فوتبال در معامله بزرگ

فیفا اعلام کرده است که یک شرکت جدید با نام «فیفا فوروارد اینترپرایز» تاسیس خواهد کرد تا فعالیت‌های تجاری خود از جمله حق پخش، اسپانسرینگ، فروش بلیت، صدور مجوزهای تجاری و برگزاری جام‌های جهانی مردان و زنان را در آن متمرکز کند. ارزش این شرکت حدود ۲۰‌میلیارد دلار برآورد شده و قرار است حدود ۲۰ درصد از سهام آن به سرمایه‌گذاران خصوصی واگذار شود. درآمد حاصل از این معامله نیز برای حمایت مالی از ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا اختصاص خواهد یافت.

براساس گزارش اکونومیست، این طرح با مخالفت شدید اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) روبه‌رو شده است. یوفا تاکید کرده فوتبال دارایی فیفا نیست که بتواند آن را به سرمایه‌گذاران بفروشد. حتی برخی منابع نزدیک به این نهاد هشدار داده‌اند که در صورت اجرای طرح، احتمال تحریم دوره‌های آینده جام جهانی از سوی فوتبال اروپا وجود دارد. همزمان برخی دولت‌ها و نهادهای فوتبالی نیز در حال بررسی راه‌های مقابله با این تصمیم هستند.

بخش دیگری از انتقادها به هویت سرمایه‌گذاران بازمی‌گردد. گفته می‌شود شرکت سرمایه‌گذاری «تروو کپیتال» به رهبری جاشوا کوشنر در حال مذاکره برای هدایت این سرمایه‌گذاری است. جاشوا برادر جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکاست. اگرچه گزارش‌ها حاکی از آن است که جرد کوشنر نقشی در این سرمایه‌گذاری نخواهد داشت، اما همین ارتباط خانوادگی انتقادهای تازه‌ای را متوجه جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، کرده است؛ فردی که پیش از این نیز به دلیل روابط نزدیکش با ترامپ مورد انتقاد قرار گرفته بود.

با این حال، ورود سرمایه‌گذاران خصوصی به نهادهای ورزشی اتفاق تازه‌ای نیست. شرکت لیبرتی مدیا در سال ۲۰۱۷ مسابقات فرمول یک را خرید و با توسعه فعالیت‌های تجاری، ارزش این رقابت‌ها را به شکل قابل‌توجهی افزایش داد. همچنین تور حرفه‌ای گلف آمریکا نیز در سال ۲۰۲۴ بازوی تجاری خود را با مشارکت سرمایه‌گذاران خصوصی راه‌اندازی کرد. حامیان طرح فیفا معتقدند این تجربه‌ها نشان می‌دهد سرمایه خصوصی می‌تواند منابع مالی جدیدی برای توسعه ورزش فراهم کند.

پیامدهای بلندمدت

با وجود این، کارشناسان نسبت به پیامدهای بلندمدت چنین تصمیمی هشدار می‌دهند. آنها معتقدند حتی اگر فیفا کنترل کامل مسابقات و تقویم رقابت‌ها را حفظ کند، سرمایه‌گذاران به‌طور طبیعی به دنبال افزایش سود خواهند بود. این موضوع ممکن است به برگزاری جام‌های جهانی در کشورهای پردرآمد، افزایش تعداد مسابقات یا رشد قیمت بلیت‌ها منجر شود؛ تصمیم‌هایی که بیش از آنکه به سود هواداران باشد، منافع مالی سرمایه‌گذاران را تامین خواهد کرد.

از سوی دیگر، شرکت سرمایه‌گذاری تروو کپیتال نگاه بلندمدت‌تری نسبت به بسیاری از صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارد و اعلام کرده هدفش کسب سود سریع نیست. این شرکت که یکی از سرمایه‌گذاران اصلی شرکت هوش مصنوعی OpenAI نیز محسوب می‌شود، معتقد است رویدادهای زنده ورزشی از معدود دارایی‌هایی هستند که حتی در عصر گسترش هوش مصنوعی نیز ارزش خود را حفظ خواهند کرد. با این حال، موفقیت این طرح در نهایت به توانایی فیفا در حفظ اعتماد هواداران بستگی دارد؛ زیرا هر اندازه فوتبال به یک کسب‌وکار بزرگ‌تر تبدیل شود، بدون حمایت ‌میلیون‌ها هوادار در سراسر جهان، ارزش اقتصادی آن نیز پایدار نخواهد ماند.