• رویای مصدق کابوس شد

    با شروع جنگ جهانی دوم و برکناری رضا‌شاه از قدرت، بار دیگر قدرت‌های خارجی به دست‌اندازی مستقیم خود در صحنه سیاست داخلی ایران اقدام کردند. شوروی که به دنبال نفت مناطق شمال ایران بود، زمانی حاضر به تخلیه ایران شد که تعهدی مبنی بر دریافت امتیاز نفت شمال را گرفت. اما در این میان آمریکا، به‌عنوان بازیگر جدیدی که خواهان نقش پررنگ‌تری در سیاست ایران بود و از سویی در پی آن بود تا از ضعف انگلستان استفاده کرده و جای آن کشور را در ایران اشغال کند؛ خواهان ایرانی قدرتمند بود تا بتواند تا حدودی در مقابل شوروی کمونیستی از خود مقاومت نشان دهد. بر‌خلاف آمریکا که قدرتمندی ایران را در راستای منافع خود می‌دید، دولت انگلستان از وجود یک دولت مقتدر در ایران به دلیل اینکه ممکن بود منافع و امتیازات نفتی آنان را به‌خطر بیندازد، وحشت داشت. از این‌رو دولت انگلستان از سیاست آمریکا که به تمرین دموکراسی در ایران رسید، ناخشنود بود و این امر را به زیان منافع خود می‌پنداشت؛ بنابراین محتمل بود که دولت انگلستان حاضر به دادن امتیاز اساسی در حوزه نفت نشود.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • نیکولای پرژوالسکی، جغرافیدان و سیاح

    روح‌الله حاتمی: نیکولای میخایلوویچ پرژوالسکی، جغرافیدان و سیاح برجسته امپراتوری روسیه بود که به آسیای مرکزی و شرقی سفر کرد. هر چند وی هرگز نتوانست به هدف نهایی خود که رسیدن به شهر مقدس لهاسا در تبت بود دست یابد اما در همین راستا به مناطقی سفر کرد که تا آن زمان برای غربیان ناشناخته بود مناطقی همچون تبت شمالی (ناحیه خودمختار تبت فعلی)، آمدو (دریاچه چینگهای) و سین کیانگ.
  • ریتا کینگ، شیمیدان آمریکایی

    ریتا کلارک کینگ، شیمیدان آمریکایی، معاون سابق شرکت صنایع غذایی جنرال میلز و رئیس سابق هیات امنای بنیاد نیکوکاری این شرکت است.
  • تجددگرای میانه‌رو

    حاج مهدی قلی‌خان هدایت ملقب به مخبرالسلطنه (۱۲۴۲-۱۳۳۴ش) یکی از رجال بزرگ سیاسی-فرهنگی دوران معاصر است. حیات سیاسی- اجتماعی او آکنده از حوادث و دگرگونی‌های مهم بود.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • الیکو دانگوت، میلیاردر و بازرگان نیجریه‌ای

    روح‌اله حاتمی: الیکو دانگوت، میلیاردر و بازرگان مسلمان نیجریه‌ای است که با ثروتی بالغ بر ۵/ ۱۳ میلیارد دلار ثروتمندترین شخص در قاره آفریقا به شمار می‌رود. او در ۱۰ آوریل ۱۹۵۷ در خانواده‌ای ثروتمند از قوم مسلمان هازا در کانو به دنیا آمد. او نوه دختری الحسن دانتاتا، بزرگترین سرمایه دار آفریقا در زمان مرگش در ۱۹۵۵ بود.
  • چادوری، فعال اجتماعی بنگلادشی

    بینود بیهاری چادوری، فعال اجتماعی بنگلادشی و یک انقلابی ضد‌استعمار بود که در جامعه مدنی بنگلادش و جنبش استقلال هند نقش مهمی ایفا کرد اما بیش از هر چیز به دلیل شرکت در «یورش به اسلحه‌خانه چیتاگنگ: Chittagong Armoury Raid» شهرت یافت؛ یک جنبش مقاومت مسلحانه به رهبری سریا سن که در راستای براندازی حاکمیت استعماری بریتانیا در هندوستان به سال ۱۹۳۰ تاسیس شد. بیهاری آخرین بازمانده این جنبش بود و در سال ۲۰۰۰ جایزه روز استقلال، بالاترین جایزه مدنی بنگلادش را دریافت کرد.
  • تضعیف خرده مالکی

    در عصر ناصری کاهش تولید ابریشم، نابودی صنایع‌دستی و منسوجات داخلی در رویارویی با منسوجات ارزان‌تر اروپایی، اقتصاد کشور را روز به روز به درآمد حاصل از کشاورزی وابسته‌تر می‌کرد. غله، محصول اصلی اقتصاد کشور بود و در کنار آن کشت رو به گسترش محصولات صنعتی همچون تریاک، پنبه و تنباکو نیازهای ارزی کشور را تامین می‌کرد. بدیهی است که در این اقتصاد تک‌بخشی، اکثریت جمعیت فعال کشور در همین بخش مشغول به کار باشند و حیات اقتصادی و اجتماعی آنها به «زمین» وابسته باشد.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذار برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • هنریک رایزنستین، مهندس استحکامات

    روح‌الله حاتمی: هنریک روسه، بارون رایزنستین، نظامی هلندی و مهندس استحکامات و سنگربندی در قرن هفده میلادی بود. وی پس از آنکه در ارتش‌های آلمان و ایتالیا خدمت کرد، کتابی پژوهشی در باب سیستم‌های سنگربندی در اروپا نگاشت که در نتیجه آن ماموریت ارتقای استحکامات دفاعی برخی مناطق از جمله شهر آمستردام، آلمان و در نهایت در دانمارک و نروژ به وی واگذار شد. رایزنستین ابتدا ژنرال شد و بعدها لقب بارون را دریافت کرد.
  • والاس مک‌کین، بازرگان کانادایی

    جورج والاس فرگوسن مک‌کین، بازرگان کانادایی و از موسسان شرکت غذایی مک‌کین بود. مجله فوربس در سال ۲۰۱۵ با این برآورد که ثروت وی تقریبا ۵۵/ ۳ میلیارد دلار آمریکاست، وی را در رده سیزدهمین فرد ثروتمند کانادا جای داد درحالی‌که در سطح جهانی رده وی از نظر ثروت ۵۱۲ بود.
  • حقایق ناگفته

    با پیروزی کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ و بازداشت دکتر مصدق، مساله آینده وی یکی از دل‌مشغولی‌های اصلی کودتاچیان و حامیان خارجی آنها بود. حذف، تسلیم یا خنثی‌سازی مصدق برای برآورده شدن دو هدف اصلی آنها - سرکوبی نهضت ملی و حل مساله نفت آن‌گونه که انگلستان و ایالات‌متحده آمریکا می‌خواستند - ضروری بود زیرا با وجود مصدق به‌عنوان رهبر اصلی و قهرمان ملی شدن صنعت نفت آنها نمی‌توانستند به این اهداف خود دست یابند. به‌زعم آنان محاکمه مصدق و یارانش می‌توانست زمینه را برای دستیابی به این اهداف فراهم کند. بیشتر از شاه و نخست‌وزیر کودتایی‌اش – زاهدی - آمریکایی‌ها بر این محاکمه تاکید داشتند.
  • تاریخ‌نویس ایرانی و بسط آگاهی ملی

    نسبت تاریخ و نظریه نسبتی پیچیده است. مساله این است که این نسبت را چگونه باید فهمید و تاریخی نوشت که مبتنی بر نظریه‌‌ای منسجم باشد. بدیهی است که در مواردی که هنوز تاریخ وقایع به طور کامل نوشته نشده، تدوین تاریخ وقایع می‌تواند نیاز به نظریه‌‌ای نداشته باشد، اما صورت‌هایی از تاریخ پایه‌‌ای با فرضیه‌‌ای آغاز می‌شود که تدوین نظریه‌‌ای منسجم را ممکن خواهد کرد.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر