گواهیهای سپرده کالایی در هفته گذشته سبزپوش شدند
تب تورم در بازار کالا؟
هفته پرتلاطم کامودیتیها
بازارهای جهانی در هفته گذشته بیش از هر چیز تحت تاثیر نوسان قیمت کامودیتیها قرار داشتند؛ تنشهای ژئوپلیتیک، انتظارات مربوط به سیاست پولی بانکهای مرکزی و چشمانداز تقاضای چین بر روند قیمتها اثرگذار بودند. در این میان، نفت خام بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت و در کنار آن، طلا بهعنوان پناهگاه امن سرمایه و فلزات پایه بهویژه مس، مسیر معاملات را تعیین کردند. همین ترکیب باعث شد فضای کلی بازار کالاها در این هفته پرنوسان اما متمایل به رشد باقی بماند.
در بازار انرژی، نفت برنت و وستتگزاس اینترمدییت هفتهای پررفتو برگشت را پشت سر گذاشتند. نگرانیها درباره اختلال احتمالی در عرضه خاورمیانه، قیمتها را در ابتدای هفته تا محدوده ۸۰دلار بالا برد، اما با فروکش نسبی تنشها بخشی از این رشد اصلاح شد. با این حال، سطح قیمتها همچنان در محدودهای قرار دارد که نشان میدهد بازار، ریسک عرضه را جدی گرفته است. از سوی دیگر، کاهش ذخایر تجاری در برخی مراکز مصرف و انتظار برای افزایش تقاضای فصلی در تابستان، مانع از افت محسوس قیمت نفت شد و این بازار را در وضعیت حمایتی نگه داشت.
در بازار فلزات گرانبها، طلا همچنان از فضای نااطمینانی سود برد. سرمایهگذاران در شرایطی که چشمانداز نرخ بهره در آمریکا هنوز با ابهام همراه است، بخشی از داراییهای خود را به سمت طلا منتقل کردند. تداوم نگرانیها درباره تورم خدمات، نوسان دلار و ریسکهای سیاسی در مناطق مختلف جهان، تقاضا برای این فلز را تقویت کرد. نقره نیز همسو با طلا حرکت کرد، هرچند دامنه نوسان آن بیشتر تحتتاثیر انتظارات صنعتی و تحرکات بازارهای فناوری بود. طلا به کانال ۴هزار و ۱۰۰دلار و نقره به بالای ۶۰دلار بازگشت.
در میان فلزات پایه، مس یکی از مهمترین نقاط تمرکز معاملهگران بود. این فلز که بهطور سنتی شاخصی برای سنجش سلامت اقتصاد جهانی تلقی میشود، از امیدها به بهبود تقاضا در چین و همچنین رشد سرمایهگذاری در زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی و شبکه برق حمایت گرفت. با این حال، نگرانی از کندی بخش ساختوساز در چین و سطح بالای موجودی انبارها مانع از جهش پرقدرت قیمتها شد. آلومینیوم و روی نیز روندی مشابه داشتند و در فضایی محتاطانه، بیشتر در محدودههای حمایتی معامله شدند.
در بازار مواد خام صنعتی، سنگآهن تحت فشار باقی ماند. کاهش حاشیه سود فولادسازان چینی و تردید نسبت به سرعت احیای تقاضای داخلی، مانع از رشد پایدار این کالا شد. در بخش کالاهای کشاورزی نیز بازارها چهرهای دوگانه داشتند؛ گندم و ذرت از نگرانیهای اقلیمی و وضعیت نامساعد برخی مناطق تولیدکننده حمایت شدند، اما بهبود نسبی شرایط عرضه در بازار جهانی، از شدت رشد قیمتها کاست. هفته گذشته نشان داد که بازار کامودیتیها همچنان در نقطه تلاقی سیاست، ژئوپلیتیک و اقتصاد واقعی قرار دارد. نفت و طلا از نااطمینانیها سود بردند، مس از امید به تقاضای آینده جان گرفت و کالاهای کشاورزی نیز زیر سایه ریسکهای آبوهوایی و عرضه جهانی نوسان کردند. با این حال، مسیر آتی قیمتها بیش از هر چیز به تحولات خاورمیانه، دادههای تورمی آمریکا و نشانههای تازه از وضعیت تقاضای چین وابسته خواهد بود.
بازگشت رنگ سبز به بازار کالا
بازار گواهیهای سپرده کالایی بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۱۷ تیرماه، روند صعودی را پشت سر گذاشت؛ بهگونهای که از میان ۹ دارایی مورد معامله، تنها گواهی سپرده شمش روی با افت محدود قیمت مواجه شد و سایر داراییها بازدهی مثبتی را به ثبت رساندند. در صدر جدول بازدهیها، گواهی سپرده قیر با رشد چشمگیر ۱۷درصدی قرار گرفت و پس از آن گواهیهای سپرده خودرو، میلگرد، نقره و شمش طلا هر یک با بازدهی ۵درصدی، عملکردی فراتر از میانگین بازار داشتند. همچنین گواهی سپرده سکه بهار آزادی با رشد ۴درصدی، سنگ آهن با افزایش ۲درصدی و کاتد مس با رشد یکدرصدی، هفته مثبتی را پشت سر گذاشتند؛ در مقابل، تنها گواهی سپرده شمش روی با افت یکدرصدی به کار خود پایان داد.
بررسی عوامل اثرگذار بر این روند نشان میدهد که مهمترین محرک بازار در هفته گذشته، رشد حدود ۳.۵درصدی نرخ دلار در بازار آزاد بود. افزایش نرخ ارز بهطور سنتی انتظارات تورمی را در اقتصاد ایران تقویت میکند و سرمایهگذاران را به سمت داراییهایی سوق میدهد که توانایی حفظ ارزش سرمایه در برابر کاهش قدرت خرید پول را دارند. از همین رو، بخش قابلتوجهی از تقاضا به سمت گواهیهای سپرده کالایی روانه شد.
در این میان، رشد ۵درصدی گواهی سپرده شمش طلا و افزایش ۴درصدی گواهی سپرده سکه نیز بیارتباط با تحولات بازارهای جهانی نبود. در هفته گذشته، قیمت جهانی طلا تحتتاثیر تداوم نااطمینانیهای ژئوپلیتیک، نوسانات بازار انرژی و احتیاط سرمایهگذاران نسبت به آینده سیاستهای پولی بانکهای مرکزی، در سطوح بالایی باقی ماند. هرچند دلار جهانی نیز از ثبات نسبی برخوردار بود، اما افزایش تقاضا برای داراییهای امن، مانع از افت محسوس قیمت طلا شد. همزمان رشد نرخ ارز داخلی، اثر افزایش بهای جهانی طلا را برای سرمایهگذاران ایرانی دوچندان کرد و زمینه رشد گواهیهای مبتنی بر طلا را فراهم ساخت.
از سوی دیگر، بازار فلزات نیز سیگنالهای متفاوتی را مخابره کرد. درحالیکه قیمت جهانی مس و برخی فلزات پایه از امید به بهبود تقاضای صنعتی و سرمایهگذاری در زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی حمایت میشد، بازار روی همچنان با فشار مازاد عرضه و ضعف تقاضای صنایع ساختمانی، بهویژه در چین، مواجه بود. همین موضوع میتواند افت یکدرصدی گواهی سپرده شمش روی در بورس کالا را تا حدودی توضیح دهد؛ چرا که برخلاف سایر داراییها، این بازار از حمایت همزمان متغیرهای داخلی و خارجی برخوردار نبود. اما شاید مهمترین اتفاق هفته، جهش ۱۷درصدی گواهی سپرده قیر باشد. علاوه بر اثرپذیری این بازار از رشد نرخ ارز، نوسانات بازار انرژی بهخصوص نفت برنت، نیز موجب صف خرید این گواهی در روز چهارشنبه شد تا بتواند عملکردی خیرهکننده را به نمایش بگذارد.
معاملات هفته گذشته نشان داد که بازار گواهیهای سپرده کالایی همچنان بهطور همزمان از متغیرهای داخلی و خارجی اثر میپذیرد. رشد نرخ ارز، ثبات نسبی قیمت جهانی طلا، نوسانات بازارهای کالایی و افزایش انتظارات تورمی، فضای مساعدی را برای اغلب گواهیهای سپرده فراهم کرد. در صورتی که روند افزایشی دلار تداوم یابد و بازارهای جهانی نیز از شوکهای منفی در امان بمانند، این بازار میتواند همچنان یکی از مقاصد جذاب سرمایهگذاران برای پوشش ریسک تورم و تنوعبخشی به سبد داراییها باقی بماند.
