اخبار صنعت و تجارت روزنامه شماره ۶۵۷۸

داده‌های منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران در بازه زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳، از بروز یک روند نگران‌کننده در بخش معدن حکایت دارد. درحالی‌که تعداد شاغلان این بخش از ۹۹هزار و ۷۳۴نفر به ۱۴۶هزار و ۲۲۳نفر افزایش یافته و رشد حدود ۴۶درصدی را تجربه کرده است. همزمان کاهش ارزش افزوده واقعی موجب افت بهره‌وری نیروی کار شده است. براساس این داده‌ها، ارزش افزوده به ازای هر شاغل از حدود ۱.۶‌میلیارد تومان به ۱.۳‌میلیارد تومان کاهش یافته است. به این ترتیب، هرچند بخش معدن در سال‌های اخیر از نظر اشتغال گسترش یافته، اما به طور متوسط سهم هر نیروی کار در ایجاد ارزش افزوده کاهش پیدا کرده است. به بیان دیگر، بخش معدن در سال‌های اخیر نیروی انسانی بیشتری جذب کرده، اما هر شاغل به طور متوسط ارزش افزوده کمتری نسبت به گذشته ایجاد کرده است.

جهان در حال ورود به مرحله تازه‌ای از رقابت اقتصادی و صنعتی است؛ مرحله‌ای که در آن، مفهوم قدرت اقتصادی دیگر صرفا با منابع سنتی انرژی تعریف نمی‌شود، بلکه توانایی کشورها در دسترسی، مدیریت و توسعه زنجیره‌های تامین صنایع راهبردی، به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی تبدیل شده است. در این چارچوب، «زنجیره ارزش» جایگزین «منبع خام» شده و کنترل بر حلقه‌های میانی و پیشین تولید، اهمیت بیشتری نسبت به مالکیت صرف منابع طبیعی یافته است.

تحولات یک سال گذشته، به‌ویژه پس از ۲ مرتبه تهاجم نظامی به کشور و افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک در منطقه، بار دیگر موضوع تنوع‌بخشی به مسیرهای تجارت خارجی ایران را به صدر اولویت‌های سیاستگذار بازگردانده است. در شرایطی که بخشی از تجارت کشور به مسیرهای دریایی وابسته بوده و هرگونه نااطمینانی در این مسیرها می‌تواند زنجیره تامین و صادرات را تحت‌تاثیر قرار دهد، توجه به بازارهای همسایه و کریدورهای زمینی بیش از گذشته اهمیت یافته است. در همین چارچوب، حضور وزیر صمت در اجلاس سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا در آستانه را می‌توان نشانه‌ای از تلاش دولت برای بازتعریف جایگاه این بلوک اقتصادی در راهبرد تجاری کشور دانست.