پالس نزولی سوئیس به بازار نفت
به گزارش تارنمای tradingeconomics.com و تا لحظه تنظیم این خبر، نفت برنت روز دوشنبه ۲۲ژوئن پس از آنکه در ساعات ابتدایی معاملات تا محدوده ۸۲دلار و ۳۰سنت صعود کرده بود، مسیر خود را تغییر داد و با کاهش بیش از یک دلار به حدود ۷۹دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز در محدوده ۷۷دلار معامله شد. رشد اولیه قیمتها تحت تاثیر اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، شکل گرفت. ترامپ تهدید کرده بود در صورت ادامه حملات حزبالله به اسرائیل، حملات نظامی علیه ایران از سر گرفته خواهد شد. وی همچنین نسبت به بسته شدن دوباره تنگه هرمز هشدار داده بود. همزمان برخی رسانههای ایرانی گزارش دادند تهران در واکنش به این اظهارات، روند مذاکرات را متوقف کرده است؛ اما با انتشار اخبار جدید از مذاکرات سوئیس، فضای بازار به سرعت تغییر کرد.
نقشه راه دستیابی به توافق نهایی
قطر و پاکستان که نقش میانجی در گفتوگوها را برعهده دارند، در بیانیهای مشترک اعلام کردند تهران و واشنگتن بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافق نهایی طی ۶۰روز آینده به تفاهم رسیدهاند. تحلیلگران معتقدند همین چشمانداز سیاسی مهمترین عامل افت قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه بوده است. «جیووانی استاونوفو» تحلیلگر بانک UBS، اعلام کرد پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا مهمترین عامل فشار بر بازار نفت در روز جاری محسوب میشود؛ زیرا احتمال بازگشت بخشی از عرضه نفت ایران به بازار جهانی را افزایش داده است. دور نخست مذاکرات مقامات ارشد دو کشور در سوئیس روز دوشنبه ۲۲ ژوئن به پایان رسید. این گفتوگوها بر اساس تفاهمنامهای انجام شد که هفته گذشته برای تمدید آتشبس شکننده موجود و ادامه مذاکرات حداقل برای ۶۰ روز دیگر به امضا رسیده بود.
صدور معافیت برای صادرات نفت
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد تهران موفق شده در مذاکرات اخیر امتیازهایی از جمله صدور معافیت برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده و آغاز برنامه بازسازی و توسعه اقتصادی کشور را به دست آورد. این موضوع از نگاه فعالان بازار انرژی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا صدور معافیتهای تحریمی میتواند برای نخستین بار پس از سالها بخشی از محدودیتهای بانکی، بیمهای و حملونقلی مرتبط با تجارت نفت ایران را کاهش دهد. به همین دلیل معاملهگران، توافق احتمالی را به معنای ورود تدریجی بشکههای بیشتر نفت ایران به بازار جهانی تعبیر کردهاند. نشانههای بازگشت صادرات نفت ایران نیز به تدریج در حال نمایان شدن است. حمید بورد، رئیس شرکت ملی نفت ایران، اعلام کرده که از ابتدای هفته گذشته تاکنون بیش از ۲۵میلیون بشکه نفت خام ایران از خطوط محدودشده عبور کرده و راهی بازارهای صادراتی شده است.
به گفته وی، صادرات نفت ایران که در هفتههای گذشته بهدلیل محاصره دریایی آمریکا با محدودیت جدی مواجه شده بود، اکنون بار دیگر در حال ازسرگیری است. علاوه بر ایران، سایر تولیدکنندگان منطقه نیز در حال آماده شدن برای افزایش عرضه هستند. امارات متحده عربی، کویت و عراق طی هفته گذشته حجم بیشتری نفت به مشتریان خود پیشنهاد کردهاند. عراق نیز اعلام کرده که قصد دارد تولید نفت خود را به تدریج به سطح ۴.۳میلیون بشکه در روز بازگرداند. بانک ANZ برآورد کرده که طی چهار هفته نخست پس از کاهش تنشها، بین ۲ تا ۳میلیون بشکه در روز از عرضه از دسترفته منطقه به بازار بازگردد. با این حال این بانک هشدار داده که روند احیای کامل تولید زمانبر خواهد بود و بخش مهمی از ظرفیت از دسترفته احتمالا تا سال۲۰۲۶ به بازار بازنخواهد گشت. به اعتقاد کارشناسان، در مرحله نخست افزایش عرضه بیشتر از محل تسهیل حملونقل، آزاد شدن ذخایر انباشتهشده و رفع محدودیتهای صادراتی خواهد بود، نه افزایش فوری تولید.
زمان و سرمایهگذاری
بازسازی برخی تاسیسات آسیبدیده، احیای ظرفیت پالایشگاهی و بازگرداندن چاههای نفت به مدار تولید همچنان به زمان و سرمایهگذاری قابلتوجه نیاز دارد. در همین حال، تردد نفتکشها از تنگه هرمز نیز ادامه یافته است. با وجود تهدیدهای مطرحشده در هفتههای گذشته، میلیونها بشکه نفت خام طی تعطیلات آخر هفته از این آبراه راهبردی عبور کردهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره وقوع یک شوک بزرگ عرضه را کاهش داده است. مجموع این تحولات نشان میدهد بازار جهانی نفت بیش از آنکه به تهدیدهای نظامی واکنش نشان دهد، اکنون چشم به نتایج مذاکرات سوئیس دوخته است. اگر روند کنونی ادامه یابد و معافیتهای صادراتی ایران به مرحله اجرا برسد، احتمال افزایش عرضه نفت در ماههای آینده بیشتر خواهد شد؛ عاملی که میتواند فشار نزولی بر قیمتها را حفظ کند. با این حال، معاملهگران همچنان نسبت به پایداری توافقها محتاط هستند. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بازار انرژی خاورمیانه به شدت تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیک قرار دارد و هرگونه بازگشت تنشها میتواند معادلات عرضه و قیمت را بار دیگر تغییر دهد. از این رو، آینده بازار نفت در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری به سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا و میزان موفقیت طرفین در اجرای توافقهای حاصلشده گره خورده است.
