شماره روزنامه ۶۵۷۵
|

اثرات کوتاه و بلندمدت جنگ، در میان کشورها با سطوح درآمدی مختلف بررسی شد

جنگ‌ها در بلندمدت رشد اقتصادی، امید به زندگی و تحصیل را کاهش می‌دهند. اثرات آنها بر سرمایه انسانی پایدارتر از تولید ناخالص است. به‌علاوه کشورهای فقیر چندین برابر ثروتمندها آسیب می‌بینند.

آیا گدایان آن‌گونه رفتار می‌کنند که نظریه قیمت پیش‌بینی می‌کند؟

پیش‌تر بر نقش نظریه قیمت در توضیح مصرف مواد مخدر پرداخته‌ام. یکی از دلایلی که آن مطالب را نوشتم این بود که می‌خواستم نشان دهم نظریه قیمت فراتر از مثال‌های متعارف نیز قدرت تبیین دارد. من عمیقا معتقدم که نظریه قیمت برای فهم هر تصمیمی که مستلزم هزینه باشد مفید است؛ و این عملا تقریبا همه تصمیم‌گیری‌ها…

اخبار اندیشه

    چهارشنبه، ۱۹ آذر ۱۴۰۴
  • جورج آکرلوف چگونه اقتصاد اطلاعات را سامان داد؟

    روزنامه شماره ۶۴۵۷

    راز قیمت‌گذاری کالاهای دست دوم

    تاکنون از خود پرسیده‌اید چرا یک خودروی کارکرده و حتی کم‌کارکرد این‌قدر ارزان‌تر از نمونه صفر کیلومتر معامله می‌شود؟ بیایید با یک مثال واقعی شروع کنیم تا ماجرا روشن شود. تصور کنید قیمت کارخانه برای یک تویوتا کمری مدل ۲۰۲۵ حدود ۲۸ هزار و ۴۰۰ دلار تعیین شده است اما کافی است همین خودرو را بخرید و مدت کوتاهی با آن رانندگی کنید تا ببینید چطور ارزش آن به شکلی چشم‌گیر افت می‌کند.
    سه‌شنبه، ۱۸ آذر ۱۴۰۴
  • نوبلیست اقتصاد از پیشینه و کارنامه امانوئل مکرون می‌گوید؛

    روزنامه شماره ۶۴۵۶

    علم اقتصاد در قلب الیزه

    فیلیپ آگیون، برنده نوبل اقتصاد سال۲۰۲۵، در یک مصاحبه جدید، درباره زندگی حرفه‌ای خود توضیح داد و از رابطه خود با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، گفت. درحالی‌که او دخالت در سیاستگذاری الیزه را انکار می‌کند، اما کارنامه مکرون را قابل‌دفاع می‌داند.
    دوشنبه، ۱۷ آذر ۱۴۰۴
  • یک اقتصاددان دستاوردهای اقتصاد کلان در چهاردهه اخیر را تشریح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۵۵

    چرا امروزه مبارزه با تورم آسان‌تر است؟

    دوره کنونی تورم در اروپا و آمریکا عمدتا تحت سلطه یک شوک مثبت تقاضا و شرایط اولیه مساعد، مانند انتظارات تورمی پایین، بوده است. این یادداشت استدلال می‌کند که این دو عامل، کار بانک‌های مرکزی امروز را در مقایسه با دوره ۱۹۸۵-۱۹۷۹ بسیار آسان‌تر کرده‌اند. به شرط وقوع نیافتن شوک‌های مخرب جدید، سیاست‌های مهار تورم از سال ۲۰۲۱ باید در مقایسه با دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، به مسیر سریع‌تر و کم‌هزینه‌تری برای دستیابی به ثبات قیمتی منجر شوند. مقامات پولی در حوزه یورو و ایالات متحده نباید نرخ بهره را بیش از حد بالا و برای مدت طولانی افزایش دهند و باعث ایجاد رکودی غیرضروری شوند.
    یکشنبه، ۱۶ آذر ۱۴۰۴
  • زندگی‌نامه ایروینگ فیشر و میراث ماندگار او بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۵۴

    سرگذشت یک نابغه

    ایروینگ فیشر (۱۸۶۷–۱۹۴۷) را بدون اغراق باید یکی از بنیادی‌ترین چهره‌های اقتصاد ریاضی و نظریه‌پردازی نوآور در تاریخ این علم دانست. اگر امروزه مفاهیمی چون «نرخ بهره اسمی و حقیقی»، «تورم و انتظارات تورمی» و «شاخص‌های قیمت» جزئی از زبان روزمره سیاستگذاران اقتصادی هستند، بیش از هر کس دیگر مدیون تلاش‌های نظری و عملی فیشر هستیم. او تنها یک اقتصاددان صرف نبود؛ بلکه مخترع، مصلح اجتماعی، استاد دانشگاه ییل و نویسنده‌ای پرکار بود که بیش از ۳۰ کتاب و صدها مقاله از خود به جای گذاشت.
    شنبه، ۱۵ آذر ۱۴۰۴
  • چگونه متدولوژی اقتصاد با متدولوژی علوم دیگر گره خورده است؟

    روزنامه شماره ۶۴۵۳

    تعامل روش‌ها در علم اقتصاد

    دنیای اقتصاد- کیوان حسین‌وند : علوم اجتماعی معاصر با چالش‌های پیچیده‌ای مواجه است که ماهیتی چندبعدی دارند و در قلمرو انحصاری هیچ رشته‌ای قرار نمی‌گیرند. در این میان، تعامل بین اقتصاد به عنوان رشته‌ای با تسلط بر روش‌های کمی و استنتاج علی خاص و سایر رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی مانند تاریخ، جامعه‌شناسی و علوم سیاسی، اغلب با تنش‌هایی همراه بوده است. این تنش‌ها عمدتا ریشه در تفاوت‌های پارادایمی، روش‌شناختی و حتی فرهنگی دارد.
    پنجشنبه، ۱۳ آذر ۱۴۰۴
  • یک اقتصاددان با نگاهی انتقادی، اثر مشهور توماس پیکتی را بررسی کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۵۲

    «تاریخ مختصر برابری» در ترازو

    اگر کسی بخواهد یک کارزار سیاسی را به‌عنوان یک تکنوکرات آرمان‌گرای چپ‌گرا هدایت کند، این کتاب دقیقا همان مانیفستی است که باید بنویسد یا از آن بهره بگیرد. «تاریخ مختصر برابری» اثر توماس پیکتی تلاشی است برای آن‌که سال‌ها پژوهش را در قالب نوعی مانیفست ــ هرچند منتشرشده توسط انتشارات دانشگاه‌ هاروارد ــ خلاصه کند؛ مانیفستی که یک سیاستمدار بتواند آن را در دست بگیرد تا نه‌تنها تصویری منسجم از جهان ارائه دهد بلکه راه‌حل‌ها و نسخه‌هایی را نیز برای ساختن جهانی بهتر عرضه کند.
  • هوش مصنوعی چگونه تصمیم‌های اقتصادی ما را شکل می‌دهد؟

    تحول اقتصادی عصر جدید دیگر تنها نتیجه رفتار انسان‌ها نیست؛ بخش مهمی از تصمیم‌ها، انتخاب‌ها و واکنش‌های اقتصادی امروز را «الگوریتم‌ها» می‌سازند. از تعیین قیمت کالاها تا هدایت رفتار مصرف‌کنندگان؛ از تحلیل بازار سرمایه تا ساخت الگوهای جدید مصرف محتوا. هوش مصنوعی به صورت آرام و بی‌سر و صدا اما قدرتمند، نقشه اقتصاد را دگرگون کرده است. این تحول، هم فرصتی بی‌سابقه و هم چالشی حساس برای اقتصاد ایران است.
    سه‌شنبه، ۱۱ آذر ۱۴۰۴
  • اثر مهم فریدمن و شوارتز مورد بررسی قرار گرفت؛

    روزنامه شماره ۶۴۵۰

    خاستگاه تاریخ پولی

    دنیای اقتصاد - کیوان حسین‌وند : این یادداشت به بررسی خاستگاه‌های فکری و روش‌شناختی کتاب تاثیرگذار «تاریخ پولی ایالات متحده: ۱۸۶۷ تا ۱۹۶۰» (A Monetary History of the United States ۱۸۶۷-۱۹۶۰) اثر میلتون فریدمن و آنا جیکوبسن شوارتز (۱۹۶۳) می‌پردازد و استدلال می‌کند که اگرچه این اثر عموما در چارچوب مکتب پول‌گرایی و در تقابل با کینزی‌ها فهمیده شده، اما ریشه‌های عمیق آن در کار وسلی کلیر میچل (Wesley Clair Mitchell) و دفتر ملی پژوهش‌های اقتصادی (NBER) نهفته است.
  • اقتصاد ایران در سایه رانت

    در تحلیل توسعه اقتصادی ایران، یکی از پدیده‌هایی که به‌صورت مستمر و فراگیر در تمام دهه‌های گذشته تکرار شده، مساله «رانت و بازتولید ناکارآمدی» است؛ پدیده‌ای ساختاری که بخش قابل‌توجهی از ظرفیت‌های رشد را می‌بلعد، انگیزه‌های سرمایه‌گذاری مولد را کاهش می‌دهد و اقتصاد را در چرخه‌ای از بی‌ثباتی، نااطمینانی و انباشت ناکارآمدی گرفتار می‌سازد. فهم ریشه‌های این چرخه برای سیاستگذاران اهمیت بنیادین دارد، زیرا بسیاری از برنامه‌های توسعه در ایران دقیقا به دلیل بی‌توجهی به سازوکارهای تولید و توزیع رانت، شکست خورده یا به نتایجی محدود و شکننده منتهی شده‌اند. این مقاله به دنبال آن است که نشان دهد چگونه رانت، اقتصاد ایران را شکل داده، چرا اصلاحات اقتصادی در چنین بستری پرهزینه و پراصطکاک می‌شود و اینکه چرا توسعه پایدار بدون مهار رانت و تغییر ساختار نهادی ممکن نیست.
    دوشنبه، ۱۰ آذر ۱۴۰۴
  • چگونه «دلار» سیاست‌های پولی دولت را در کوتاه‌مدت خنثی کرده است؟

    روزنامه شماره ۶۴۴۹

    سقوط سد قیمت‌ها

    دنیای اقتصاد - فربد بهروز :درک ساز و کار تورم در اقتصادهای متعارف بر این پیش‌فرض استوار است که می‌گوید قیمت‌ها چسبنده‌اند و این چسبندگی همان نیروی اصطکاکی است که مانع از تعدیل آنی بازارها می‌شود. مفهوم چسبندگی قیمت به زبان ساده یعنی تغییر قیمت برای بنگاه اقتصادی هزینه و اصطکاک دارد و به همین دلیل واکنش قیمت‌ها به شوک‌های پولی زمان‌بر است و بلافاصله رخ نمی‌دهد.
    یکشنبه، ۰۹ آذر ۱۴۰۴
  • راجر اسکروتن درباره آدام اسمیت چه می‌نویسد؟

    روزنامه شماره ۶۴۴۸

    لیبرالیسم‌کلاسیک در نگاه یک محافظه‌کار

    در سال۲۰۱۶، فیلسوف انگلیسی راجر اسکروتن به‌دلیل خدماتش در حوزه فلسفه، آموزش و آگاهی‌بخشی عمومی، لقب شوالیه دریافت کرد. او اندیشمندی محافظه‌کار بود و در تاملات خود درباره ماهیت انسان، عواطف و عقل، عدالت و بازارها، از «نظریه احساسات اخلاقی» و «ثروت ملل» آدام اسمیت الهام می‌گرفت.