بزرگترین برداشت نفتی تاریخ
در حال حاضر حجم ذخایر نفتی راهبردی آمریکا به پایینترین سطح خود در بیش از چهار دهه اخیر نزدیک شده است. دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد که از پایان فوریه تاکنون بیش از ۴۰میلیون بشکه از ذخایر راهبردی کاسته شده است. برداشت سنگین هفتههای اخیر از ذخایر راهبردی نفت (SPR) باعث نگرانی برخی اقتصاددانان و سرمایهگذاران شده است. آنها هشدار میدهند که در صورت وقوع اختلالات جدید در عرضه، مانند توفانهای شدید یا ادامه یافتن جنگ علیه ایران تا پایان تابستان، آمریکا ممکن است در موقعیتی آسیبپذیرتر قرار گیرد. با این حال، گروهی دیگر نگاه خوشبینانهتری دارند. از دید آنها این سازوکار دقیقا همانگونه که طراحی شده عمل میکند؛ یعنی در شرایط بحرانی به شکلی افراطی مورد استفاده قرار میگیرد، اما دچار فروپاشی نمیشود.
علاوه بر این زمانی که آمریکا نسبت به چند سال قبل حدود سه برابر نفت بیشتری تولید میکند، کاهش ذخایر الزاما مشکل بزرگی نیست. در ماه مارس، آمریکا متعهد شد ۱۷۲میلیون بشکه نفت خام از ذخایر راهبردی خود آزاد کند. این اقدام بخشی از برنامه هماهنگشده آژانس بینالمللی انرژی (IEA) بود که بر اساس آن کشورهای عضو این نهاد در مجموع ۴۰۰میلیون بشکه نفت روانه بازار میکنند. هدف از این برنامه، جبران شوکهای عرضه ناشی از جنگ و اختلال گسترده در تردد نفتکشها از تنگه هرمز بود. تاکنون ایالات متحده حدود ۵۰میلیون بشکه از ۱۷۲میلیون بشکه وعده دادهشده را آزاد کرده است.
برآوردها نشان میدهد که پس از پایان این دوره، حجم ذخایر راهبردی نفت آمریکا به حدود ۳۰۰میلیون بشکه خواهد رسید که از دهه ۱۹۸۰ تاکنون بیسابقه بوده است. کارشناسان معتقدند که تزریق نفت از ذخایر راهبردی، عرضه را در کوتاهمدت افزایش داده و از جهش شدید قیمتها جلوگیری میکند و در واقع برای بازار زمان میخرد. با این حال اگر اختلالات عرضه ادامهدار باشد، این ذخایر به هیچ وجه قادر نخواهند بود کمبود واقعی و فیزیکی نفت را به طور کامل جبران کنند.
برداشتهای بیسابقه
جدیدترین گزارش مربوط به ذخایر راهبردی نفت آمریکا برای هفته منتهی به ۲۲ مه نشان میدهد که حجم این ذخایر ۹.۱میلیون بشکه کاهش یافته و به ۳۶۵میلیون بشکه رسیده است. هفته پیش از آن نیز، یعنی در هفته منتهی به ۱۵ مه، بزرگترین برداشت هفتگی تاریخ این ذخایر ثبت شد؛ بهطوری که ۹.۹۲میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خارج شد. ساختار ذخایر راهبردی در عمل مشابه یک سیستم امانت یا مبادله است؛ به این معنا که نفت برداشتشده به همراه حجم اضافی باید در آینده به ذخایر بازگردانده شود. با این حال پر کردن مجدد ذخایر تا سقف ظرفیت هزینه بسیار بالایی خواهد داشت و میتواند به موضوعی مناقشهبرانگیز در مذاکرات بودجهای واشنگتن تبدیل شود.
کارشناسان نیز معتقدند که اگرچه احتمال بالایی وجود دارد که حجم ذخایر مجددا افزایش پیدا کند، اما بعید به نظر میرسد که به سرعت به سطح گذشته نزدیک شوند. جیسون بورداف، مدیر مرکز سیاست جهانی انرژی در دانشگاه کلمبیا و مشاور پیشین دولت اوباما، نیز معتقد است روند بازسازی ذخایر به تصمیم کنگره درباره تامین منابع مالی بستگی دارد. به گفته او، حتی در صورت تصویب بودجه لازم، پر شدن مجدد ذخایر راهبردی سالها زمان خواهد برد.
