اخبار اندیشه روزنامه شماره ۶۶۲۸

سیاست‌های هویتی نقش پررنگ و محوری در شکاف‌های سیاسی دنیای معاصر ایفا می‌کنند و رفتار رای‌دهندگان، ترجیحات اجتماعی و حتی منازعات خشونت‌آمیز را شکل می‌دهند. نکته شگفت‌انگیز و تناقض‌نما این است که رفتارهای هویتی غالبا با منافع مادی و اقتصادی خود افراد در تناقض هستند. برای نمونه، طبقات کم‌درآمد و سفیدپوستان فقیر در ایالات متحده آمریکا بارها و بارها با طرح‌های بازتوزیع ثروت و برنامه‌های رفاهی دولت مخالفت کرده‌اند؛ آن هم درحالی‌که خودشان اصلی‌ترین ذی‌نفعان و منتفعان این سیاست‌های حمایتی بودند. این تناقض آشکار، دو پرسش بنیادی و کلیدی را پیش روی اقتصاددانان و جامعه‌شناسان قرار می‌دهد: نخست اینکه مشوق‌ها و انگیزه‌های اقتصادی چه نقشی در شکل‌گیری سیاست‌های هویتی و نفرت نژادی ایفا می‌کنند؛ و دوم اینکه اگر اقتصاد علت اصلی نیست، چه نیروها و عوامل دیگری این رفتارهای هویتی مخرب را پیش می‌برند.

هرگاه درباره رفاه می‌نویسم، سعی می‌کنم کار را با استفاده از کارآیی پارتو به‌عنوان معیار انجام دهم. با توجه به بازخوردهایی که هنگام نوشتن درباره رفاه دریافت می‌کنم، به نظر می‌رسد مردم این رویکرد را دوست ندارند. بااین‌حال، استدلال من این است که اگر بخواهید تحلیلی عینی از رفاه ارائه دهید، کارآیی پارتو تنها معیاری است که در اختیار داریم. هر معیار دیگری که افراد به کار می‌گیرند، مستلزم نوعی داوری اخلاقی ضمنی است. بدتر از آن، نادیده‌گرفتن این موضوع می‌تواند به واکنش‌ها یا نتایج سیاسی‌ای منجر شود که مردم را شگفت‌زده می‌کند. در واقع، هیچ دلیلی برای چنین شگفتی‌ای وجود ندارد. درک اینکه چه کسانی برنده و چه کسانی بازنده‌اند، بخش بزرگی از کار را در اقتصاد سیاسی انجام می‌دهد. افزون بر این، به نظر می‌رسد معیار پارتو از نظر تجربی نیز مرتبط‌ترین معیار باشد.