چرا ریسک‌های ژئوپلیتیک محتاطانه‌تر قیمت‌گذاری می‌شوند؟

بازار جهانی نفت طی پنج‌ماه دو شوک بزرگ ژئوپلیتیک را در خلیج‌فارس تجربه کرد. در موج نخست، طلای سیاه ظرف ۱۰روز به ۱۰۰دلار در بشکه رسید؛ اما در موج دوم، به‌رغم بازگشت محاصره دریایی آمریکا، قیمت‌ها تنها تا ۸۵دلار افزایش یافته‌اند.

آیا جهان می‌تواند بدون هرمز دوام بیاورد؟

امنیت انرژی روی لبه تیغ

دنیای‌ اقتصاد: اگر طی هفته‌های آینده تنگه هرمز به شرایط عادی بازنگردد، بحران دیگر صرفا به رویارویی ایران و آمریکا یا امنیت خلیج‌فارس محدود نخواهد ماند، بلکه می‌تواند به یکی از جدی‌ترین تهدیدها علیه امنیت انرژی جهان در سال‌های اخیر تبدیل شود. این هشدار صریح فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی…

اخبار بازار نفت

یکشنبه، ۰۳ خرداد ۱۴۰۵

تمرکز زیرساخت‌های انرژی به یکی از ریسک‌های راهبردی اقتصاد کشور تبدیل شده است
روزنامه شماره ۶۵۷۳

صنعت نفت زیر ذره‌بین جنگ

جنگ اخیر، صرفا یک درگیری نظامی نبود، بلکه آزمونی تمام‌عیار برای زیرساخت‌های حیاتی اقتصاد ایران به‌ویژه صنعت انرژی محسوب می‌شد؛ صنعتی که ستون اصلی درآمد ارزی، تامین انرژی داخلی و بخش بزرگی از امنیت اقتصادی کشور را بر دوش دارد. در روزهایی که تهدید حمله به تاسیسات نفتی، گازی و پتروشیمی به یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌های بازار تبدیل شده بود، صنعت انرژی ایران ناچار شد در شرایطی کم‌سابقه، همزمان تولید، صادرات، پایداری شبکه و مدیریت بحران را حفظ کند. اگرچه جریان صادرات نفت و بخش عمده تولید انرژی کشور متوقف نشد، اما جنگ تصویر روشنی از واقعیتی عمیق‌تر ارائه داد؛ اینکه صنعت انرژی ایران همچنان بر معماری‌ متکی است که تمرکز شدید زیرساخت‌ها در آن، به یکی از بزرگ‌ترین ریسک‌های راهبردی اقتصاد کشور تبدیل شده است.
روزنامه شماره ۶۵۷۳

تیر نفتا بر قلب مجتمع‌های الفین‌ و آروماتیک

تنگه هرمز سال‌ها در ادبیات انرژی «گلوگاه استراتژیک جهان» نامیده می‌شد؛ عبارتی تکراری که اغلب در گزارش‌های امنیتی و اسلایدهای مدیریت ریسک، دفن می‌شد و کمتر کسی تصور می‌کرد روزی به‌صورت مستقیم بر ترازنامه و سود هر تن الفین و آروماتیک در آسیا حک شود. اما امروز، هرمز دیگر یک هشدار ژئوپلیتیک در حاشیه بازار نیست؛ به میدان اصلی نبرد سودآوری پتروشیمی‌های آسیا تبدیل شده است.

پنجشنبه، ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵

مصرف روزانه نفت آلمان با اقتصادی ۱۰برابر ایران روزانه ۲‌ میلیون بشکه است
روزنامه شماره ۶۵۷۱

اطلس جهانی عطش نفت

مصرف نفت کشورها تصویری از ساختار اقتصادی و میزان بهره‌وری آنها را ارائه می‌دهد. آمریکا و چین هر یک بر پایه الگویی متفاوت از توسعه حرکت می‌کنند. اروپا با تکیه بر بهره‌وری، مصرف سوخت را کنترل کرده، اما خاورمیانه همچنان با شدت بالای مصرف انرژی روبه‌رو است.
از زمان آغاز جنگ، قیمت دیزل در آمریکا ۶۷درصد افزایش یافته است
روزنامه شماره ۶۵۷۱

رشد تقاضا برای حمل‌ونقل ریلی در اروپا

دنیای‌اقتصاد: جنگ علیه ایران و افزایش تنش‌ها در خلیج فارس، حالا دیگر صرفا یک بحران ژئوپلیتیک در خاورمیانه نیست، بلکه به شوکی مستقیم برای اقتصاد و زندگی روزمره در اروپا و آمریکا تبدیل شده است. جهش قیمت نفت و نگرانی از اختلال در تنگه هرمز، زنجیره‌ای از بحران‌های تازه را از صنعت گردشگری و هوانوردی اروپا تا سیستم آموزشی آمریکا فعال کرده؛ بحرانی که حالا اثر آن در قیمت بلیت هواپیما، سفرهای تابستانی، حمل‌ونقل عمومی و حتی بودجه مدارس دیده می‌شود. در شرایطی که حدود یک‌پنجم نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند، هرگونه تهدید علیه این مسیر استراتژیک بلافاصله به بازار انرژی منتقل می‌شود. اکنون نیز با افزایش تنش‌ها، نفت دوباره در مسیر صعود قرار گرفته و هزینه سوخت در سراسر جهان جهش کرده؛ موضوعی که به‌ویژه اروپا را در آستانه یکی از گران‌ترین تابستان‌های سال‌های اخیر قرار داده است.
بازگشت بنزین سوپر به جایگاه‌ها
روزنامه شماره ۶۵۷۱

دولت تولید بنزین با اکتان بالا را دوباره کلید می‌زند

دولت به پالایشگاه‌های کشور دستور داده تولید بنزین سوپر را پس از چند سال وقفه از سر بگیرند؛ تصمیمی که می‌تواند بار دیگر این فرآورده را به جایگاه‌های سوخت بازگرداند. به گزارش خبرگزاری فارس، تولید بنزین سوپر که از سال ۱۳۹۸ به‌دلیل افزایش مصرف و کمبود تولید بنزین متوقف شده بود، اکنون دوباره در دستور کار پالایشگاه‌های کشور قرار گرفته است. در سال‌های اخیر، رشد شتابان مصرف بنزین و فشار بر ظرفیت پالایشی باعث شده بود تولید بنزین باکیفیت و اکتان بالا عملا از اولویت خارج شود.
ارزیابی بازار از اظهارات تازه دونالد ترامپ؛
روزنامه شماره ۶۵۷۱

نااطمینانی در بازار نفت

دنیای‌ اقتصاد: قیمت نفت شاخص برنت روز چهارشنبه ۲۰مه و تا لحظه تنظیم این خبر به گزارش رویترز به محدوده ۱۰۸دلار در هر بشکه عقب‌نشینی کرد؛ کاهشی که پس از اوج‌گیری اخیر قیمت‌ها و همزمان با ارزیابی بازار از اظهارات تازه دونالد ترامپ درباره احتمال ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران رخ داد. رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرده در صورتی که تهران شروط صلح واشنگتن را نپذیرد، گزینه اقدام نظامی دوباره روی میز قرار خواهد گرفت.
روزنامه شماره ۶۵۷۱

تکذیب احتکار در صنعت پتروشیمی

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در واکنش به برخی ادعاها درباره احتکار محصولات پتروشیمی تاکید کرد که انبارهای پتروشیمی به‌طور کامل تحت رصد قرار دارند. به گزارش «ایسنا» حسن عباس‌زاده، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، با بیان اینکه انبارهای پتروشیمی کاملا تحت رصد است، اظهار کرد: تمام انبارهای پتروشیمی در سامانه‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت ثبت می‌شود و هیچ احتکاری در صنعت وجود ندارد. وی ادامه داد: تمام محصولاتی که در شرکت‌های پتروشیمی در انبارها نگهداری می‌شود ثبت شده است. مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران با اشاره به وضعیت برخی محصولات موجود در انبارها گفت: ممکن است برخی از محصولات به‌عنوان کالایی باشد که از قبل فروخته شده اما هنوز حمل نشده و به همین دلیل در انبار باقی مانده است. عباس‌زاده افزود: برخی کالاها نیز در انبار نگه داشته می‌شود تا متناسب با نیاز بازار و برنامه تولیدی که داریم بتوانیم عرضه پایداری را در ماه‌های آینده و برای صنایع اولویت‌دار داشته باشیم. وی تاکید کرد: عرضه‌ها در این حوزه به‌صورت کنترل‌شده انجام می‌شود.

چهارشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

جنگ و انسداد تنگه هرمز، جهان را در مسیر تورم و رکود قرار داده است؛

بحران خلیج فارس و سایه کمبود انرژی بر اقتصاد جهان

دنیای اقتصاد: تشدید درگیری‌ها در خلیج فارس و بسته شدن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را وارد مرحله تازه‌ای از فشارهای انرژی و کمبود عرضه کرده است؛ وضعیتی که می‌تواند به افزایش تورم، اختلال در زنجیره تامین و تشدیدخطر رکود در اقتصادهای بزرگ منجر شود.

سه‌شنبه، ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵

میانگین مصرف روزانه بنزین در ایران در پنج سال گذشته ۵۰درصد افزایش یافته است
روزنامه شماره ۶۵۶۹

بنزین، گرفتار دور باطل

بازار بنزین ایران بار دیگر وارد فاز ناترازی شده و رشد شتابان مصرف، دستاورد خودکفایی پس از راه‌اندازی پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس را فرسوده کرده است. تولید خودروهای پرمصرف و قیمت یارانه‌ای سوخت، کشور را دوباره در آستانه واردات پایدار و فشار ارزی قرار داده است.
روزنامه شماره ۶۵۶۹

شناسه‌دار کردن سوخت در جایگاه‌ها

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی از آغاز اجرای آزمایشی طرح «شناسه‌دار کردن تراکنش‌های سوخت‌گیری با کارت اضطراری» در تعدادی از جایگاه‌های سوخت تهران خبر داد؛ طرحی که به گفته مسوولان، با هدف افزایش شفافیت و امکان ردیابی مصرف سوخت اجرایی می‌شود.

یکشنبه، ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

ظرفیت تولید بالا، بدون تاب‌آوری در بحران، به پاشنه‌آشیل صنعت انرژی تبدیل می‌شود
روزنامه شماره ۶۵۶۷

پایان‌ جغرافیای‌ سنتی‌ انرژی؟

جنگ، فقط ساختمان‌ها و تاسیسات را ویران نمی‌کند؛ اولویت‌های یک کشور را نیز بازتعریف می‌کند. در روزهای آتش‌بس و احتمالا در دوره پسا‌جنگ، مهم‌ترین پرسش برای اقتصاد ایران دیگر صرفا میزان خسارت‌ها نیست، بلکه این است که بازسازی باید از کجا آغاز شود و کدام بخش‌ها در اولویت قرار گیرند. در کشوری که شریان اصلی اقتصاد، برق، صنعت، حمل‌ونقل و حتی ثبات اجتماعی به انرژی گره خورده، پاسخ به این پرسش صرفا فنی نیست، بلکه مستقیما با امنیت ملی، تاب‌آوری اقتصادی و توان بازگشت کشور به شرایط عادی پیوند دارد.
امارات، هرمز و اوپک را دور می‌زند؛
روزنامه شماره ۶۵۶۷

شورش نفتی ابوظبی

دنیای‌ اقتصاد: امارات متحده عربی در بحبوحه تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیک در خلیج‌فارس و محدودیت فزاینده تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، ساخت خط لوله جدید غرب به شرق به بندر فجیره را با سرعت بیشتری دنبال می‌کند؛ پروژه‌ای راهبردی که هدف اصلی آن افزایش ظرفیت صادرات نفت و کاهش وابستگی ابوظبی به حساس‌ترین گلوگاه انرژی جهان (هرمز) است.
روزنامه شماره ۶۵۶۷

دگردیسی زیرساختی پتروشیمی پساجنگ

در تطور هر صنعت، لحظاتی فرا می‌رسد که نه برای افزودن سطری بر دفتر گذشته که برای انداختن طرحی نو، تقدیری محتوم رقم می‌خورد. برای صنعت پتروشیمی ایران، این لحظه در هنگامه‌ای رقم خورد که آسمان ماهشهر و عسلویه از هیاهوی آتش و دود آکنده شد و در پسِ آن، سکوتی سنگین بر کالبد سازه‌هایی سایه افکند که سال‌ها، بی‌وقفه می‌تپیدند و ناگهان بخش بزرگی ازظرفیت تولید پتروشیمی کشور از مدار خارج شد.

پنجشنبه، ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵

مصرف روزانه بنزین کشور به ۱۳۰‌میلیون لیتر رسیده درحالی‌که ظرفیت تولید همچنان ۱۱۵‌میلیون لیتر در روز است
روزنامه شماره ۶۵۶۵

سرعت‌گیر مصرف در جایگاه‌های سوخت

درحالی‌‌که دولت از آغاز مرحله تازه «مدیریت مصرف بنزین» از ابتدای خردادماه خبر داده، بار دیگر این پرسش کلیدی به صدر مباحث اقتصادی و انرژی بازگشته است: آیا می‌توان بدون افزایش قیمت بنزین، ناترازی فزاینده میان تولید و مصرف را مهار کرد؟ موضع رسمی دولت تاکنون روشن بوده است؛ «افزایش قیمت بنزین در دستور کار نیست». با این حال، مجموعه سیاست‌های اخیر نشان می‌دهد سیاستگذار انرژی به‌تدریج به سمت نوعی «جیره‌بندی هوشمندانه» یا «مدیریت غیرقیمتی مصرف» حرکت می‌کند؛ رویکردی که به جای اعمال شوک قیمتی، از مسیر محدودسازی سهمیه‌ها، کاهش امکان ذخیره‌سازی و دشوارتر کردن دسترسی به بنزین یارانه‌ای، در پی کنترل رشد مصرف است. این سیاست در شرایطی دنبال می‌شود که ایران با یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های ناترازی بنزین در سال‌های اخیر روبه‌رو است؛ ناترازی‌ که هم از رشد مزمن مصرف ناشی می‌شود و هم تحت تاثیر عدم سرمایه‌گذاری در سال‌های قبل و هم آسیب‌های واردشده به بخشی از زیرساخت‌های انرژی در جریان جنگ اخیر، تشدید شده است.
روزنامه شماره ۶۵۶۵

ایران؛ تعیین‌کننده نظم نوین در خلیج‌فارس

در ماه‌های اخیر، رویدادهای مرتبط با تنگه هرمز و منطقه خلیج فارس به سرعت تغییر یافته است. دیگر نمی‌توان این تحولات را صرفا در قالب مسائل اقتصادی یا سیاسی گذشت، بلکه اکنون شاهد آغاز بازی جدیدی هستیم که بر سر کنترل، امنیت و نظم در یکی از حساس‌ترین آبراه‌های جهان شکل می‌گیرد و نقش ایران، به‌عنوان بازیگری کلیدی، در آن بیش از همیشه برجسته شده است. رویکردهای جدید شرکت‌های بیمه به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری در مسیر تنگه هرمز، گواه مهمی بر این مدعا است.

سه‌شنبه، ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵

در گزارش ویدئویی «دنیای اقتصاد» ببینید؛

واکنش سه اقتصاد آسیایی به بحران انرژی

دنیای اقتصاد؛ در حالی که تنش‌های خاورمیانه برای بسیاری از اقتصادهای بزرگ با موج تازه‌ای از فشارهای تورمی همراه شد، در گوشه‌ای دیگر از جهان اعداد مسیر متفاوتی را نشان دادند.
آیا محدودیت تولید نفت خام به بحران سوخت می‌انجامد؟
روزنامه شماره ۶۵۶۳

بنزین در عصر محاصره

همزمان با تشدید محاصره دریایی آمریکا و محدود شدن مسیرهای صادراتی، صنعت نفت ایران وارد مرحله‌ای شده که کارشناسان از آن با عنوان «مدیریت اجباری عرضه» یاد می‌کنند؛ وضعیتی پیچیده که در آن کاهش تولید نفت، نه یک انتخاب اقتصادی، بلکه راهکاری اضطراری برای جلوگیری از فروپاشی زنجیره عملیاتی صنعت نفت به شمار می‌رود. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آیا افت تولید نفت خام می‌تواند بازار بنزین ایران را نیز وارد بحران کند یا ساختار صنعت پالایش کشور، مانع از سرایت مستقیم این شوک به تولید داخلی خواهد شد؟
روزنامه شماره ۶۵۶۳

قفل هرمز؛ نفت ۱۰۰ دلاری

دنیای‌ اقتصاد: بازار جهانی نفت بار دیگر در مدار التهاب قرار گرفت؛ جایی که بسته ماندن تنگه هرمز، شکست تلاش‌های دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن و افزایش حملات پهپادی در خلیج فارس، قیمت نفت را دوباره به کانال سه‌رقمی بازگرداند و نگرانی‌ها درباره بزرگ‌ترین شوک عرضه انرژی جهان را تشدید کرد.
تعطیلی چاه‌ها می‌تواند به افت دائمی تولید منجر شود؛
روزنامه شماره ۶۵۶۳

بستن‌چاه‌ نفت‌؛ پرریسک‌ترین گزینه

دنیای‌اقتصاد: در نگاه اول، وقتی قیمت نفت سقوط می‌کند یا تقاضا کاهش می‌یابد، ساده‌ترین راه‌حل این است که تولید کاهش یابد؛ اما در صنعت نفت، واقعیت بسیار پیچیده‌تر از این تصور عمومی است. برای شرکت‌های نفتی، «بستن چاه» نه یک تصمیم ساده، بلکه پرریسک‌ترین و پرهزینه‌ترین گزینه‌ای است که تا حد ممکن از آن اجتناب می‌کنند. بحران‌هایی مانند همه‌گیری کرونا نشان داد که کاهش ناگهانی تقاضا (در مقاطعی تا ۳۰ درصد) می‌تواند صنعت نفت را با چالش جدی مواجه کند.

یکشنبه، ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

واشنگتن و پکن به این نتیجه رسیده‌اند که ادامه بحران انرژی به سود هیچ یک نیست
روزنامه شماره ۶۵۶۱

آزمون‌ تاب‌آوری‌ در جنگ‌ انرژی

دکتر عباس ملکی، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف و معاون پیشین وزارت امور خارجه، در نشستی تخصصی با عنوان «وضعیت انرژی در جهان آینده» تلاش کرد تصویری فراتر از تیترهای روزمره جنگ و بازار نفت ارائه دهد؛ تصویری که در آن، انرژی دیگر صرفا یک کالای اقتصادی نیست، بلکه به ابزار اصلی قدرت، امنیت و حتی بقا در نظام بین‌الملل تبدیل شده است. او با نگاهی راهبردی به تحولات اخیر آسیای غربی، جنگ آمریکا علیه ایران را نه صرفا یک درگیری نظامی، بلکه «نبردی میان تاب‌آوری اقتصادها» توصیف کرد؛ نبردی که در آن کشورها با توان تحمل فشارهای مالی، انرژی، لجستیک و تجاری سنجیده می‌شوند، نه فقط با تعداد موشک‌ها و تجهیزات نظامی.
روزنامه شماره ۶۵۶۱

معمای لکه نفتی در خارک

دنیای‌اقتصاد: تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده در روزهای اخیر، از مشاهده یک لکه مشکوک نفتی در آب‌های اطراف جزیره خارک، مهم‌ترین پایانه صادرات نفت ایران، حکایت دارد؛ رخدادی که در بحبوحه تنش‌های بی‌سابقه میان ایران و آمریکا، بار دیگر نگرانی‌ها درباره امنیت زیرساخت‌های انرژی در خلیج فارس را افزایش داده است. بر اساس تصاویر ثبت‌شده توسط ماهواره‌های «سنتینل-۱»، «سنتینل-۲» و «سنتینل-۳» متعلق به برنامه کوپرنیک اتحادیه اروپا، لکه‌ای خاکستری و سفیدرنگ طی روزهای ۶ تا ۸ مه در آب‌های غرب جزیره خارک مشاهده شده که کارشناسان آن را از نظر بصری «سازگار با نشت نفت» توصیف کرده‌اند. برآوردهای اولیه نشان می‌دهد این لکه احتمالا مساحتی در حدود ۴۵ کیلومترمربع را پوشش داده است.
«کپلر» گزارش می‌دهد؛
روزنامه شماره ۶۵۶۱

نفت پکن در تله هرمز

دنیای‌اقتصاد: واردات نفت خام چین در ماه آوریل به پایین‌ترین سطح خود در نزدیک به چهار سال گذشته سقوط کرد؛ افتی که نشانه‌ای تازه از تاثیر مستقیم بحران تنگه هرمز بر بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان به شمار می‌رود. داده‌های گمرکی منتشرشده نشان می‌دهد واردات نفت چین در ماه گذشته با کاهش ۲۰درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۳۸‌میلیون تن رسیده؛ رقمی که کمترین سطح از ژوئیه ۲۰۲۲ تاکنون محسوب می‌شود. این افت در شرایطی رخ داده که محدودیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، جریان صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی از خلیج فارس را به شدت مختل کرده است. چین حدود نیمی از نفت خام مورد نیاز خود را از کشورهای خاورمیانه تامین می‌کند و هرگونه اختلال در این مسیر، مستقیما امنیت انرژی این کشور را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

شنبه، ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵

بحران انرژی، جهان را به سمت برق پاک سوق می‌دهد؛

ترامپ و شتاب ناخواسته گذار سبز

دنیای اقتصاد: بحران‌های ژئوپلیتیک معمولا نخستین ضربه را به بازار انرژی وارد می‌کنند؛ اما این بار، تنش میان آمریکا و ایران ممکن است پیامدی فراتر از جهش قیمت نفت داشته باشد.

پنجشنبه، ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

ذخایر جهانی نفت به پایین‌ترین سطح در هشت‌سال اخیر نزدیک شده است
روزنامه شماره ۶۵۵۹

از هرمز تا التهاب بازار سوخت

بسته‌شدن عملی تنگه هرمز حالا دیگر صرفا یک بـــحران ژئوپلیتیک نیست؛ این اختلال به‌طور مستقیم به باک خودروها از آمریکا تا اروپا سرایت کرده و همزمان ذخایر جهانی نفت را به سطوح نگران‌کننده‌ای رسانده است. آنچه در حال وقوع است، انتقال یک شوک عرضه کلاسیک به زندگی روزمره مصرف‌کنندگان نفت و گاز است؛ جایی که قیمت‌ها بالا می‌رود، ذخایر کاهش و عدم‌قطعیت بر بازار سایه می‌اندازد. در ایالات متحده، نشانه‌های این فشار به‌وضوح دیده می‌شود.
سقوط قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه؛
روزنامه شماره ۶۵۵۹

واکنش بازارها به احتمال توافق

روز گذشته بازارهای ارز، سکه، بورس، نفت و طلای جهانی با انتشار خبر احتمال توافق و پایان جنگ آمریکا علیه ایران تغییر مسیر دادند. با انتشار اخبار تکمیلی، از شدت خوش‌بینی کاسته شد؛ اما همچنان نگاه مثبت به پایان جنگ در بازارها حفظ شده است.

سه‌شنبه، ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵

ضربه‌گیر محاصره دریایی چیست؟
روزنامه شماره ۶۵۵۷

راز تاب‌آوری چاه‌های نفت

صنعت نفت ایران که سال‌ها تحت تحریم فعالیت کرده، بار دیگر در برابر فشارهای ناشی از محاصره دریایی ایالات متحده، انعطاف‌پذیری خود را به نمایش گذاشته است. برخلاف تصور رایج مبنی بر توقف فوری تولید و صادرات، گزارش‌ها حاکی از آن است که این صنعت با تغییر مسیرها و روش‌های عملیاتی، همچنان به فعالیت ادامه می‌دهد؛ هرچند با هزینه و پیچیدگی بیشتر. صادرات از طریق انتقال کشتی‌به‌کشتی، مسیرهای مبهم کشتیرانی و ذخیره‌سازی شناور همچون گذشته ادامه دارد و تولید نیز به‌صورت تدریجی تنظیم می‌شود تا از آسیب به مخازن جلوگیری شود. جزیره خارک به‌عنوان گلوگاه صادرات، با ظرفیت ذخیره‌سازی بالا نقش ضربه‌گیر را ایفا می‌کند؛ اما در صورت تداوم طولانی‌مدت محدودیت‌ها به نقطه فشار تبدیل می‌شود. در این میان، حمایت غیرمستقیم چین، به‌ویژه از طریق پالایشگاه‌های مستقل، نقش مهمی در حفظ جریان صادرات داشته و اثربخشی تحریم‌های آمریکا را کاهش داده است. در مجموع، آنچه شکل گرفته، نه فروپاشی، بلکه «دوام تحت فشار» است؛ سیستمی که در بلندمدت دچار فرسایش می‌شود، اما همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
روزنامه شماره ۶۵۵۷

بازار در شوک هرمز

دنیای‌اقتصاد: بازار جهانی طلای سیاه بار دیگر زیر سایه تنش‌های فزاینده در تنگه هرمز مسیر صعودی گرفت؛ جایی که به‌دلیل یک حادثه امنیتی تازه و تشدید لفاظی‌های نظامی ریسک عرضه به‌طور محسوسی افزایش یافت. به گزارش رویترز و تا لحظه تنظیم این خبر، بهای شاخص برنت در معاملات روز دوشنبه چهارم مه به ۱۲۰دلار در هر بشکه رسید و افت دو روزه خود را جبران کرد؛ جهشی که بیش از هر چیز، بازتاب نگرانی بازار از ناامن شدن یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است. جرقه این افزایش قیمت، گزارش اصابت پرتابه به یک نفتکش در تنگه هرمز بود؛ رخدادی که تنها ساعاتی پس از اعلام طرح جدید آمریکا برای هدایت کشتی‌ها در این مسیر رخ داد.

یکشنبه، ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵

انسداد هرمز نمونه‌ای بارز از انتقال یک شوک ژئوپلیتیک به زندگی روزمره مردم جهان است
روزنامه شماره ۶۵۵۵

لرزش سبد خرید با شوک نفتی

افزایش بهای انرژی در پی جنگ علیه ایران، تنها به بازار نفت محدود نمانده و به‌سرعت به لایه‌های عمیق‌تری از اقتصاد جهانی نفوذ کرده است؛ جایی که مواد اولیه، زنجیره‌های تامین و قیمت کالاهای روزمره به‌طور مستقیم تحت تاثیر قرار می‌گیرند. این بحران که از اواخر فوریه با تشدید درگیری‌ها و اختلال در عرضه نفت و گاز آغاز شد، اکنون به یکی از مهم‌ترین محرک‌های تورم جهانی تبدیل شده است؛ تورمی که مصرف‌کنندگان آن را در ساده‌ترین خریدهای روزانه خود احساس می‌کنند. در قلب این تحول، رابطه ساختاری میان نفت و صنایع پتروشیمی قرار دارد. بخش عمده‌ای از پلاستیک‌های مورد استفاده در بسته‌بندی، منسوجات و کالاهای مصرفی از مشتقات نفت و گاز طبیعی تولید می‌شوند. این فرآیند با پالایش نفت خام و تبدیل آن به خوراک‌هایی مانند نفتا، پروپان و بوتان آغاز و سپس در مجتمع‌های پتروشیمی به پلیمرهایی نظیر پلی‌اتیلن (PE)، پلی‌پروپیلن (PP) و پلی‌اتیلن ترفتالات (PET) تبدیل می‌شود. این پلیمرها پایه تولید بطری‌های نوشیدنی، بسته‌بندی مواد غذایی، الیاف پلی‌استر و طیف گسترده‌ای از محصولات روزمره هستند. با جهش قیمت نفت، هزینه این زنجیره به‌طور کامل افزایش یافته است.
روزنامه شماره ۶۵۵۵

آسیا؛ مرکز ثقل مصرف و تجارت نفت

دنیای‌ اقتصاد: بر پایه شصت‌ویکمین بولتن آماری سالانه اوپک (۲۰۲۶)، بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ با رشد همزمان تقاضا، افزایش تولید و توسعه ظرفیت پالایشی، وارد فاز جدیدی از بازتعادل عرضه و مصرف شد؛ روندی که بیش از هر زمان دیگری، نقش اقتصادهای نوظهور به‌ویژه در آسیا را در تعیین جهت بازار برجسته می‌کند. بر اساس داده‌های مذکوره، تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ روزانه یک‌میلیون و ۳۰۰هزار بشکه نسبت به سال پیش از آن افزایش یافته و به میانگین ۱۰۵‌میلیون و ۱۵۰هزار بشکه در روز رسیده است.
روزنامه شماره ۶۵۵۵

ادامه کار اوپک‌پلاس بدون امارات

معاون نخست‌وزیر روسیه اعلام کرد که اعضای اوپک‌پلاس پس از خروج امارات همچنان به همکاری خود ادامه خواهند داد. به گزارش شانا به نقل از رویترز، الکساندر نواک گفت که با وجود خروج امارات متحده عربی از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و ائتلاف اوپک‌پلاس، تولیدکنندگان عضو همچنان به همکاری خود ادامه خواهند داد. بر اساس این گزارش‌ها، نواک پیش‌بینی کرد که با توجه به کمبود عرضه جهانی نفت، خروج امارات متحده عربی سبب وقوع جنگ قیمتی نخواهد شد. امارات متحده عربی روز سه‌شنبه (هشتم اردیبهشت) اعلام کرد که از جمع اعضای اوپک خارج می‌شود. این تصمیم در حالی گرفته شد که بحران بی‌سابقه انرژی ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران، اختلاف‌نظرهایی را بین کشورهای حاشیه خلیج‌فارس ایجاد می‌کند. امارات متحده عربی چهارمین تولیدکننده بزرگ اوپک‌پلاس بود و روسیه هم پس از عربستان سعودی در رتبه دوم قرار دارد. نواک اظهار کرد: در شرایط کنونی و درحالی‌که بازار با کمبود عرضه روبه‌رو است، صحبت از جنگ قیمت دشوار است.