چگونه می‌توان منافع فناوری را به ‌میلیون‌ها نفر خارج از اقتصاد رسمی رساند؟

چگونه هوش مصنوعی می‌تواند به نفع افراد بیشتری در اقتصادهای در حال توسعه تمام شود؟ هر پاسخ جدی و واقعی به این سوال، باید از بررسی «زندگی اقتصادی واقعی مردم» آغاز شود. بیشتر بحث‌های امروز در سطح جهان درباره هوش مصنوعی، حول محور اقتصادهای پیشرفته و بازارهای کار رسمی می‌چرخد؛ یعنی شغل‌های حقوق‌بگیری…

پاس گل تعرفه‌ای کنگره به ترامپ

نزدیک به یک دهه است که قوه مجریه از اختیارات گسترده و بسیار صلاحدیدی که کنگره در طول قرن بیستم در زمینه وضع تعرفه‌ها به آن اعطا کرده، سوءاستفاده کرده است. این سوءاستفاده‌ها هزینه‌های اقتصادی سنگینی بر بنگاه‌ها و مصرف‌کنندگان آمریکایی تحمیل کرده، جایگاه بین‌المللی ایالات متحده را تضعیف کرده و به…

اخبار اندیشه

شنبه، ۰۵ اردیبهشت ۱۴۰۵

چرا باید نگران شوم‌ترین پدیده اقتصادی قرن حاضر باشیم؟
روزنامه شماره ۶۵۴۸

آلارم رکود تورمی در آمریکا

جنگ و رشد قیمت نفت، ریسک وقوع رکود تورمی در آمریکا را تشدید کرده است. تورم بالاتر از نرخ هدف و آمارهای پیش از جنگ از افزایش بیکاری، نشان می‌دهد که در صورت اقدام احتمالی نامناسب فدرال‌رزرو، رکود تورمی می‌تواند پس از ۵دهه بازگردد.
بازتعریف قرارداد اجتماعی چگونه انجام می‌شود؟
روزنامه شماره ۶۵۴۸

بازگشت به نقطه صفر اعتماد

اگر جامعه‌ای دچار جنگ، بحران فراگیر یا فرسایش طولانی‌مدت نهادی ‌شود، نخستین چیزی که فرومی‌ریزد بنا‌های فیزیکی نیست؛ بلکه «قرارداد اجتماعی» است. این مفهوم، توافق نانوشته‌ای میان مردم و حکومت است درباره اینکه چه کسی چه مسوولیتی دارد و چه انتظاری از دیگری می‌رود.

چهارشنبه، ۰۲ اردیبهشت ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۴۶

پارادایم نوین حسابداری جنگ

تاریخ اقتصادی ملت‌ها را اغلب نه با دوران ثبات، بلکه با نحوه برخورد با بحران‌های بزرگ می‌سنجند. درگیری‌های نظامی ۴۰ روزه اخیر (اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵) که منجر به انسداد موقت تنگه هرمز و اختلال در زیرساخت‌های کلیدی شد، صرفا یک واقعه نظامی نبود؛ بلکه یک تکانه‌ی عظیم ساختاری بود که تمامی پیش‌فرض‌های مدیریت مالی و بازرگانی را به چالش کشید.
چرا اجماعی در زمینه سیاستگذاری توسعه وجود ندارد؟
روزنامه شماره ۶۵۴۶

دوگانه دیرپای اقتصاد

در فضای تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی اقتصادی کشور، همواره یکی از مناقشه‌برانگیزترین موضوعات، دوگانه حرکت به سمت سیاست‌های مبتنی بر تجارت آزاد در برابر اعمال سیاست‌ها و مداخلات حمایت‌گرایانه در حوزه سیاست‌های تجاری-صنعتی بوده است. این دوگانه به‌طور خاص در مقاطعی که نظام سیاستگذاری در آستانه تصمیم‌گیری درباره سطح و شیوه اعمال سیاست‌های تعرفه‌ای، محدودیت‌های تجاری و تعیین تکلیف الزامات قانونی نظیر ماده ۵ و ماده ۱۶ قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور قرار می‌گیرد، اهمیت مضاعف می‌یابد. بحث در خصوص این دوگانه در میان اقتصاددانان نیز با هیچ‌گونه اجماعی همراه نبوده است.

دوشنبه، ۳۱ فروردین ۱۴۰۵

اقتصاد اطلاعات و نظریه بازی‌ها علت تداوم درگیری‌ها را توضیح می‌دهند
روزنامه شماره ۶۵۴۴

تحلیل بلوف‌زنی در جنگ

جنگ روشی به‌شدت ناکارآمد برای تقسیم منابع مورد مناقشه است. با این حال، درگیری‌ها زمانی ادامه می‌یابند که انگیزه‌های قدرتمندی برای تظاهر به قدرت وجود داشته باشد. جان اشتاین‌بک، نویسنده آمریکایی، در دوران فعالیت خود به‌عنوان خبرنگار جنگ جهانی دوم نوشت: «تمام جنگ‌ها نشانه‌ای از شکست انسان به‌عنوان یک حیوان اندیشمند است.» درگیری طولانی‌مدت تلفات ویرانگری بر خانواده‌ها، جوامع و کل جمعیت‌ها تحمیل می‌کند؛ تلفاتی که حداقل در تئوری، ما «حیوانات اندیشمند» باید از آن دوری کنیم. دلیلش این است که از منظر کاملا عقلانی جنگ به غایت ناکارآمد است. اگر هر دو طرف یک درگیری دقیقا در مورد احتمال پیروزی هر طرف و همچنین هزینه‌های اقتصادی یا سیاسی به راه انداختن جنگ، هم‌نظر بودند، منطقا باید می‌توانستند مستقیما به یک راه‌حل موفقیت‌آمیز برسند. برای همه بهتر بود که منابع مورد مناقشه را به نحوی متناسب با آن توانایی‌ها و هزینه‌های نسبی تقسیم کنند تا اینکه بجنگند.

شنبه، ۲۹ فروردین ۱۴۰۵

نظریه انتخاب عمومی توضیح می‌دهد چرا جنگ‌ها راحت آغاز می‌شوند و بیش از حد ادامه می‌یابند
روزنامه شماره ۶۵۴۲

راز اقتصادی ادامه جنگ

آغاز و تداوم درگیری‌های نظامی، نشان می‌دهد که این تصمیمات به ظاهر غیرمنطقی، ناشی از سازوکارهای اقتصادی و سیاسی حاکم بر نهادها است. تهاجم مسلحانه اخیر آمریکا به ایران واکنش‌های قابل پیش‌بینی‌ای به‌دنبال داشته است. تندروها در آمریکا خواهان اقدام نظامی قاطع‌ هستند. میانه‌روها بر خویشتن‌داری و دیپلماسی تاکید می‌کنند. و البته، دیگران در جایی میان این دو قرار می‌گیرند. اما اگر از این مورد خاص فاصله بگیریم، الگویی کلی به چشم می‌خورد: درگیری‌های مسلحانه ظاهرا آسان‌تر از آنچه باید آغاز می‌شوند و بسیار طولانی‌تر از آنچه منطقی به نظر می‌رسد، ادامه می‌یابند.
روزنامه شماره ۶۵۴۲

درباره تصویب ‌نامه تفویض اختیار هیات دولت

سه روز پس از آغاز جنگ هیات وزیران مطابق با اصل یکصد‌وبیست‌وهفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اصلاحی ۱۳۶۸ تصویب‌نامه‌ای را در خصوص تفویض اختیار خود به وزارتخانه‌ها در سطح ملی و استانداری‌ها در محدوده هر استان، به‌جز موارد مندرج در اصل یکصد‌وسی‌وهشتم درباره تدوین آیین‌نامه‌ها، تصویب کرد که از سوی معاون اول رئیس جمهور ابلاغ شده است. اصل یکصد و بیست و هفتم اجازه می‌دهد که رئیس‌جمهور «در موارد خاص، بر حسب ضرورت با تصویب هیات وزیران نماینده یا نمایندگان ویژه با اختیارات مشخص تعیین کند.

چهارشنبه، ۲۶ فروردین ۱۴۰۵

بررسی ۱۳۷ جنگ طی ۷۵ سال از بهای سنگین درگیری نظامی حکایت دارد
روزنامه شماره ۶۵۴۰

زخم بلندمدت جنگ بر اقتصادها

یک مطالعه اقتصادی با بررسی ۱۳۵جنگ طی ۷۵سال در ۱۱۵کشور نشان می‌دهد که درگیری نظامی، به افت بلندمدت و پایدار رشد اقتصادی، مصرف خانوار، سرمایه‌گذاری و تجارت منجر می‌شود. این آثار سوء، در جنگ‌های داخلی دوبرابر جنگ با دشمن خارجی است.

دوشنبه، ۲۴ فروردین ۱۴۰۵

انقلاب در نظام مالی؛
روزنامه شماره ۶۵۳۹

خاستگاه اسکاتلندی انقلاب صنعتی

درحالی‌که پیش‌تر تصور می‌شد نظام آموزشی اسکاتلند موجب پیشگامی آن در انقلاب صنعتی شده است، پژوهش‌های تازه‌تر نشان می‌دهد که قوانین‌و‌مقررات مالی، نظام مالی پویایی را در این منطقه به‌وجود آورد که توسعه تجاری و صنعتی در این منطقه را ممکن ساخت.

شنبه، ۲۲ فروردین ۱۴۰۵

کج‌کارکردی اتحادیه‌های کارگری چه پیامدهایی داشته است؟
روزنامه شماره ۶۵۳۷

قربانیان سندیکا

هرگاه مشکلی همگانی و فراگیر در جامعه‌ای پدید آید، کنشگران آن جامعه دست به کار می‌شوند و نهادهایی را پدید می‌آورند تا آن مساله را حل کنند. اتحادیه‌های کارگری نمونه‌ای از همین نهادها هستند؛ آنها برای افزایش قدرت نیروی کار و به تعبیری، مهار قدرت روزافزون بنگاه‌های در حال رشد و تامین منافع کارگران شکل گرفتند تا از این رهگذر و با ایجاد «قدرتی متقابل» نوعی توازن میان منافع کارفرما و کارگر برقرار سازند (جان کنت گالبرایت، ۱۹۶۷). اما این نهاد همیشه مطابق کارکرد مورد انتظارش پیش نرفته است؛ کاستی‌ها و نارسایی‌هایی در اهداف، فرآیندها و نتایج آن دیده می‌شود، به گونه‌ای که اتحادیه‌ها گاه به شکلی کاملا معکوس، علیه منافع کارگران و حتی کل اقتصاد عمل کرده‌اند.

چهارشنبه، ۱۹ فروردین ۱۴۰۵

چرا پیش‌بینی‌های کمبود منابع بارها اشتباه از آب درآمده‌اند؟
روزنامه شماره ۶۵۳۵

مهم‌ترین چک در علم اقتصاد

یک شرط‌بندی مشهور میان جولیان سایمون و پل ارلیک، دو شیوه متفاوت نگاه به منابع را نشان می‌دهد. ارلیک منابع را همچون یک کیک ثابت می‌دید، درحالی‌که سایمون باور داشت انسان‌ها راه‌هایی برای فراوان‌تر کردن منابع پیدا خواهند کرد. همان‌طور که سایمون پیش‌بینی کرده بود، به لطف بازارها و خلاقیت انسانی، قیمت منابعی که موضوع شرط‌بندی بودند در طول یک دهه کاهش یافت.
رقابت‌پذیری با تعرفه حفظ نمی‌شود؛
روزنامه شماره ۶۵۳۵

معمای فولاد در بریتانیا

رویکرد دولت به صنعت فولاد بریتانیا همواره چیزی میان خوش‌بینی لجوجانه و تزلزل‌ناپذیر و دست‌وپا زدن‌های هراسانه یک فرد در حال غرق شدن که به دنبال هر وسیله نجاتی چنگ می‌زند، به نظر رسیده است. یک ناظر بسیار خوش‌بین ممکن است استدلال کند که دولت همواره هدفی کاملا روشن داشته است: حفظ صنعت فولاد بریتانیا برای صیانت از اشتغال در این بخش و تامین تاب‌آوری در تولید محصولی که برای رشد و امنیت حیاتی است. اما ذهنی بدبین‌تر ممکن است پاسخ دهد که کسی که هنگام انداختن سکه‌ای در چاه آرزو می‌کند نیز هدفی بسیار روشن دارد. بدون یک برنامه عملی، پایدار و واقع‌بینانه برای دستیابی به آن هدف، چنین آرزوهای انتزاعی و «چه خوب می‌شد اگر...» در بهترین حالت از نظر سیاسی بی‌ارزش‌اند.

دوشنبه، ۱۷ فروردین ۱۴۰۵

تمرکزهای قدرت خطرناک هستند و یک جامعه، هر جا که این تمرکزها پدید می‌آیند، با آنها مقابله کند
روزنامه شماره ۶۵۳۳

دشمن، انحصار است، هر جا که آن را بیابید

رئیس‌جمهوری در میانه یک بحران اقتصادی به قدرت می‌رسد و مدعی است که برای اقدام، اختیار و ماموریتی گسترده دارد. تقریبا بلافاصله، قوه مجریه شروع به اعمال کنترل مستقیم بر بخش‌های وسیعی از حیات اقتصادی می‌کند—قیمت‌ها را تعیین می‌کند، سطح تولید را دیکته می‌کند و مشخص می‌سازد چه کسانی و با چه شرایطی می‌توانند وارد کدام صنایع شوند. طی چند ماه، صدها کد و مقررات تنظیمی صادر می‌شود. کسب‌وکارهایی که تبعیت نکنند با کمپین‌های فشار عمومی و تحریم مواجه می‌شوند. توجیه همواره یکسان است: وضعیت اضطراری اقدام می‌طلبد، اقدام نیازمند اقتدار متمرکز است، و محدودیت‌های پیشین دیگر قابل اعمال نیستند.

شنبه، ۱۵ فروردین ۱۴۰۵

گریز از رکود همواره مستلزم فرهنگی از خوش‌بینی و پیشرفت بوده است
روزنامه شماره ۶۵۳۱

در باب علل پیشرفت بشر

پیشرفت انسانی مستلزم فرهنگی است که پذیرای تغییر و نوآوری باشد؛ فرهنگی که در طول تاریخ نادر بوده و اغلب با مقاومت نخبگان مستقر مواجه شده است. دوره‌های دستاوردهای چشم‌گیر، مانند آنچه در اروپای عصر روشنگری دیده شد، زمانی پدید آمدند که جوامع ایده‌های نو را پذیرفتند و آزادی فکری و اقتصادی را امکان‌پذیر ساختند. کلید پیشرفت پایدار، حفظ فرهنگی از خوش‌بینی و نظامی سیاسی-اقتصادی است که نوآوری را تشویق کند، نه اینکه آن را سرکوب نماید.