چرا سهام شرکتهای کوچکتر در مقاطع مختلف از بزرگان بازار پیشی میگیرند؟
سبقت سهام کوچک از بزرگان
معاملات روز شنبه در حالی آغاز شد که بازار سهام پس از پشت سر گذاشتن دو هفته نزولی، در نخستین روز معاملات مردادماه نشانههایی از بهبود را به نمایش گذاشت. هرچند رشد شاخصها محدود بود، اما ترکیب معاملات نشان داد که تقاضا در بخش وسیعتری از بازار نسبت به روزهای گذشته جریان پیدا کرده است. شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات با افزایش ۰.۲۱درصدی در ارتفاع ۴میلیون و ۸۹۴هزار واحد قرار گرفت. این در حالی بود که شاخص هموزن با رشد ۰.۵۸درصدی عملکرد بهتری از نماگر اصلی بازار ثبت کرد و در سطح یکمیلیون و ۳۶۳هزار واحد ایستاد. تفاوت میان بازدهی این دو شاخص در معاملات دیروز، بار دیگر به یکی از موضوعات مهم بازار تبدیل شد؛ چراکه طی ماههای اخیر نیز سهام شرکتهای کوچکتر و متوسط در مقاطعی توانستهاند بازدهی بالاتری نسبت به شرکتهای بزرگ و شاخصساز به ثبت برسانند.
چرایی پیشتازی کوچکترها
تفاوت رفتار شاخص کل و شاخص هموزن، بیش از آنکه یک اتفاق مقطعی باشد، به ساختار متفاوت این دو نماگر بازمیگردد. شاخص کل بهدلیل وزن بالاتر شرکتهای بزرگ، بیشتر تحتتاثیر حرکت تعداد محدودی از نمادهای بزرگ بازار قرار دارد. در مقابل، شاخص هموزن به تمامی شرکتها وزن یکسانی میدهد و تصویر دقیقتری از رفتار عمومی تعداد زیادی از نمادهای بازار ارائه میکند. به همین دلیل، در دورههایی که نقدینگی به سمت بخش وسیعتری از بازار حرکت میکند، شاخص هموزن میتواند عملکرد بهتری نسبت به شاخص کل داشته باشد. در معاملات روز گذشته نیز رشد بیشتر شاخص هموزن نشان داد که جریان تقاضا تنها در چند سهم بزرگ متمرکز نبوده و بخش قابلتوجهی از نمادهای کوچک و متوسط نیز با افزایش قیمت همراه شدهاند.
یکی از دلایل استقبال از سهام کوچکتر، به مساله ارزشگذاری بازمیگردد. در شرایطی که برخی شرکتهای بزرگ بازار پس از رشدهای قبلی به سطوح بالاتری از قیمت رسیدهاند، بخشی از سرمایهگذاران به دنبال سهمهایی میروند که از نگاه آنها هنوز ظرفیت رشد بیشتری دارند. این موضوع میتواند باعث انتقال بخشی از نقدینگی از نمادهای بزرگ به سمت شرکتهای کوچکتر شود. از سوی دیگر، رفتار سرمایهگذاران حقیقی نیز در این زمینه اهمیت زیادی دارد. معاملهگران حقیقی معمولا حضور پررنگتری در نمادهای کوچک و متوسط دارند؛ چراکه این شرکتها بهدلیل ارزش بازار پایینتر، با ورود حجم مشخصی از نقدینگی میتوانند واکنش قیمتی بیشتری نشان دهند. به همین دلیل، در دورههایی که نشانههایی از بازگشت پول به بازار مشاهده میشود، احتمال رشد سریعتر این دسته از نمادها افزایش پیدا میکند.
تداوم برتری هموزن در بازدهی
برتری شاخص هموزن نسبت به شاخص کل در معاملات دیروز، رخدادی محدود به یک روز نبود. بررسی عملکرد بازار در ماه گذشته نیز نشان میدهد که نمادهای کوچکتر در مقاطعی توانستهاند بازدهی بالاتری نسبت به شرکتهای بزرگ ثبت کنند. همچنین از ابتدای سال، عملکرد شاخص هموزن در مقایسه با شاخص کل بهتر بوده است.
این موضوع نشان میدهد که در سال جاری، جریان نقدینگی تنها به سمت شرکتهای بزرگ بازار حرکت نکرده و بخشهایی از بازار که در دورههایی از رشد قبلی عقب مانده بودند، مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفتهاند. البته این به معنای برتری همیشگی شرکتهای کوچکتر نیست.
عملکرد بهتر این نمادها معمولا به شرایط کلی بازار، میزان ورود نقدینگی، انتظارات سرمایهگذاران و وضعیت سودآوری شرکتها وابسته است. در دورههایی که نگرانیها افزایش پیدا میکند، سهمهای کوچکتر بهدلیل نقدشوندگی کمتر ممکن است با فشار فروش بیشتری نیز مواجه شوند.
نشانههای اولیه از بهبود معاملات
در کنار رشد شاخصها، سایر متغیرهای معاملاتی روز شنبه نیز تصویری نسبتا مثبت از وضعیت بازار ارائه دادند. ارزش معاملات خرد سهام در کانال ۲۳هزارمیلیارد تومان قرار گرفت و ۲۶۶میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی وارد معاملات سهام شد. هرچند میزان ورود پول حقیقیها در مقایسه با دورههای رونق بازار رقم بزرگی محسوب نمیشود، اما تغییر جهت این متغیر پس از دورههای خروج نقدینگی میتواند نشانهای از کاهش فشار فروش و افزایش تمایل بخشی از معاملهگران برای حضور دوباره در بازار باشد. همچنین در پایان معاملات، ۶۶درصد از نمادهای بازار در محدوده مثبت قرار گرفتند و ۳۴درصد از نمادها با افت قیمت مواجه شدند. این ترکیب نشان میدهد فضای عمومی بازار در نخستین روز معاملاتی مردادماه نسبت به روزهای گذشته بهبود یافته و تقاضا در بخشهای بیشتری از بازار حضور داشته است. در مجموع، معاملات دیروز بیش از آنکه صرفا یک رشد محدود در شاخصها باشد، نشانهای از ادامه یک روند مهم در بازار سهام بود؛ روندی که در آن نمادهای کوچکتر و متوسط توانستهاند در مقاطعی از شرکتهای بزرگ پیشی بگیرند. تداوم این وضعیت اما به قدرت جریان نقدینگی و توانایی بازار برای حفظ اعتماد سرمایهگذاران وابسته خواهد بود.
