بیشترین سهم از طرح‌های نیمه‌تمام در حالی به صنایع کوچک و متوسط رسیده که به گفته فعالان این بخش عدم اهلیت سنجی متقاضیان یکی از عمده دلایلی است که برخی از متولیان بخش صنعت در حال‌حاضر به گره‌کور در طرح‌های کوچک و متوسط بدل شده است، طرح‌هایی که نیازمند سرمایه اندکی هستند و به همین دلیل متقاضیان بیشتری برای دریافت جواز دارند. اختصاص بیشترین سهم در میان طرح‌های نیمه‌‌تمام به صنایع کوچک در حالی است که اتمام این طرح‌های نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰ درصد یکی از ماموریت‌‌های اصلی این وزارتخانه در راستای اجرای سیاست‌‌های اقتصاد مقاومتی محسوب می‌شود و اختصاص بیشترین سهم نیمه‌تمام‌ها به صنایع کوچک و متوسط در حالی است که با توجه به شرایط کنونی این دسته از صنایع می‌توانند یکی از راهکارهای گریز از تحریم‌های جدید باشد؛ طرح‌هایی که همچنان موردتوجه سرمایه‌گذاران خارجی قرار دارد و می‌توانند برای سرمایه‌گذاران جذاب محسوب شوند؛ با این شرایط وزارت صنعت، معدن و تجارت باید راهکاری برای رونق این طرح درنظر گیرد تا با توجه به افزایش درخواست برای اخذ مجوز شاهد هدر رفت سرمایه در این طرح‌ها به دلیل رها کردن آنها نباشیم.  آمار اعلام شده بیانگر آن است که از مجموع ۵۵ هزار و ۴۴۶ فقره طرح نیمه‌تمام صنعتی با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۹۹ درصد، ۴۹ هزار و ۸۱۳ فقره طرح به صنایع کوچک و متوسط با اشتغال (۱۰ نفر کارکن و کمتر و ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن) اختصاص دارد که در این‌خصوص می‌توان به وجود ۱۴ هزار و ۱۶ فقره طرح به صنایع ۱۰ نفر کارکن و کمتر و ۳۵ هزار و ۷۹۷ فقره طرح نیز به صنایع با اشتغال‌‌زایی ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن اشاره کرد. اختصاص ۴۹ هزار و ۸۱۳ طرح نیمه‌تمام به صنایع کوچک و متوسط نشان‌‌دهنده آن است که سهم سایر گروه‌ها (۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن و ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر) تنها ۵ هزار و ۶۳۳ فقره طرح است؛ با این شرایط می‌توان گفت صنایع بزرگ کمترین سهم را از طرح‌‌های نیمه‌تمام در اختیار دارند.

وضعیت موجود طرح‌ها

ارزیابی آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان‌‌دهنده آن است که در مدت زمان مورد بررسی بیشترین طرح‌های در دست اجرا به طرح‌های با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰‌درصد اختصاص داشته است. طرح‌‌هایی که با وجود قرار گرفتن در میان طرح‌های جذاب برای سرمایه‌گذاران به دلایل در نظر نگرفتن توجیه‌‌پذیری آنها در همان مرحله اولیه به حال خود رها می‌شوند و با وجود در نظر گرفتن راهکار‌هایی بسیار برای تکمیل آنها، به دلیل اینکه بخش اعظمی از این طرح‌‌‌ها فاقد توجیه اقتصادی هستند، شاهد پیشرفتی در روند تکمیل این طرح‌ها نیستیم. براساس آمار اعلام شده مجموع طرح‌های در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰ درصد در مدت زمان مورد بررسی برابر با ۳۵ هزار و ۵۰ فقره بوده که در میان طرح‌های نیمه‌تمام بیشترین طرح‌های در دست اجرا برای این بخش به گروه ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن با ثبت ۲۲ هزار و ۴۷۷ فقره طرح اختصاص دارد.

 اما برای صنایع کوچک با اشتغال ۱۰نفر کارکن و کمتر نیز ۹ هزار و ۷۳۱ فقره طرح در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰ درصد وجود دارد، طرح‌هایی که برای راه‌اندازی نیازمند سرمایه کمتری هستند، اما عدم تامین به موقع سرمایه، این طرح‌‌ها را نیز با مشکلات بسیاری مواجه کرده است، به‌طوری که در برخی مواقع عدم تامین سرمایه موردنیاز به عدم توجیه‌پذیری این طرح منجر می‌شود. طرح‌‌‌های در دست اجرای ثبت شده برای ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز برابر با هزار و ۵۸۹ فقره است، اما برای صنایع بزرگ با ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر با این پیشرفت فیزیکی نیز در حال‌حاضر هزار و ۲۵۳ فقره طرح در دست اجرا است. از سوی دیگر، براساس آمار اعلام شده برای طرح‌‌های با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰ درصد اشتغال‌‌زایی ۹۷۵ هزار و ۴۳۲ نفری پیش‌بینی شده و سرمایه در نظر گرفته شده برای این گروه نیز بیش از ۶ میلیون میلیارد ریال است.

اما برای طرح‌های با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۴۰ درصد نیز در مدت زمان مورد بررسی در مجموع ۴ هزار و ۵۸۰ فقره طرح نیمه تمام ثبت شده است. از سوی دیگر براساس آمار اعلام شده می‌توان گفت در این گروه نیز طرح‌‌‌های ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن بیشترین طرح نیمه‌ تمام را به خود اختصاص داده‌اند، مجموع طرح‌های نیمه تمام این بخش برابر با ۳ هزار و ۱۲۰ فقره طرح است. اما برای صنایع کوچک با اشتغال ۱۰ نفر کارکن و کمتر نیز ۷۸۹ فقره طرح در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۴۰ درصد درکشور وجود دارد. آمار اعلام شده بیانگر آن است که طرح‌های در دست اجرای ثبت شده برای ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز برابر با ۳۵۰ فقره طرح است، اما برای صنایع بزرگ با ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر نیز در حال حاضر ۳۲۱ فقره طرح در دست اجرا است. همچنین آمار اعلام شده حکایت از آن دارد که برای طرح‌‌های با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۴۰ درصد، اشتغال‌‌زایی ۲۰۹ هزار و ۸۲۲ نفری پیش‌بینی شده و سرمایه در نظر گرفته شده برای این گروه نیز حدود ۹۱۶ هزار میلیارد ریال است.

سومین گروه مورد بررسی نیز به طرح‌‌های با پیشرفت فیزیکی ۴۰ تا ۶۰ درصد اختصاص دارد. براساس ارزیابی‌‌های صورت گرفته مجموع طرح‌‌های نیمه تمام این گروه برابر با ۴ هزار و ۵۹۰ فقره است. برای این گروه نیز بخش ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن بیشترین طرح‌های نیمه ‌تمام را به خود اختصاص داده‌ است؛ سهم این بخش برابر با ۲ هزار و ۹۶۲ فقره طرح است. اما برای صنایع کوچک با اشتغال ۱۰ نفر کارکن و کمتر نیز هزار و ۱۵ فقره طرح در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی ۴۰ تا ۶۰ درصد در کشور وجود دارد. طرح‌های در دست اجرای ثبت شده برای ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز برابر با ۳۳۲ فقره طرح است، اما برای صنایع بزرگ با ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر نیز در حال حاضر ۲۸۱ فقره طرح در دست اجراست. با توجه به آمار اعلام شده برای طرح‌‌‌های با پیشرفت فیزیکی ۴۰ تا ۶۰ درصد اشتغال‌‌زایی ۱۷۰ هزار و ۸۴۶ نفری پیش‌بینی شده است، سرمایه در نظر گرفته شده برای این گروه نیز بیش از ۵۹۴ هزار میلیارد ریال است.

همچنین آمار اعلام شده بیانگر آن است که برای طرح‌های با ۶۰ تا ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی در مجموع ۷ هزار و ۱۱۱ فقره طرح به ثبت رسیده که طرح‌‌های نیمه ‌تمام اعلام شده برای این بخش نیز در گروه ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن بیشترین طرح‌های نیمه ‌تمام را به خود اختصاص داده‌اند. مجموع طرح‌‌های نیمه‌‌تمام این بخش برابر با ۴ هزار و ۵۳۰ فقره طرح است. اما برای صنایع کوچک با اشتغال ۱۰ نفر کارکن و کمتر نیز هزار و ۶۷۱ فقره طرح در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی ۶۰ تا ۸۰ درصد در کشور وجود دارد. طرح‌‌‌های در دست اجرای ثبت شده برای ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز برابر با ۵۲۶ فقره طرح است، اما برای صنایع بزرگ با ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر نیز در حال حاضر ۳۸۴ فقره طرح در دست اجرا است. از سوی دیگر برای طرح‌‌های با پیشرفت فیزیکی ۶۰ تا ۸۰ درصد اشتغال‌‌زایی ۲۴۵ هزار و ۴۳۶ نفری پیش‌بینی شده است. سرمایه در نظر گرفته شده برای این گروه نیز نزدیک به ۸۱۶ هزار میلیارد ریال است.

ارزیابی‌های صورت گرفته همچنین بیانگر آن است که در مدت زمان مورد بررسی برای طرح‌های با پیشرفت فیزیکی ۸۰ تا ۹۹ درصد در مجموع ۴ هزار و ۱۱۵ فقره طرح به ثبت رسیده که بیشترین طرح‌‌‌های نیمه‌‌ تمام اعلام شده برای این بخش نیز در گروه ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن قرار دارد، مجموع طرح‌‌های نیمه‌ تمام این بخش برابر با ۲ هزار و ۷۰۸ فقره طرح است. اما برای گروه ۱۰ نفر کارکن و کمتر نیز ۸۱۰ فقره طرح در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی ۸۰ تا ۹۹ درصد در کشور وجود دارد. طرح‌‌‌های در دست اجرای ثبت شده برای ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز برابر با ۳۳۰ فقره طرح است، اما برای صنایع بزرگ با ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر نیز در حال حاضر ۲۶۷ فقره طرح در دست اجرا وجود دارد. با توجه به آمار اعلام شده در صورت تکمیل طرح‌های مذکور شاهد اشتغال‌‌زایی ۱۶۴ هزار و ۶۰۷ نفری در کشور خواهیم بود؛ سرمایه در نظر گرفته شده برای این گروه نیز حدود ۴۷۱ هزار میلیارد ریال است.