به افزایش یکچهارم درصدی تغییر دادهاند.
جوزف پورتل، مدیر سبد سهام در موسسه «نیوبرگر برمن» در این باره گفت: «این حس وجود دارد که اوضاع پیش از آنکه رو به بهبودی برود، بدتر خواهد شد.» او افزود که بازار در حال حاضر «نوعی حق بیمه (ریسک) را برای این عدم قطعیت محاسبه و اعمال میکند.»
* نیویورک تایمز
