• ارز رایج در دریاها

    کریتیکا هارانیا کارشناسی ارشد فرهنگ و معماری هند باستان مترجم: مجید حجتی
    تصور معمول همه ما از سکه، عموما یک شیء مدور است. اما آیا می‌دانید یکی از ویژه‌ترین ارزهایی که در هند مورد استفاده قرار می‌گرفته و «لارین» نام دارد، شکلی شبیه به سنجاق مو یا قلاب ماهی‌گیری داشته است؟
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • کای چانگ، فعال حقوق زنان

    روح‌اله حاتمی: کای چانگ (Cai Chang) سیاستمدار و فعال حقوق زنان چینی و نخستین رئیس «فدراسیون زنان سراسر چین»-یک سازمان مرتبط با حقوق زنان-بود. کای چانگ در ۱۴ می‌۱۹۰۰ در یک خانواده متوسط رو به پایین به‌دنیا آمد. مادرش همسر خود را ترک کرد و با فروش دارایی‌هایش به فرزندانش امکان تحصیل داد. کای شدیدا به آموزش زنان باور داشت، شدیدا مخالف ازدواج بود و با خود عهد کرده بود که همواره مجرد بماند. مادرش نیز از این ایده وی حمایت می‌کرد. کای تا ۱۹۱۶ در دبیرستان دختران ژونان در چانگشا تحصیل می‌کرد و در زمستان ۱۸-۱۹۱۷ وی یکی از نخستین زنان چینی بود که به «انجمن نوین مطالعات خلق» پیوست؛ یک برنامه کاری آموزشی که از سوی مائوتسه تونگ و برادر کای، کای هیشن تاسیس شده بود. این گروه از زنان حمایت می‌کرد تا گروه‌های خودیاری تشکیل دهند و در امور سیاسی فعالیت کنند. کای همراه با مادر، برادر و همسر آینده برادرش راهی اروپا شد و در آنجا به‌عنوان کارگر کارخانه شروع به‌کار کرد. وی در اروپا همراه با سایر پژوهشگران سوسیالیست و فمینیست‌چینی به مطالعه در باب آنارشیسم، مارکسیسم و لنینیسم پرداخت. کای در ۱۹۲۲ با لی فوچون که کمونیستی برجسته بود ازدواج کرد.
  • رویارویی دو گفتمان سیاسی

    در سطح اندیشگی بعد از مشروطه دو گفتمان سیاسی قابل تمایز هستند: گفتار مشروطه‌خواهی با تاکید بر تمرکز قدرت قانون‌محور و گفتار تجددطلبی سازمان‌یافته با تاکید بر تمرکز قدرت شخص‌محور. طرفداران گفتمان مشروطه طلب فرآیند دولت- ملت‌سازی را با اتکا به رهیافت‌های دموکراتیک مطلوب می‌دانستند؛ اما تجددخواهان سازمان‌یافته معتقد به ملت‌سازی با اتکا به رویکردی نخبه‌گرایانه و با تاکید بر مرکزگرایی دولتی بودند. این رویکرد اندیشگی اخیر واجد سویه‌هایی بود که اندیشه دموکراتیک نسل اولیه روشنفکران را در محاق می‌برد و راه را برای‌گرایش‌های رادیکال هموار می‌کرد.
  • اولا وینسنت، اقتصاددان و بانکدار نیجریه‌ای

    روح‌الله حاتمی: اولاتونده اولابوده وینسنت (Olatunde Olabode Vincent) اقتصاددان و بانکدار نیجریه‌ای بود که از ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۲ در رأس بانک مرکزی این کشور قرار داشت. او در ۱۶ مه‌۱۹۲۵ در لاگوس به دنیا آمد و بعدتر وارد آموزشگاه گرامر سی ام اس لاگوس شد. از ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۶ در ارتش نیجریه خدمت کرد و پس از آن تا ۱۹۵۶ در وزارت دارایی بود. در ۱۹۵۱ وارد کالج کادر اداری انگلستان شد و از ۱۹۵۳ به مدت سه سال تحصیلات خود را در دانشگاه منچستر ادامه داد. از ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۰ وی به صورت پاره وقت در دانشگاه ایبادان نیجریه اقتصاد تدریس می‌کرد.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • الیزابت پیبادی، موسس اولین کودکستان انگلیسی‌زبان

    الیزابت پالمر پیبادی آموزگار آمریکایی و موسس اولین کودکستان انگلیسی‌زبان در آن کشور بود.
  • گفته‌ها - ۱۴۰۰/۰۲/۲۶

    وضعیت آشفته و بحرانی ایران پس از مشروطه که از جنگ و بی‌ثباتی سیاسی ناشی می‌شد، موجب شد تا ایده «دولت مقتدر» پررنگ شود.
  • تناقض‌های ساختاری

    موسس سلسله قاجاریه، با توجه به تجربیات عینی خود از منازعات قدرت در ایران و از پا در‌آمدن پدر و جدش در این راه، از همان ابتدا کوشید با تهیه و تدارک سپاهی قدرتمند، توان جنگی خود را بر سایر مدعیان تحمیل کند. وی به اعتبار همین قدرت توانست صاحبان قدرت مستقر، یعنی زندیه و افشاریه‌ را از صحنه خارج کند و دیگر مدعیان را سرکوب و مطیع سازد و تنها زمانی حاضر شد خود را شاه بخواند که بخش عمده ایران آن روز را تصرف کرده بود. وی در روز تاجگذاری اعلام کرد تمام تلاش خود را به‌کار خواهد بست تا یکی از پادشاهان بزرگ تاریخ ایران شود.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • اورلی-آنتوان دوتوننز وکیل و ماجراجوی فرانسوی

    اورلی - آنتوان دوتوننز (Orélie-Antoine de Tounens) وکیل و ماجراجوی فرانسوی بود که طی دو حکم در ۱۷ و ۲۰ نوامبر ۱۸۶۰ اعلام کرد دو ناحیه آراوکانیا و پاتاگونیا (واقع در شیلی و آرژانتین امروزی) جزو خاک هیچ کشوری نبوده و او خود پادشاه آراوکانیا و پاتاگونیاست! وی در ژانویه ۱۸۶۲ از سوی ارتش شیلی بازداشت و زندانی شد. دادگاهی در سانتیاگو پس از محاکمه وی را دیوانه دانست و در اکتبر ۱۸۶۲ او را به فرانسه مسترد کرد. دوتوننز سه‌بار دیگر هم تلاش کرد تا برای تصاحب دوباره «پادشاهی» خود به آراوکانیا بازگردد اما در این راه توفیقی نیافت و در نهایت در ۱۷ سپتامبر ۱۸۷۸ در تورتویراک فرانسه در فقر و انزوا درگذشت.
  • لورنزو زامبرانو بازرگان و نیکوکار مکزیکی

    لورنزو زامبرانو بازرگان و نیکوکار مکزیکی و رئیس سیمکس، یک کارخانه تولید سیمان بود. با رهبری وی سیمکس در زمان مرگش بزرگ‌ترین کارخانه تولید سیمان در جهان به‌شمار می‌رفت. زامبرانو در آمریکای لاتین دست به چندین ابتکار در زمینه فرهنگ زد و از ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲ در راس هیات‌امنای انستیتو فناوری مونتری قرار گرفت که یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های خصوصی در ناحیه آمریکای‌لاتین به‌شمار می‌رفت.
  • کشاکش مطلقه‌گرایی و مشروطه‌خواهی

    غالب شدن این تفکر در میان نخبگان و روشنفکران غربگرای عهد قاجار که رژیم سلطنتی حاکم به‌عنوان حکومتی خودکامه خود را تابع هیچ قاعده و قانونی نمی‌داند، باعث تغییر نگرش آنان به این رژیم سلطنتی شد. این بازنگری در اندیشه و مبارزه با خودکامگی حکومت که به اصلی‌ترین هدف مشروطه‌خواهان تبدیل شد، نشانگر تحول رویکردها به ساخت قدرت سیاسی و تغییر نگرش عقلای جامعه به ساختار حقوق عمومی در ایران بود و مستقیما شکل سنتی حکومت را هدف قرار داده بود. در این بین، آنچه همچون خواستی اصلی ابتدا در حوزه نخبگی رواج یافت، خواست تعدیل قدرت در ساختار قدرت سیاسی بود.
  • نیم قرن با اقتصاد ایران

    در طول سال‌های متمادی اتفاقات مشابهی در اقتصاد ایران رخ‌داده ولی تصمیمات متفاوتی برای آنها گرفته شده است. در ستون «گاهشمار اقتصادی» اخبار مهم اقتصادی ایران و جهان را مرور می‌کنیم. سال اول هر دهه را به‌عنوان نقطه بررسی تاریخ اقتصادی قرار داده‌ایم. این ستون با عنوان نیم قرن با اقتصاد ایران منتشر می‌شود، در طول بررسی تاریخ اقتصادی پنج دهه گذشته ممکن است به حوادث مهم و اثر‌گذاری برخورد کنیم که این اخبار و وقایع را نیز منتشر می‌کنیم.
  • ماری ریبی، بازرگان و کشتی‌دار

    ماری ریبی (Mary Reibey) بازرگان و کشتی‌دار متولد انگلستان بود که به عنوان یک مجرم به استرالیا برده شد. او پس از به دست آوردن آزادی خود توانست در کلونی استرالیا به مثابه یک چهره و الگوی برجسته و بازرگانی موفق جایگاه خود را تثبیت بخشد.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر