رئیسجمهور: تفاهمنامه با عزت و قدرت پیش رفت؛
انتقاد پزشکیان از منتقدان توافق
سخنان پزشکیان در این اجلاس، از یکسو بر ضرورت توسعه عدالت آموزشی و تغییر روشهای مدیریتی و آموزشی متمرکز بود و از سوی دیگر، حاوی انتقاد صریح او از منتقدان توافق اخیر و تاکید بر مسوولیتپذیری و مشارکت همه نیروهای کشور در حل مشکلات بود. پزشکیان در ابتدای سخنان خود، معلمان و مدیران آموزشوپرورش را «آیندهسازان ایران» دانست و گفت: «برگزاری این اجلاسیه بسیار مهم است؛ زیرا معلمان و آموزگارانی در آن حضور دارند که اقداماتشان باعث میشود تا آینده کشور ساخته شود.» از نگاه او، نقطه آغاز تحول در کشور، تغییر در ذهنیت و نگرش انسانهاست؛ زیرا تا زمانی که نسل جدید نتواند تصویری متفاوت از وضعیت موجود در ذهن خود شکل دهد، عبور از مشکلات و دستیابی به موقعیتهای بهتر دشوار خواهد بود.
رئیسجمهور با تاکید بر اینکه «پذیرش وضع موجود باعث ایستایی و توقف میشود»، خواستار آن شد که آموزشوپرورش مفاهیمی همچون عدالتورزی، کارآمدی، همیاری، مشارکت جمعی و کار گروهی را به دانشآموزان آموزش دهد. او معتقد است ایران از ظرفیتهای فراوانی برخوردار است و عقبماندگی در هیچ حوزهای نباید به یک وضعیت پذیرفتهشده تبدیل شود. پزشکیان در همین چارچوب گفت: «همه با یکدیگر میتوانیم مملکت خود را آباد کنیم. نباید در کل کشور کسی را ناامید کنیم. نگاه خود را به سمت بهتر شدن و تغییر شرایط تغییر دهیم تا ایرانی سربلند، الهامبخش و با عزت داشته باشیم.»
عدالت آموزشی؛ فراتر از دانشآموزان برخوردار
یکی از محورهای اصلی سخنان رئیسجمهور، عدالت آموزشی بود. پزشکیان تاکید کرد که اجرای عدالت به معنای تمرکز صرف بر دانشآموزانی نیست که از خانوادههای توانمند و امکانات بیشتر برخوردارند. به گفته او، حاکمیت باید تمام طبقات اجتماعی و اقشار جامعه را ببیند و نیازهای آنان را در سیاستگذاری آموزشی لحاظ کند. او در تشریح این دیدگاه گفت: «در زمینه توسعه عدالت آموزشی ضرورت دارد حاکمیت به تمام طبقات اجتماعی و اقشار جامعه توجه داشته باشد و نیازهای آنها را ببیند؛ در این صورت است که عدالت به درستی اجرا میشود. عدالت این نیست که به دانشآموزانی که شرایط ویژه و خانوادههای توانمندی دارند، محدود شویم.» این رویکرد، آموزشوپرورش را موظف میکند که استعدادهای دانشآموزان در مناطق محروم و کمبرخوردار را نیز شناسایی و برای شکوفایی آنها زمینه فراهم کند. پزشکیان در ادامه، توانمندسازی دانشآموزان برای حل مساله و کار گروهی را ضروری دانست و گفت: «هر دانشآموز استعدادی دارد و چنانچه این استعدادها در قالب یک گروه اقدام کنند در زمینه حل مسائل پیروز خواهیم شد.»
ثروت ایران دانشآموزان هستند، نه نفت
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود، انتقاد مشخصی را متوجه الگوی اتکای کشور به نفت کرد. او در شرایطی که اقتصاد ایران همچنان با مساله منابع و درآمدهای نفتی مواجه است، سرمایه اصلی کشور را نیروی انسانی دانست و دانشآموزان را مهمترین ثروت و سرمایه اجتماعی کشور معرفی کرد. رئیسجمهور گفت: «معادن و صنایع ابزاری هستند تا در دست نخبگان ما و فرزندان ایران باشند. افتخار اصلی ما نیروی انسانی و فرزندانمان به شمار میآید.» از این منظر، نفت، معدن و صنعت زمانی میتوانند برای کشور ارزشآفرین باشند که در اختیار نیروی انسانی توانمند و آموزشدیده قرار گیرند. بنابراین، سرمایهگذاری در آموزش و پرورش از نگاه دولت، سرمایهگذاری برای تولید ثروت در آینده است، نه صرفا هزینهای در بودجه جاری.
نسخه عبور از کمبودها
یکی دیگر از محورهای سخنان رئیسجمهور، ضرورت فاصله گرفتن از روزمرگی و شکستن قالبهای ذهنی موجود بود. پزشکیان معتقد است بسیاری از مشکلات کشور صرفا ناشی از کمبود منابع نیست، بلکه شیوه نگاه و مدیریت منابع نیز در شکلگیری آنها نقش دارد. او با اشاره به موضوع صرفهجویی و بهرهوری گفت: «با ایجاد تغییر در نگرشها میتوانیم مشکلات و کاستیها را به درستی مدیریت کنیم و از این شرایط به خوبی عبور کنیم.» پزشکیان حتی تجربه شخصی خود در مدیریت مصرف انرژی را مثال زد و گفت با کنترل دمای اتاق و انرژی در محل کار، حدود ۸۰درصد صرفهجویی در مصرف انرژی شکل گرفته است. از نظر او، مدیران و معلمان باید خود الگوی این تغییر نگرش باشند. وی تاکید کرد: «وضعیت موجود را نپذیرید؛ قالبهای ذهنی موجود خود را بشکنید؛ آن وقت است میتوانید مدیران و معلمانی توانمند باشید که استعدادها را کشف میکنند.»
منتقدان بیانصاف
بخش سیاسی سخنان رئیسجمهور در اجلاس آموزشوپرورش به توافق اخیر اختصاص داشت؛ جایی که پزشکیان به صراحت از منتقدانی که درباره این توافق اظهارنظر میکنند، انتقاد کرد. پزشکیان تصریح کرد: توافقنامه اخیر با عزت، قدرت و با در نظر گرفتن اصولی که مقام معظم رهبری شهید در نظر داشتند پیش رفت و ما با قدرت آن را پیگیری کردیم؛ در برابر دشمنان وا ندادیم، اما برخی حرفهایی میزنند که به نظر من بیانصافی است. آنها کنار گود نشستند و میگویند لنگش کن. بسیاری میگویند برای حل مسائل و چالشهای کشور طرح و برنامههایی داریم، اما مشکل اساسی ما نبود طرح نیست، بلکه نیازمند افراد آگاه و باایمان و ایثارگری هستیم تا با علاقه و فداکاری برای برونرفت از وضعیت فعلی وقت بگذارند.
رئیسجمهور با بیان اینکه تفاهمنامه با عقل و اندیشه و پس از بحثهای کارشناسی عمیق تنظیم شده است، گفت: تمام افرادی که در این مسیر هستند، آماده شهادتند و اهل وادادگی نیستند؛ آنچه که انجام شده بر مبنای مصلحت، حکمت و عزت است. ما مشکلات را حل خواهیم کرد و وضع موجود را تغییر خواهیم داد. ابتدا باید خوب ببینیم و بعد راه را پیدا کنیم.
مسوولیتپذیری؛ از مدرسه تا اداره کشور
در نهایت، پزشکیان بار دیگر بر ضرورت پذیرش مسوولیت از سوی همه نیروهای توانمند کشور تاکید کرد. او گفت: «هر کس که میتواند کاری انجام دهد باید گوشهای از مسوولیت را بر عهده بگیرد.» رئیسجمهور همچنین اعلام کرد که دولت مانع فعالیت افراد نشده و در انتصابها و مدیریت کشور رویکرد حزبی و جناحی نداشته است. پزشکیان آموزشوپرورش را محل تربیت همین نیروها دانست و خطاب به معلمان گفت: «شما معلمان تلاش کنید افراد باایمان و عالم تربیت کنید تا در خدمت مردم و کشور باشند.» او در ادامه با تاکید بر اینکه کشور به همه ظرفیتهای انسانی خود نیاز دارد، گفت: «ما با کسی دعوا نداریم و هرکس با هر باور، قیافه، جنسیت و قومیت باشد، نیازمندیم تا مشکلات مردم را به کمک آنها حل کنیم.»
به اعتقاد پزشکیان، یکی از مهمترین خطاهای مدیریتی، سپردن مسوولیت به افراد فاقد توانایی است و از همین رو تصریح کرد: «هیچ گناهی بالاتر از این نیست که کار را به افراد ناشایست واگذار کنیم.» در سوی دیگر این اجلاس، علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، از استمرار فعالیت نظام تعلیم و تربیت در دوران جنگ سخن گفت و از برنامههای توسعه عدالت آموزشی خبر داد. به گفته او، ساخت هزاران کلاس درس، توسعه فضاهای آموزشی، استانداردسازی کلاسها و استفاده از ظرفیت خیرین در دستور کار قرار گرفته است. کاظمی اعلام کرد ساخت ۱۳ هزار کلاس درس تا مهر۱۴۰۵ نیز دنبال میشود.
