خاورمیانه، اقتصاد جهان را به هم ریخته است
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارش صفحه اول خود به بیثباتی خاورمیانه و اثر آن بر بازار جهانی نفت پرداخته و با تیتر «گسترش بیثباتی در خاورمیانه عرضه جهانی نفت را تحت فشار قرار میدهد» به موضوع جدیدترین حمله حوثیها پرداخته است.
به نوشته این روزنامه «حمله حوثیها در یمن دومین راهروی حیاتی انرژی را زیر نفوذ تهران قرار میدهد.» این روزنامه در ادامه مینویسد، یمن جدیدترین دومینویی است که در زنجیره بیثباتیِ ناشی از جنگ ایالات متحده با ایران سقوط میکند؛ تحولی که خطر برای منابع جهانی انرژی را عمق میبخشد و تلاشها برای یافتن یک مسیر دیپلماتیک جهت خروج از این مناقشه را پیچیده میسازد. همچنین درگیری آمریکا با ایران جرقه جنگ جدیدی را در لبنان بین اسرائیل و حزبالله زد و شبهنظامیان عراقی را که تا حد زیادی در طول سه سال جنگ در منطقه کنار کشیده بودند، وارد معرکه کرد. اکنون حمله حوثیها، دو راهروی انرژی بسیار مهم خاورمیانه - از جمله تنگه هرمز در آن سوی شبهجزیره عربستان- را زیر نفوذ ایران و متحدانش قرار داده است.
روزنامه لوموند فرانسه هم به موضوع کاهش صادرات نفت عربستان و حمله به خط لوله انتقال نفت شرق - غرب آن کشور پرداخته و تیتر زده «عربستان سعودی و نفت آن در دام افتادهاند». این روزنامه نوشته است که روز پنجشنبه تنگه بابالمندب تصرف شد، که خروجی دریای سرخ را به روی نفتکشهای سعودی میبندد.
غول شبهجزیره عربستان در خطر از دست دادن تمام خروجیهای دریایی خود قرار دارد، درحالیکه ایران همچنان تنگه هرمز را در سواحل شرقی عربستان مسدود کرده است. از سوی دیگر ریاض از ایالات متحده میخواهد که شبهنظامیان را بمباران کند (که تاکنون ناموفق بوده) و به ایران فشار میآورد تا متحدان یمنی خود را به نظم فراخواند. بنا بر نوشته این روزنامه ایران خواستار پایان دادن به محاصره یمن و تعهد ایالاتمتحده به عدم مداخله در توانمندیهای هستهای خود است.
همین درخواست ایران در واقع تیتر اصلی روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن است. این روزنامه عربی زبان با تیتر «ترامپ به سناریوی نفت ونزوئلا اشاره کرد... و پزشکیان از تفاهم با عمان میگوید» در صفحه اول خود به گزارش درگیری ایران و آمریکا پرداخته و مینویسد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دیروز - یکشنبه - گفت که ایران «بهشدت به دنبال »رسیدن به توافق با واشنگتن است، اما تاکید کرد که به توافقی که آن را «غیرایدهآل» توصیف کرد تن نخواهد داد، و بار دیگر تکرار کرد که تهران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
ترامپ در جریان سفر به ایرلند افزود که ایران «مرتبا تماس میگیرد» تا مذاکراتی صورت گیرد، اما «آنها باید به توافقی مناسب برسند. من با آنها توافقی نامناسب امضا نخواهم کرد.» رئیسجمهور آمریکا همچنین احتمال تداوم حضور نظامی آمریکا در منطقه را مطرح کرد و آن را به امکان بهرهبرداری از نفت پیوند داد و این گزینه را به ترتیبات آمریکا در ونزوئلا تشبیه کرد. او گفت: «ما در نهایت از منطقه خارج خواهیم شد، مگر آنکه تصمیم بگیریم بمانیم و نفت را مانند ونزوئلا در اختیار داشته باشیم »، او افزود که درآمدهای آمریکا از نفت ونزوئلا «هزینههای جنگ را بارها جبران کرده است.»
روزنامه نیویورک تایمز به مشکلات پیش روی توافق ایران و آمریکا پرداخته و مدعی شده که توافق صلح ایران توسط تندروها خراب شد.
این روزنامه مینویسد که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در اوایل ژوئیه پس از مذاکره موفقیتآمیز برای یک توافق صلح با ایالات متحده، وضعیت بسیار خوبی داشت و برای شرکت در مراسم عزاداری رهبر شهید ایران به عراق سفر کرده بود. ناگهان اخبار شوکهکنندهای دریافت کرد: نیروهای ایرانی به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز شلیک کرده، یک نفتکش «ال ان جی» قطری را به آتش کشیده و به کشتیهای دیگر آسیب رساندهاند. ایران تحت فشار افکار عمومی جهان قرار گرفت. این اقدامات تلاشهای میانهروها را برای پایان دادن به خصومتها با آمریکا و ترمیم اقتصاد مختل کرد. پزشکیان بلافاصله به تهران بازگشت. صبح روز بعد، ایالات متحده با حملات هوایی تلافی کرد. دو کشور دوباره وارد جنگ شدند.
اما روزنامه سودتچه زایتونگ چاپ آلمان به افزایش قیمت سوخت که ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران است پرداخته و نوشته که«تشدید بحران در خاورمیانه قیمت بنزین را بالا برد». این روزنامه مینویسد تیراندازی به کشتیها، حملات پهپادی به لولههای نفت: مناقشه در منطقه خلیج فارس رو به وخامت است. رانندگان آلمانی تهدید مسدود شدن دو مسیر تجاری نفت را همین حالا در پمپبنزینها حس میکنند.
به گزارش این روزنامه هفته گذشته قیمت هر بشکه نفت برنت از مرز نمادین ۱۰۰ دلار گذشت. به نوشته این روزنامه اثرات این بحران در پمپبنزینهای آلمان مشهود است؛ قیمت هر لیتر بنزین سوپر و گازوئیل در برخی مناطق از ۲.۳۰ تا ۲.۵۰ یورو عبور کرده است. تحولات سیاسی در خلیج فارس از چند جهت بحرانی است: تنگه هرمز دیگر امن نیست. روز شنبه مجددا یک کشتی مورد اصابت پرتابهای ناشناس قرار گرفت. بیش از ۲۰ درصد از تجارت جهانی نفت از طریق این تنگه انجام میشود. شبیه به این وضعیت، انصارالله یمن نیز کشتیها را در دریای سرخ هدف قرار دادهاند. در عراق نیز گروههای مختلف فعال هستند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا گفت ارزیابی او این است که ایران احتمالا مسوول حمله به خط لوله بوده است.
روزنامه واشنگتن پست هم گزارشی داده از بازسازی دوباره گروه القاعده. این روزنامه مینویسد که القاعده ۲۵ سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر در افغانستان دوباره سازماندهی میشود. به نوشته این روزنامه یک ربع قرن پس از حملات ۱۱ سپتامبر، القاعده بار دیگر در حال راهاندازی اردوگاههای آموزشی در افغانستان است.
طی سه سال گذشته، این سازمان حداقل هشت مرکز آموزشی با استفاده از خلأ امنیتی پس از خروج آمریکا در سال ۲۰۲۱ ایجاد کرده است. گروههای دیگر مانند داعش نیز پایگاههایی یافتهاند. با این حال، به نظر میرسد گروههای کنونی بیشتر بر نبردهای منطقهای تمرکز دارند تا حملات پیچیده علیه آمریکا، زیرا طالبان نگران جلب توجه قدرتهای جهانی است. همچنین باور بر این است که رهبران ارشد القاعده همچنان در ایران مخفی هستند.
* روزنامهنگار
