• معمار کامیابی در جزیره بی‌حاصل

    نیل مانری مسعود علی محمدی
    در پایان جنگ‌جهانی دوم، هنگ‌کنگ به‌خوبی شایسته لقب جزیره بی‌حاصل را داشت؛ منابع طبیعی بسیار کم، زیرساخت‌های تجاری نابود شده، پایه‌های تولید صنعتی از بین رفته‌ و درآمد سرانه کمتر از یک‌سوم کشور بریتانیا. به‌عنوان مستعمره بریتانیا، سرنوشت هنگ‌کنگ در نهایت در دستان تنها چند کارمند دولتی قرار گرفت تا به تنهایی با این چالش‌های بزرگ روبه‌رو شوند. اما زمانی که این مستعمره در سال ۱۹۹۷ به چین بازگردانده شد با میانگین درآمد سرانه ۳۷درصد بیشتر از بریتانیا، تبدیل به یکی از شکوفاترین ملل جهان شده بود. البته این بهبودها فقط محدود به درآمد نبودند. در ۱۹۵۰ مردم بریتانیا و آمریکا به‌طور میانگین ۵ تا ۶ سال بیشتر از مردم هنگ‌کنگ عمر می‌کردند. امروز این نسبت معکوس و د‌وسال به سمت هنگ‌کنگی‌هاست. ارزیابی آموزشی جهانی هم عموما هنگ‌کنگ را در صدر جدول قرار می‌دهد درحالی‌که بریتانیا در جایگاه بیستم قرار می‌گیرد.
  • سیر تحول صنعتی در دوره قاجار

    ایران پس از دوران صفویه آرام آرام از تحولات جهانی علم عقب افتاد و به‌تبع آن ساختارهای تولید در ایران نیز آسیب دید. غرب نیز پس از رنسانس به یک جهش در عرصه علم رسید و توانست خود را در جاده صنعت بیندازد. صنعتی‌‌شدن دستاوردهای مهمی در عرصه‌های گوناگون برای آنها داشت. غربی‌ها توانستند بر این مبنا به تولید انبوه برسند. همچنین آنها توانستند با ابداع وسایل نوین که حمل و نقل را سریع و آسان می‌کرد، تولیدات خود را به سراسر جهان عرضه کرده و ثروت پایدار ایجاد کنند. سیاوش جمادی، متفکر برجسته این دهه‌های ایران اعتقاد دارد که ابزارسازی نه در یونان آغاز شده و نه ویژه یک قوم و نژاد خاص بوده است.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • جان هاثورن، بازرگان و قاضی

    جان هاثورن، بازرگان و قاضی مستعمره خلیج ماساچوست و سیلم بود که بیش از هر چیز به‌دلیل نقشی که در دادگاه‌های موسوم به محاکمه جادوگران سیلم به عنوان قاضی داشت، شهرت یافته است. او در ۲ آگوست ۱۶۴۱ در سیلم به دنیا آمد. پدرش سرهنگ ویلیام هاثورن جزو اولین مقیمان مستعمره خلیج ماساچوست در دهه ۱۶۳۰ بود و طی چند دهه پست‌های نظامی و سیاسی در اختیار داشت. هاثورن توانست امپراتوری تجاری کوچکی در زمینه املاک و تجارت با انگلستان و کارائیب تشکیل دهد. علاوه بر سرمایه‌گذاری در املاک سیلم او در ناحیه مین نیز سرمایه‌گذاری کرد. وی به‌عنوان قاضی صلح اسکس کانتی برگزیده شد و علاوه بر آن پست‌های اجرایی دیگری نیز در آن مستعمره داشت.
  • رابرت گری، ناخدای تجاری

    رابرت گری ناخدای تجاری آمریکایی بود که به دلیل دو سفر دریایی تجاری به کرانه شمالی اقیانوس آرام در آمریکای‌شمالی از ۱۷۹۰ تا ۱۷۹۳ و پیشتازی در زمینه تجارت دریایی خز آمریکا در آن ناحیه شناخته می‌شود. گری در این دو سفر بخش‌هایی از کرانه شمالی را کشف کرد و در ۱۷۹۰ نخستین آمریکایی شد که توانست قاره آمریکا را دور بزند. وی در دومین سفر خود رودخانه کلمبیا را نامگذاری کرد.
  • گرایش به شرق

    مریم شیپری استادیار گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان
    در جهان دوقطبی جنگ سرد تمایل جبهه‌های شرق و غرب به جذب بازار کالا و سرمایه، بهر‌ه‌وری اقتصادی برای رقابت جهانی و ایجاد امنیت سیاسی در حوزه‌های قدرت دو قطب، روابط میان کشورها را پیچیده کرده بود، اما تحولات جهان به سویی پیش می‌رفت که کشورهایی که در حاشیه دو قطب شرق و غرب بودند نیز تلاش می‌کردند از این کشاکش رها شوند. در این برهه پیمان‌نامه‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی متعددی میان کشورهای آسیایی و حتی اروپایی بسته شد، همگرایی‌هایی که به‌دنبال یافتن نقاط مشترک میان کشورها بود تا نیروی سومی را در مقابل این کشاکش جهانی ایجاد کند.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • گوستاو دلاوال، مهندس و مخترع سوئدی

    مترجم، روح‌اله‌حاتمی: کارل گوستاو پاتریک دلاوال مهندس و مخترع سوئدی بود که در طراحی توربین‌های بخار و ماشین‌آلات فرآوری لبنیات نقش برجسته‌ای ایفا کرد. او در ۹ می‌۱۸۴۵ در اورسا، دالارنای سوئد به دنیا آمد و در ۱۸۶۳ وارد انستیتو تکنولوژی استکهلم شد. دلاوال در ۱۸۶۶ مدرک مهندسی مکانیک خود را گرفت و بعد به دانشگاه اوپسالا رفت.
  • ارنست دسیلوا، وکیل‌مدافع و چهره برجسته اجتماعی سریلانکایی

    سر آلبرت ارنست دسیلوا (Sir Albert Ernest de Silva) غول تجاری، بانکدار، وکیل‌مدافع و چهره برجسته اجتماعی سریلانکایی بود که به‌عنوان برجسته‌ترین نیکوکار آن کشور در قرن بیستم شناخته می‌شود. او موسس و رئیس بزرگ‌ترین بانک سیلان (سریلانکای فعلی)، بانک‌سیلان و نیز موسس بانک رهنی دولتی بود. پس از استقلال سیلان از وی خواسته شد تا نخستین فرماندار کل آن کشور شود اما وی به دلایل شخصی از پذیرش این جایگاه سر باز زد. دسیلوا در ۲۶ نوامبر ۱۸۸۷ در یک خانواده ثروتمند و سرشناس در کلمبو به‌دنیا آمد. او تحصیلات خود را در کالج سلطنتی کلمبو و کالج کلر کمبریج پی‌گرفت و در کمبریج با جواهر لعل‌نهرو آشنا شد.
  • حل تناقض آب و الماس

    انتشار کتاب «اصول علم اقتصاد» از کارل منگر در سال ۱۸۷۱ میلادی را می‌توان نقطه آغاز اقتصاد اتریشی دانست. کارل منگر از اتریش، ویلیام استنلی جونز از بریتانیا و لئون والراس از سوئیس را به‌طور مشترک به‌عنوان بنیان‌گذاران انقلاب مارژینالیستی در اقتصاد می‌شناسند. انقلاب مارژینالیستی یک پارادایم جدید بود که نظریه ارزش مبتنی بر مطلوبیت نهایی را به جای نظریه ارزش کار نشاند. ارزش هر کالا براساس نظریه ارزش کار تابعی از مقدار نیروی‌کار مورد نیاز برای تولید آن است. اما مارژینالیست‌ها معتقد بودند که ارزش هر کالا براساس نیروی‌کار صرف‌شده برای تولید آن تعیین نمی‌شود بلکه به این بستگی دارد که افراد آن کالا را تا چه حد در ارضای اهداف و نیازهای خود سودمند می‌پندارند.
  • هدف جامعه سیاسی از نگاه جان لاک

    فرشید حسن‌زاده
    قبل از آنکه افراد یک جامعه، داوطلبانه و با رضایت دور یکدیگر جمع شوند و با به اشتراک گذاشتن قدرت خود تشکیل جامعه سیاسی را بدهند، انسان‌ها در وضعیت طبیعی به سر می‌بردند. به اعتقاد جان لاک وضعیت طبیعی دارای سه ویژگی است:
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • جین نایدچ موسس سازمان ویت واچرز

    روح‌اله حاتمی: جین ایولین نایدچ (Jean Evelyn Nidetch) کارآفرین آمریکایی و موسس سازمان ویت واچرز (مراقبان وزن)، موسسه‌ای مشورتی و حمایتی در خصوص کاهش وزن بود. نایدچ با نام خانوادگی پدری اسلوتسکی در ۱۲ اکتبر ۱۹۲۳ در بروکلین به دنیا آمد. پدرش راننده تاکسی و مادرش مانیکوریست بود. وی توانست پس از دبیرستان، بورسیه تحصیلی دانشگاه لانگ آیلند را اخذ کند اما به جای آن وارد سیتی کالج نیویورک شد تا در آنجا مدیریت بازرگانی بخواند.
  • فرانسوا میشلن سرمایه‌دار و بازرگان فرانسوی

    فرانسوا میشلن (François Michelin) سرمایه‌دار و بازرگان فرانسوی و مدیر عامل شرکت لاستیک‌سازی میشلن از ۱۹۵۵ تا ۱۹۹۹ بود. با هدایت وی یک کسب و کار خانوادگی که پدربزرگش آن را تاسیس کرده بود بدل به یک کمپانی پیشرو در عرصه تولید لاستیک شد و بازارهای اروپا و آمریکا را به تسلط درآورد. وی این کسب و کار را از خانه خود واقع در کلرمون فران در ناحیه اوورن‌ (در جنوب‌ مرکزى فرانسه‌) مدیریت می‌کرد.
  • تغییر نظم دیوانی

    با پیروزی مشروطه و تشکیل مجلس زمینه مساعد سیاسی برای اصلاح ساختار اداری و تشکیل نهادهای جدید فراهم آمد. روزنامه مجلس در قالب نامه‌ای خطاب به نمایندگان نوشت: «امروز عمده‌ترین و مهم‌ترین کارها تشکیل و ترتیب ادارات دولت از روی یک قاعده صحیحی است که هیچ ‌یک از ادارات را مجال تجاوز از قانون موضوعه باقی نماند.» از همان جلسات آغازین مجلس ساماندهی ادارات مورد توجه نمایندگان بود. در همین زمینه مجلس اول کوشید ترتیبی نو برای ترکیب هیات دولت و تقسیمات وزارتخانه‌ها پدید آورد. تحقق این امر با پیگیری دو سیاست به‌هم‌پیوسته امکان‌پذیر شد: نخست مسوول کردن وزیران و دوم محدود کردن تعداد وزارتخانه‌ها و تحکیم نسبی حوزه وظایف آنها.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر