«دونالد ترامپ» از زمان آغاز تبلیغات انتخاباتی خود، شعارهایی را مبنی بر خروج از پیمان هایی همچون برجام سر داده بود؛ اما کمتر کسی گمان می کرد این تاجر کهنه کار واقعاً از حاضر باشد تا این اندازه پیمان شکنی کند. فهرست بلند و بالای پیمان شکنی های ترامپ، آنقدر طولانی است که باعث شده است تردیدهای بسیاری در مورد سیاست های او، در میان سایر سیاستمداران و رهبران جهان شکل بگیرد ازاینرو کمتر رهبر سیاسی در جهان امروز به این مرد عهد شکن اعتماد دارد. در ادامه فهرستی برخی عهدشکنی های او مورد بررسی قرار می گیرد.

** خروج از پیمان اقیانوس آرام و آغاز زنجیره عهد شکنی ها

«پیمان تجاری اقیانوس آرام» (TPP) اولین پیمانی بود که دونالد ترامپ بلافاصله پس از آغاز دوره ریاست جمهوری خود در بهمن ماه ۱۳۹۵، از آن خارج شد. هرچند وی پیش از انتخابات گفته بود از این معاهده خارج می شود؛ اما سرعت خروج از این معاهده، کارشناسان را غافلگیر کرد.

هدف از این معاهده تجاری که میان ۱۲ کشور حاشیه این اقیانوس و پس از ۷ سال رایزنی و مذاکره، بسته شده بود، کاهش تعرفه های گمرکی میان کشورها عضو و افزایش همکاری های مشترک عنوان شده است. آمریکا تنها کشور است که تاکنون این قرارداد را لغو و در آن عهد شکنی کرده است.

** خروج از توافق پاریس و رشته کردن پنبه طرفداران محیط زیست

هدف از این پیمان که زیر نظر سازمان ملل متحد بسته شده است و تاکنون ۱۴۷ کشور آن را به تصویب رسانده اند، کاهش قابل ملاحظه گازهای گلخانه ای و تلاش برای نجات کره زمین از مشکلات زیست محیطی است.

کشور آمریکا به رهبری دونالد ترامپ تنها کشوری است که در ۱۳ مرداد ۱۳۹۶ از این قرارداد خارج شده است. این اقدام در حالی صورت گرفت که بسیاری از دولتمردان و رهبران جهان، همچنین فعالان محیط زیستی و دانشمندان این حوزه، تلاش کردند تا دونالد ترامپ را قانع کنند تا کشور آمریکا در این توافق بماند؛ اما ترامپ در برابر تمامی تلاش ها ایستاد و از این قرارداد خارج شد.

** خروج از یونسکو و حمایت علنی از رژیم اشغالگر قدس

در آذرماه ۱۳۹۶، ترامپ دستور خروج از «سازمان یونسکو» یا «سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد» را صادر کرد. سازمان یونسکو که یک سازمان عام المنفعه بوده و زیر نظر سازمان ملل متحد اداره می شود؛ سازمانی غیر سیاسی است. البته دونالد ترامپ اولین رییس جمهوری آمریکا نبود که از این سازمان خارج شده بود. پیش از این نیز در دهه ۱۹۸۰، این کشور از این سازمان خارج و در سال ۲۰۰۳ دوباره به آن بازگشته بود.

جالب آنجا است که دولت آمریکا، دلیل خروج خود از این سازمان را رسماً حمایت از دولت غاصب صهیونیستی عنوان کرد. رژیم صهیونیستی نیز با استقبال از این اقدام، بلافاصله پس از آمریکا، از این سازمان خارج گردید. هرچند برخی کارشناسان نیز دلیل این امر را فرار آمریکا از بدهی های این کشور به سازمان یونسکو می دانند که اکنون به میلیون ها دلار می رسدالبته به دلیل عدم تسویه حساب، نفوذ آمریکا در این سازمان نیز به شدت رو به کاهش بود.

** خروج از توافق نیویورک و نادیده گرفتن شرایط مهاجرین

«پیمان مهاجرتی سازمان ملل» موسوم به «پیمان نیویورک» که در سال ۲۰۱۶ و با همراهی اغلب کشورهای عضو سازمان ملل بسته شده است؛ کشورهای امضا کننده را متعهد می سازد که حقوق پناهجویان را رعایت، محل اقامت را فراهم و دسترسی آنان به تحصیلات و شغل را تضمین کنند.

دونالد ترامپ که حتی پیش از پیروزی در انتخابات، از اخراج گسترده مهاجرین سخن گفته بود؛ در آذرماه ۱۳۹۶، از این اعلامیه خارج شد و پس از آن نیز اقداماتی گسترده برای اخراج مهاجرین از این کشور و همچنین فشار بر روی بسیاری از پناهجویان را آغاز کرد. امری که حتی در داخل این کشور نیز با اعتراضاتی گسترده مواجه شد.

** خروج از برجام و یک بدعهدی دیگر

«برجام» معاهده ای بین المللی و حاصل ۱۰ سال تلاش و رایزنی دیپلماتیک بود و رسمیت آن نیز توسط شورای امنیت سازمان ملل تایید شد. با این حال ترامپ پس از چند بار امضای این قرارداد، تهدید خود پیش از انتخابات را اجرایی و از این معاهده خارج شد. امری که با اعتراض شدید دولت های دیگر امضا کننده آن مواجه گردید.

جالب آنجا است که ترامپ پس از این عهد شکنی، مدعی شد که حاضر است تا با دولت ایران پیرامون یک توافق جدید گفتگو کند. توافقی که مشخص نیست بر چه مبنایی باید سایر طرفین این قرارداد باور کنند که آمریکا به آن متعهد خواهد ماند.

** خروج از شورای حقوق بشر و نمایش دوگانگی رفتاری

در حالی که دولت آمریکا همواره خود را سردمدار حمایت از حقوق بشر می داند؛ اما این کشور در ۳۰ خرداد ماه امسال، به دلیل حمایت مجدد از دولت غاصب صهیونیستی، تصمیم گرفت از «شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد» خارج شود. این شورا که جایگزین «کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد» شده است، فرصتی است برای پیگیری موارد نقض حقوق بشر در جهان.

ایالات متحده آمریکا تا زمانی که این شورا موارد ادعایی نقض حقوق بشر در کشورهای غیرمتحد این کشور را بررسی می کرد، از این شورا حمایت نمود؛ اما به محض آن که فشارهای این نهاد بر روی رژیم اشغالگر قدس آغاز شد، به دستور ترامپ، ایالات متحده از این شورا خارج و به شدت به آن حمله کرد.

«نیکی هلی» نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد با سرزنش این سازمان مدعی شد که این سازمان بیش از آن که دولت های ایران را سوریه را محکوم کند، حکومت اسرائیل را محکوم کرده و این برای آمریکا پذیرفتنی نیست. در عین حال هلی مدعی شد که قوانین و ساختارهای این سازمان بایستی اصلاح شود تا آمریکا به این شورا بازگردد.

** قرارداد نفتا، در صف انتظار عهد شکنی

«قرارداد تجارت آزاد آمریکای شمالی» موسوم به «نفتا» قراردادی است که بر طبق آن، سه کشور کانادا، آمریکا و مکزیک، مرزهای تجاری خود را به روی یکدیگر می گشایند. این قرارداد که در سال ۱۹۸۸ مابین دو دولت آمریکا و کانادا بسته شده است، در سال ۱۹۹۲، مکزیک را نیز به خود پذیرفت و هم اکنون یکی از موفق ترین قراردادهای تجاری است؛ اما هم اکنون ترامپ تلاش دارد تا این قرارداد را نیز برهم بزند.

در روزهای گذشته، دونالد ترامپ بارها تهدید کرده است که در صورتی که کشور کانادا امتیازاتی را به دولت آمریکا ندهد، با وضع تعرفه های گمرکی بر صنعت خودرو، این کشور را تنبیه خواهد کرد. این در حالی است که آمریکا با تحت فشار قرار دادن مکزیک، از این کشور امتیازاتی گرفته و آن را وادار کرده است در پیمان جدیدی وارد شود. امری که به شدت توسط دولت کانادا نکوهش شده است.

حال مشخص نیست آینده این پیمان اقتصادی چه خواهد شد؟ آیا آمریکا می تواند کانادا را وادار کند تا پیمان جدیدی را امضا کرده و به آمریکا امتیازاتی بدهد یا آنکه سرنوشت این پیمان مشترک نیز مانند سایر پیمان های آمریکا، با بدعهدی این کشور به پایان خواهد رسید؟