ارتفاعات «علیالطاهر» کانون اصلی درگیریها در جنوب لبنان است
بازگشت به اشغال بزرگ؟
تپه استراتژیک علی الطاهر در جنوب لبنان به کانون اصلی درگیریها بین اسرائیل و حزب الله تبدیل شده است. نتانیاهو پنجشنبه ۱۲شهریور گفت: این ارتفاعات دیگر «تهدیدی برای اسرائیل» محسوب نمیشود. این اظهارات پس از آن بیان شد که ارتش اسرائیل اعلام کرد عملیات «پاکسازی دو زیرساخت زیرزمینی حزبالله» در ارتفاعات علی الطاهر را به پایان رسانده است. ارتش اسرائیل افزود نیروهای لشکر ۳۶ توانستهاند کنترل عملیاتی ارتفاعات را در سطح زمین و زیر زمین به دست بگیرند.
«بئاتریس فرحات» در گزارشی برای المانیتور نوشت، ارتش اسرائیل روز چهارشنبه (۱۱ شهریورماه) اعلام کرد در واکنش به دو پهپاد شلیکشده توسط حزبالله از این تپه به سمت «نیروهای اسرائیلی فعال در منطقه»، مجموعهای از حملات هوایی را آغاز کرد. این حملات شبانهروز ادامه یافت تا در نهایت نتانیاهو مدعی تسلط کامل بر این ارتفاعات شد. (دنیایاقتصاد پیش از این در مجموعه گزارشهایی این مساله را بررسی کرده بود از جمله در گزارش «طمع تلآویو به بلوکهای نفتی قانا» که ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ منتشر شد و به اهمیت علی الطاهر پرداخته بود).
طی دو هفته گذشته، ارتش اسرائیل دهها حمله هوایی در این منطقه انجام داده بود. به گفته ارتش، نیروهای این رژیم در سراسر قلمرو جنوب علی الطاهر مواضعی ایجاد کرده و این رشته کوه را به عنوان یک هدف عملیاتی کلیدی مشخص کرده بودند. با این حال، حزبالله میگوید کنترل این منطقه را در دست دارد. صرفنظر از گمانهزنیها در مورد این مساله، اما ماجرا چیست؟ چرا اسرائیل به این ارتفاعات حمله کرد؟ اهمیت این منطقه برای حزب الله در چیست؟ آیا تصرف ارتفاعات مذکور میتواند معادله سیاسی و نظامی در لبنان را به ضرر حزبالله تغییر دهد؟
اهمیت استراتژیک ارتفاعات علی الطاهر
رشته کوه علیالطاهر که در منطقه نبطیه حدود ۶۰۰متر از سطح دریا ارتفاع دارد، تقریبا ۱۲ تا ۱۵ کیلومتر از مرز اسرائیل، فراتر از خط زرد، فاصله دارد. این رشته کوه بخشی از یک زنجیره وسیعتر از ارتفاعات استراتژیک، از جمله تپه «دابشه» در نزدیکی آن، است که نیروهای اسرائیلی در آنجا یک پایگاه نظامی ایجاد کردهاند. موقعیت مرتفع تپه، مشرف به مناطق وسیعی از جنوب شرقی لبنان، این رشته کوه را به یک نقطه مهم استراتژیک در جنوب و یک پست دیدهبانی طبیعی برای هر نیرویی که آن را در کنترل دارد، تبدیل میکند. علیالطاهر که مساحت تخمینی آن بین ۴ تا ۷ کیلومترمربع است، از غرب به نبطیه؛ از جنوب به قلعه بوفورت که اسرائیل در ماه مه آن را تصرف کرد و از شرق به مسیرهای منتهی به بقاع غربی مشرف است.
در شمال، این تپه چشماندازی عالی از اقلیمالتُفاح ارائه میدهد که خارج از منطقه حائل خودخوانده اسرائیل قرار دارد و گمان میرود یکی از پایگاههای عملیاتی اصلی حزبالله باشد. در طول اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل از سال ۱۹۸۲ تا زمان عقبنشینی این رژیم در سال۲۰۰۰، علی الطاهر بهعنوان یک مرکز فرماندهی کلیدی برای نیروهای اسرائیلی به حساب میآمد. پس از عقبنشینی آنها، حزبالله کنترل آنجا را به دست گرفت و بر اساس برخی گزارشها، یک شبکه گسترده از تونلها و همچنین یک مرکز فرماندهی زیرزمینی و تاسیسات ذخیرهسازی سلاح ساخت. برخی گمانهزنیها حاکی از این است که از دست دادن این تپه از سوی حزبالله میتواند منجر به پیشرویهای آسودهتر اسرائیل در بخشهایی از جنوب لبنان شود. افزون بر این، باعث تضعیف بیشتر حزبالله شده و بخش زیادی از امکانات شنود، تسلیحات و ادوات نظامی، اتاق فرماندهی و مراکز ارتباطی این گروه را به کنترل ارتش این رژیم درمیآورد. یکی از دلایل تلاش اسرائیل برای تصرف این منطقه، انهدام زیرساختهای زیرزمینی حزبالله است.
«جاستین صالحانی» در گزارش دیروز جمعه برای الجزیره زندگی دشوار در مناطق جنوبی لبنان را به تصویر کشیده است. او نوشت، صدای انفجارها در جنوب لبنان به حدی است که گویی زلزله رخ داده است. عملیات نظامی مداوم اسرائیل در روزهای گذشته در امتداد رشته کوه قنطره منجر به ریزش قابل مشاهده بخشهایی از کوه شد. «حسن سعید رمضان»، ۵۶ ساله، در خانهاش در جنوب لبنان با اشاره به کوههای قنطره گفت: «زمین مانند زلزله لرزید و کوه فرو ریخت.» مردم محلی و مقامات در روستاهای امتداد مرز به الجزیره گفتند که صدای هواپیماهای جنگی، پهپادها و مهمتر از همه، تخریبهای اسرائیل مداوم است و اغلب آنها در شب بیدار هستند؛ چون شدت صداها امکان خواب را از همگان گرفته است.
در روستاهای نزدیک مناطق تحت کنترل اسرائیل، بسیاری از خانهها و زیرساختهای محلی ویران شدهاند. انبوهی از آوار بتنی و گرد و غبار بسیاری از جادههای منتهی به روستاها را پوشانده است. صدای انفجارها خواب ساکنان را مختل کرده است. ساکنان روستاهای آسیبدیده گفتند که دوره فعلی آنها را به یاد روزهای اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل از سال ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ میاندازد. تنها تفاوت این است که در طول اشغال قبلی، جنوبیها در روستاهای تحت اشغال اسرائیل باقی ماندند. اینبار، تخریبهای اسرائیل بهگونهای است که کسانی که خانههایشان در مناطق تحت اشغال اسرائیل است، حتی اگر اشغالگران در نهایت عقبنشینی کنند، برای بازگشت به خانههایشان با مشکل مواجه خواهند شد. به گفته وزارت بهداشت لبنان، از دوم مارس، حملات اسرائیل بیش از ۴۳۰۰نفر را در لبنان، از جمله بیش از ۲۵۰کودک، کشته و ۱۲۰۰۰نفر دیگر، از جمله ۱۰۰۰کودک را زخمی کرده است. در اوج درگیریها، بیش از یکمیلیون نفر - تقریبا یکچهارم جمعیت - آواره شدند. اکثر آنها به خانههایشان بازگشتهاند، اما بیش از ۳۴۰ هزار نفر همچنان آواره هستند؛ زیرا زادگاهشان ویران شده یا در قلمرو اشغالی ارتش اسرائیل قرار گرفته است.
المانیتور به نقل از وبسایت خبری «والا»ی اسرائیل گزارش داد که این رژیم به واشنگتن اطلاع داده که پروژه «منطقه آزمایشی» در جنوب لبنان شکست خورده است. مکانیسم «منطقه آزمایشی» بهعنوان گامی اولیه برای اجرای توافق چارچوبی که بین طرفین در ماه ژوئن حاصل شد، طراحی شده است که بر اساس آن اسرائیل از بخشهایی از جنوب لبنان عقبنشینی خواهد کرد؛ زیرا ارتش لبنان حضور خود را گسترش میدهد و حزبالله سلاحها و زیرساختهای نظامی خود را در منطقه واگذار میکند.
