کرونا همه اقشار جامعه را تحت تاثیر خود قرار داد و موجب شد که رعایت مسائل بهداشتی در تمامی گروه‌های جامعه امری مهم و جدی تلقی گردد. اما در کنار این مسئله، رعایت بهداشت زنان باردار از اهمیت بسزایی برای کادر درمان برخوردار بود و از ابتدای پاندمی کرونا، دستور و توصیه‌های ضروری و لازم را به این قشر داده بودند.با این وجود یک ترس مستتر در میان مادران باردار وجود داشت.

برای بررسی شرایط این گروه از جامعه با «فریبا خانی پویانی» متخصص زنان و زایمان و فوق تخصص پریناتولوژی به گفت‌وگو نشسته‌ایم تا وضعیت بارداری پرخطر و شرایط آن را بررسی کنیم. 

به چه نوع بارداری، پرخطر گفته می‌شود؟

بارداری زمانی پرخطر محسوب می‌شود که پزشک احتمال وقوع عارضه‌ای را تشخیص دهد که می‌تواند مادر، کودک یا هر دو را تحت تأثیر قرار بدهد.در چنین مواقعی لازم است مادر و جنین زیر نظر مراقبت‌های پزشکی قرار بگیرند تا در صورت بروز هر مشکلی کاملاً تحت کنترل باشند.

 این نوع بارداری، شاخصه مشخصی دارد؟

بارداری‌های پر خطر طیف وسیعی را  شامل می‌شود در واقع هر شرایطی غیر از شرایط فیزیولوژیک و نرمال که در بارداری پیش می آید آن را در این طیف قرار می‌دهد. در مادر باردار با شاخص تودۀ بدنی کمتر از ۱۸/۵ یا بیشتر از ۳۵، ابتلا به دیابت، سرطان،  فشار خون بالا، بیماری‌های کلیوی، صرع ، سن بیشتر از ۳۵ سال یا کمتر از ۱۷ سال ، بارداری دو یا چندقلو، بیش از سه بار سقط جنین بارداری پر خطر محسوب می‌شود.

همچنین سابقۀ شخصی یا خانوادگی تولد نوزاد با نقص‌های مادرزادی، سابقۀ زایمان زودرس یا دیابت بارداری، بیماری‌های عفونی مانند HIV یا هپاتیت C و مواردی از این دست  می‌تواند مادر و کودک را در معرض خطرهایی نظیر رشد آهستۀ کودک، زایمان زودرس،  مسمومیت حاملگی یا پره‌اکلامپسی و مشکلات مربوط به جفت قرار دهد. 

این بیماری‌های زمینه‌ای بارداری را دستخوش تغییراتی قرار می دهند و در طی بارداری بیماری زمینه‌ای ممکن است عارضه دارتر شده و یا تشدید شود.

 تنها این موارد موجب می‌شود که بارداری، پرخطر محسوب شود؟

 مواردی نیز وجود دارد که مادر باردار هیچ گونه بیماری زمینه‌ای ندارد اما در طی بارداری شرایطی خاص برای مادر پیش می‌آید از جمله فشار خون، دیابت حاملگی، کرونا و آنفلوآنزا که این مادران نیز در لیست بارداری پر خطر قرار می‌گیرند و نیازمند مراقبت‌های ویژه هستند.

خوشبختانه در حال حاضر با انجام مراقبت های ویژه و آزمایش‌ها و سونوگرافی‌های روتین حین بارداری، بارداری‌های پر خطر به راحتی قابل تشخیص است.

 این موارد همگی موجب نگرانی در مادران باردار می‌شود، آن‌ها باید چه کاری انجام دهند؟

 در صورت رعایت دستورالعمل‌های ابلاغ شده به مراکز بهداشتی و توجه مادران باردار به انجام  مراقبت‌های بارداری در اکثر موارد بارداری‌های پر خطر مشکلی برای مادر و نوزاد ایجاد نخواهد شد.

حتی مواردی مانند پارگی کیسه آب که در گذشته منجر به ختم بارداری می‌شد در حال حاضر در صورت بروز این حالت، سعی می‌کنیم جنین را در رحم زنده نگه داریم و شرایطی فراهم می‌شود که جنین تا هنگام تولد به رشد طبیعی خود ادامه دهد.

در مواردی نیز که مادر باردار در اثر سزارین های قبلی، دچار چسبندگی جفت یا رحم شده  این فرد علاوه بر مراقبت های ویژه در زمان بارداری در هنگام جراحی نیز نیازمند تیم جراحی بسیار مجرب است تا مسائل و مشکلاتی که تهدید کننده جان مادر و نوزاد را مرتفع سازند.

 پس مراقبت از این گروه از جامعه در شرایط مثل کرونا دارای اهمیت بیشتری است چرا که کلاً در گروه پرریسک قرار می‌گیرند؟

همه مادران باردار در ریسک هستند و درست است که بارداری امری فیزیولوژیک به حساب می‌آید اما بسیاری زمینه‌های پاتولوژی در آن مستتر است.ما به عنوان کادر بهداشت و درمان باید موارد را کشف کنیم و اینجاست که ضرورت‌های مراقبت‌های حین بارداری خود را نشان می‌دهد چرا که از ابتدای بارداری همواره عوارضی مادران را تهدید می‌کند.

 اقدام درست و به موقع مادران باردار چه باید باشد؟

 مادر به محض اطلاع از بارداری و چه بسا بهتر است قبل از بارداری به مراکز بهداشت و ترجیحا به یک پزشک متخصص زنان مراجعه نمایند. مادر به محض متوجه شدن از بارداری حتما باید به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه داشته باشد تا از عوارضی که ممکن است سلامتی مادر و جنین را تهدید کند جلوگیری کرد.

برنامه‌های خاصی در اختیار مراکز بهداشتی و متخصصان وجود دارد که بر اساس آن مشخص می‌شود در چه فواصلی مادران باردار باید مراجعه داشته باشند و چه آزمایش‌ها و چه سونوگرافی‌هایی نیاز هست تا از مواردی که ممکن است عارضه دار شود و عوارض سخت، سنگین و جبران ناپذیری جلوگیری شود.

این مطلب برایم مفید است
6 نفر این پست را پسندیده اند