در حالی که مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی و مقامات کشوری صحبت های پراکنده ای درباره سرنوشت بنزین پس از بازگشت کارت های سوخت مطرح کرده اند اما هنوز خبری قطعی در این باره به گوش نرسیده است .

 اقتصاد ایران سال هاست با یارانه عظیم و پنهان سوخت دست و پنجه نرم می کند ، یارانه ای که حتی در دوران اجرای طرح هفدکندی یارانه ها پرداخت شد و مبلغ آن حالا بیش از مبلغی است که پیش از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها بدان تعلق می گرفت .

 یارانه های آشکار و پنهان را بسیاری از کارشناسان داخلی و ناظران بین المللی پاشنه آشیل اقتصاد خوانده اند چرا که مانعی بزرگ بر سر راه رقابتی شدن و تولید محصول و خدمت در اشل جهانی است .

 ایران در سال های گذشته برای پاسخ به نیاز بی منطق بنزین، دست به واردات بنزین زده و در کنار تولید داخل، حجم عظیم بنزین مصرفی را تامین کرده است . خودروهای پرتیراژی که از پس سالیان طولانی مطالبه ملی ، همچنان پرمصر ف و آلاینده هستند نیز سر دیگر این کلاف سر درگم تلقی می شوند . ایستادگی در برابر اصلاح ساختاری از همین جا ناشی می شود .

 بازی تنها با ابزار قیمتی نمی تواند مقصود را حاصل نماید اما از پس سالیان طولانی سیاست های اصلاحی در دیگر حوزه ها جز بنزین و سوخت، نه تنها تداوم لازم و کافی را نداشته بلکه در برخی مواقع با عقب گردهای اشکار نیز روبرو شده است .

 کارت سوخت و بی نیازی از واردات

 با این حال به نظر می رسد احیای کارت سوخت در قدم اول می تواند زمینه را برای بهبود وضعیت در این حوزه فراهم نماید .

 کنترل میزان مصرف ، این امکان را به سیاستگذار می دهد تا شرایط را برای پیشگیری از خروج غیر قانونی بنزین و تعلق گرفتن یارانه ایرانی به  قاچاقچیان و اتباع خارجی مهیا نماید .استاد حقوق بین الملل انرژی دانشگاه تهران معتقد است با احیای کارت سوخت و همچنین ورود بنزین فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس، دیگر نیازی به واردات سوخت نیست و در بخش بنزین خودکفا می شویم.

حسن مرادی با اشاره به مزیت های استفاده مجدد از کارت سوخت گفت: کارت سوخت، سیستم توزیع را منظم کرده و به دولت  این امکان را می دهد تا به راحتی مصرف سوخت خودروها را مانیتور و پایش کند. بنابراین نخستین دستاورد آن، برآورد میزان مصرف بنزین خودروها در سراسر کشور است. 

 استاد حقوق بین الملل انرژی دانشگاه تهران افزود: بنزین یک کالای استراتژیک برای کشور است بنابراین باید جلوی قاچاق آن را با قدرت گرفت و یکی ازکاربردهای کارت سوخت این است که مشخص می کند در کلانشهرها و شهرهای مرزی چه میزان بنزین لازم است و اگر مصرف بیش از برآوردها باشد، می توان دریافت که چقدر قاچاق انجام می شود و علاوه بر آن، اگر برای مصرف روزانه یا ماهانه هر خودرو، سهمیه  بنزین تعیین شود، دست قاچاقچیان سوخت کوتاه خواهد شد.

 میزان قاچاق معلوم نیست

وی در پاسخ به این سئوال که با احیای کارت سوخت از خروج چه میزان بنزین از کشور پیشگیری خواهد شد؟ گفت: برخی اعداد و ارقام انتزاعی و غیر واقعی اعلام می کنند این در حالی است که نمی توان رقم دقیقی درباره قاچاق بنزین اعلام کرد .

نماینده دوره هفتم مردم اراک و کمیجان در مجلس شورای اسلامی در توضیح این مطلب افزود: متاسفانه قاچاق بنزین در سراسر کشور انجام می شود و در هر نقطه که این اتفاق می افتد درآمد سرشاری برای قاچاقچیان و سوداگران به همراه دارد. استفاده از کارت سوخت، مانع قاچاق بنزین در سراسر کشور به ویژه در نقاط مرزی می شود.

استاد حقوق بین الملل انرژی دانشگاه تهران با انتقاد از ارائه آمار نادرست در زمینه میزان قاچاق سوخت در کشور گفت: گاهی آمارهایی تخیلی و غیرواقعی از سوی برخی از افراد در زمینه مقادیر بسیار زیاد قاچاق ارائه می شود که درست نیست. اگر سامانه دقیقی در این زمینه وجود داشته باشد آن وقت می توانیم آمار دقیقی از قاچاق سوخت ارائه دهیم. به طورکلی براساس تخمین ها، روزانه بین ۱۰ تا ۱۲ میلیون لیتر بنزین قاچاق  می‌شود.

مرادی، همکاری نهادهای انتظامی، امنیتی و مردمی را راهکار دیگری برای جلوگیری از قاچاق سوخت عنوان کرد و گفت: نیروی انتظامی، سپاه پاسداران، بسیج  و نیروهای مختلفی که خدمتگزار مردم هستند، باید تخلفات را به دولت گزارش دهند و مانع از قاچاق سوخت شوند، همان طور که می توانیم برای ورود اسلحه و مواد مخدر، مرزهای کشور را کنترل کنیم، این نگاه باید به خروج بنزین وگازوئیل نیز باشد.

وی گفت: پس آنکه طرح کارت سوخت برای نخستین بار در کشور عملیاتی شد، مصرف بنزین در کشور کاهش یافت.که با احیای کارت سوخت، به احتمال زیاد دیگر نیازی به واردات بنزین نخواهیم داشت و با  ورود فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس به مدار توزیع، در زمینه بنزین خودکفا خواهیم شد.