اجلاس همکاری‌های شانگهای از روز گذشته آغاز شد و قرار است رئیس‌جمهوری در حاشیه این اجلاس با رئیس‌جمهوری چین نیز در مورد برجام گفت‌وگو کند. او پیش از آغاز سفرش نیز تاکید کرده بود با دو عضو ۱+۵ سابق یعنی روسیه و چین در مورد حفظ برجام و خروج یک طرفه آمریکا از توافق هسته‌ای رایزنی خواهد کرد. در همین راستا او دیروز با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه دیدار کرد. روحانی در این دیدار با اشاره به نقش مهم روسیه در توافقنامه برجام گفت: ایران طبق گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کرده و بعد از خروج یکجانبه و غیرقانونی آمریکا، مسکو نقش مهمی در استحکام برجام و اجرای تعهدات طرف‌های مقابل دارد. پوتین نیز در این دیدار خروج آمریکا از برجام را اقدامی یکجانبه و غیرقانونی برشمرد و تاکید کرد: مسکو به گفت‌و‌گو با سایر طرف‌ها برای حمایت از برجام و بهره‌مندی ایران از منافع آن ادامه می‌دهد. روز جمعه نیز «شی‌جین‌پینگ» رئیس‌جمهوری چین و «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهوری روسیه در دیداری که با یکدیگر در پکن داشتند بر حمایت از توافق هسته‌ای ایران موسوم به برجام تاکید کردند. در همین راستا، روز گذشته «هوا چون اینگ»، سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرد که این کشور با وجود خروج آمریکا از توافق جامع و نهایی هسته‌ای وین بین ایران و گروه ۱+۵ و با عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، بدون نقض تعهدات بین‌المللی، همکاری اقتصادی‌اش را با ایران ادامه خواهد داد. به گزارش «ایرنا» او با بیان اینکه چین و ایران همواره مبادلات اقتصادی و تجاری خود را حفظ کرده‌اند، گفت: دو کشور با رعایت پروتکل‌های بین‌المللی همکاری‌های خود را از این به بعد نیز ادامه خواهند داد.

حمایت پوتین از عضویت ایران

البته برجام تنها محور گفت‌وگوها میان روسای‌جمهوری ایران و روسیه نبود. روسای‌جمهوری دو کشور در مورد سه موضوع دیگر از جمله عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای و توسعه روابط دوجانبه و بحران سوریه نیز گفت‌وگو کردند. روحانی در این دیدار، سازمان همکاری شانگهای را مجموعه موثری برای امنیت و توسعه منطقه دانست و اظهار کرد: ایران به مشارکت موثر خود در این سازمان ادامه خواهد داد. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه نیز به موضوع عضویت دائم ایران در سازمان همکاری شانگهای اشاره کرد و گفت: ایران سال‌ها به‌عنوان عضو ناظر مشارکت خوبی در سازمان همکاری شانگهای داشته و موضع روسیه حمایت از عضویت کامل تهران در این سازمان است. ایران تاکنون به‌عنوان عضو ناظر سازمان همکاری‌های شانگهای فعالیت داشته و از ۱۰ سال پیش خواستار عضویت دائم در سازمان همکاری شانگهای است،‌اما تقاضای عضویت ایران تاکنون از سوی این سازمان پذیرفته نشده است با این حال روز گذشته شبکه تلویزیونی فرانس۲۴ گزارش داد که احتمال عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای با توجه به خروج آمریکا از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ افزایش یافته است.

استقبال از سرمایه‌گذاری روسیه در ایران

محور دیگر گفت‌وگوهای روحانی و پوتین در مورد توسعه روابط و همکاری‌های منطقه‌ای بود. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، روسای‌جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه، روابط دو کشور را در همه عرصه‌ها رو به گسترش خواندند و با تاکید بر ضرورت و اهمیت بیش از پیش همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای تهران - مسکو،  اظهار کردند که چشم‌انداز این همکاری‌های مشترک به‌ویژه در حوزه اقتصادی، روشن و رو به توسعه است. روحانی در ادامه دیدارش با «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه گفت: روابط دو کشور در تمام ابعاد در حال توسعه است و دو کشور در حوزه سوآپ انرژی، دفاعی و بخش ترانزیت، ظرفیت‌های فراوانی برای توسعه همکاری دارند و تهران از سرمایه‌گذاری شرکت‌ها و بخش خصوصی روسیه استقبال می‌کند.  روحانی افزود: در موضوع ترانزیت، پیوستن روسیه به کریدور ریلی شمال‌‌‌-جنوب فرصت‌های بزرگی برای همکاری اقتصادی با شرق ایجاد خواهد کرد. رئیس‌جمهور همچنین در این دیدار از برنامه‌ریزی خوب روسیه برای برگزاری جام جهانی فوتبال تشکر و ابراز امیدواری کرد که این دوره از بازی‌ها به‌خوبی و با موفقیت برگزار شود. رئیس‌جمهور روسیه نیز در این دیدار با تاکید بر اینکه مسکو به همکاری با ایران در حوزه‌های اقتصادی، سوآپ انرژی و دفاعی ادامه خواهد داد، روابط دو کشور را در همه عرصه‌های مورد توافق رو به توسعه خواند و اظهار کرد: چشم‌انداز خوبی در همکاری‌های دو کشور در همه عرصه‌ها و از جمله اقتصادی وجود دارد. ولادیمیر پوتین با بیان اینکه کمیسیون مشترک همکاری‌ها در همه جهت مقدمات نشست آتی را برنامه‌ریزی می‌کند، علاقه‌مندی مسکو به مشارکت در پروژه ترانزیتی راه کریدور شمال - جنوب را مورد تاکید قرار داد و افزود: مسکو همچنین از عضویت و دائمی شدن موافقتنامه تجارت آزاد ایران با اوراسیا حمایت می‌کند.

بحران سوریه

محور دیگر گفت‌و‌گوهای روحانی و پوتین درباره بحران سوریه بود. پوتین همفکری و همکاری روسیه با ایران در جهت تحکیم ثبات در منطقه را مورد تاکید قرار داد و اظهار کرد: این همکاری‌های منطقه‌ای از جمله در موضوع حل و فصل بحران سوریه، ادامه خواهد یافت.  به گزارش خبرگزاری تاس، وی افزود: در این باره ما باید گفت‌وگوها را ادامه دهیم؛ چراکه نتایج مشخصی حاصل شده است. روحانی نیز تداوم روابط و همکاری‌های چند جانبه ایران و روسیه در حوزه امنیت و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای را حائز اهمیت برشمرد و گفت: همکاری ایران و روسیه در مبارزه با داعش و سایر گروه‌های تروریستی در منطقه موثر و نتیجه بخش بوده است و این همکاری‌ها ادامه خواهد یافت. پوتین در ادامه  از برگزاری هفته زبان فارسی در روسیه در آینده‌ای نزدیک خبر داد. رئیس‌جمهور روسیه با ابراز خرسندی از حضور تیم ملی فوتبال ایران در روسیه گفت که امیدواریم جام جهانی خوبی در پیش داشته باشیم.

دیدار با سران سه کشور

دیدار با رئیس‌جمهوری روسیه تنها دیدار و گفت‌وگوی روز گذشته حسن روحانی در شاندونگ چین نبود. او دیروز با «ممنون حسین»، رئیس‌جمهور پاکستان نیز دیدار کرد و تقویت همکاری‌های بانکی را برای توسعه روابط اقتصادی دو کشور مهم برشمرد. روحانی به همکاری‌های تهران -  اسلام‌آباد در حوزه انرژی اشاره کرد و گفت: ایران می‌تواند منبع مطمئنی برای تامین انرژی پاکستان باشد. وی همچنین تاکید کرد که مرزهای مشترک ما باید پیوسته مرزهای امن برای هر دو کشور باشد. ممنون حسین، رئیس‌جمهور پاکستان نیز در این دیدار با بیان اینکه کشورش توسعه بندر چابهار را به نفع کل منطقه می‌داند، برجام را الگویی برای حل و فصل مسالمت‌آمیز بحران‌ها از طریق مذاکره دانست و با اعلام حمایت قاطع کشورش از برجام گفت: پاکستان از برجام حمایت می‌کند و از همه طرف‌ها می‌خواهد به آن پایبند بمانند. روحانی همچنین روز گذشته با «محمد اشرف غنی»، رئیس‌جمهور افغانستان دیدار کرد. رئیس‌جمهوری با بیان اینکه موضع دو کشور در مسائل بین‌المللی نزدیک است، گروه‌های تروریستی را خطری برای کل منطقه برشمرد و خواهان همکاری همه کشورها در برخورد با این گروه‌های تروریستی شد. روحانی همچنین روز گذشته در حاشیه اجلاس شانگهای با «الکساندر لوکاشنکو»، رئیس‌جمهور بلاروس دیدار کرد. رئیس‌جمهور با اشاره به خروج دولت جدید آمریکا از عمده توافقات بین‌المللی گفت: ایستادگی جامعه جهانی در برابر این‌گونه اقدامات یک‌جانبه واشنگتن، حمایت از قانون و حقوق بین‌المللی است.

 

08-01