«دنیای‌اقتصاد» کارنامه درآمدهای مالیاتی را بررسی کرد؛

بررسی عملکرد درآمدهای مالیاتی در ۷ماه نخست سال۱۴۰۵ نشان می‌دهد که پس از کندی روند وصول مالیات در نیمه نخست سال، عملکرد مهرماه بهبود یافته است. نرخ تحقق درآمدهای مالیاتی که در پایان شهریورماه ۳۸.۲درصد بود، در پایان مهرماه به ۴۷درصد رسید. با این حال، این رقم همچنان با عملکرد مدت مشابه سال گذشته…

اقتصاد، چگونه بر جهت‌گیری سیاست داخلی و سرنوشت سیاست خارجی آمریکا اثر می‌گذارد؟

پیروزی احتمالی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره، الزاما به معنای مهار دونالد ترامپ نیست. آنها می‌توانند با کنترل کمیته‌ها، احضار مقام‌های دولتی، فشار بر بودجه و توقف انتصابات در سنا، هزینه تصمیم‌های کاخ سفید را افزایش دهند؛ اما حق وتوی رئیس‌جمهور، موانع رأی‌گیری در سنا و اختیارات گسترده قوه مجریه،…

اخبار آرشیو روزنامه

  • پنجشنبه، ۰۷ آبان ۱۴۰۵
  • سیاست پولی و سیاست خارجی موثر چه نقشی در کاهش التهاب قیمت‌ها دارد؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۴

    راه‌های مهار پایدار تورم

    تورم ماهانه مهرماه بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، به ۴.۴ درصد رسید. بررسی‌ها نشان می‌دهد این متغیر از زمان بازگشت محاصره دریایی در تیرماه، روندی افزایشی پیدا کرده است. در مقابل، نرخ تورم نقطه به نقطه مهرماه با کاهش ۱.۱ واحد درصدی نسبت به ماه گذشته، از قله تاریخی ۸۹.۸ درصد در شهریور ماه بازگشته و در مهرماه به سطح ۸۸.۷ درصد رسیده است. سه حوزه، آموزش، حمل‌ونقل و تفریح و فرهنگ، بیشترین میزان تورم را در این ماه تجربه کردند.
  • چه کسی نخست‌وزیر اسرائیل خواهد شد؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۴

    همه پرسش‌ها درباره نتانیاهو

    انتخابات اخیر اسرائیل در حالی بدون پیروز قاطع به پایان رسید که تکلیف نخست‌وزیر آینده به ماراتن چانه‌زنی‌های ائتلافی، کسب ۶۱ کرسی کنست و نقش تعیین‌کننده احزاب عربی در رقابت تنگاتنگ بلوک «نتانیاهو» و «آیزنکوت» گره خورده است. با این‌حال، خوش‌بینی محافل واشنگتن به تغییر سیاست‌ها در صورت کنار رفتن نتانیاهو، بیش از آنکه واقع‌بینانه باشد، به یک «توهم تغییر» می‌ماند؛ چراکه اپوزیسیون به رهبری آیزنکوت، طراح «دکترین ضاحیه»، در پرونده غزه، کرانه باختری و راه‌حل دو دولتی، همراستا با جریان اصلی و رویکرد امنیتی تل‌آویو حرکت می‌کند.
  • از دست رفتن کانال ۸‌ میلیونی چه پیامدی برای بازار دارد؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۴

    فراز و فرود بورس

    در حالی‌ که گمانه‌زنی‌ها دربــاره ریسک‌های سیاسی و اثرات آن بر روند بازارها همچنان ادامه دارد، بورس تهران نیز در هر ۵ روز معاملاتی اخیر با فراز و فرود همراه بود. شاخص کل ۳ روز عقب‌نشینی کرد و صعود ۲ روزه بورس هم نتوانست مانع از کسب بازدهی منفی در مقیاس هفتگی شود. با این حال دیروز و برخلاف انتظارات، نماگرهای سهامی در محدوده مثبت به کار خود پایان دادند. ورود هزارو ۳۵۸میلیارد تومان پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی‌ نیز فضای منفی حاکم بر معاملات را تحت‌تاثیر قرار داد.
  • چهارشنبه، ۰۶ آبان ۱۴۰۵
  • رهبر انقلاب در پیامی به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی مطرح کردند

    روزنامه شماره ۶۶۹۳

    ماموریت ساخت آینده ایران

    رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی در میادین جهانی، با اشاره به نقش بی‌بدیل نخبگان و افتخارآفرینان نوجوان و جوان در «عرصه‌های علمی و ورزشی» و «تجلی امید و پیشرفت و نشاط در کشور»، کلید «هرچه قوی‌تر شدن ایران» را مرزشکنی علمی نخبگان دانستند و تاکید کردند: در چارچوب فرا راهبرد «العلمُ‌سلطان»، پیشرفت کشور نیازمند یک خیزش علمی عمیق و شتابان است و مسوولان باید ضمن فراهم‌ کردن زیرساخت‌ها و زمینه‌های این جهش علمی، از ظرفیت‌های فردی و خرد جمعی نخبگان نیز بهره‌گیری حداکثری داشته باشند.
  • مسکو چه اهرم‌هایی در جنگ ایران و آمریکا در اختیار دارد؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۳

    دیپلماسی پوتین در بزنگاه تهران و واشنگتن

    سفر رئیس‌جمهور ایران به روسیه در شرایطی انجام شد که سایه جنگ بار دیگر بر روابط تهران و واشنگتن سنگینی می‌کند؛ همزمان با افزایش تنش‌ها و گمانه‌زنی برخی رسانه‌های خارجی، از جمله سی‌ان‌ان، درباره احتمال ازسرگیری درگیری نظامی، تحرکات دیپلماتیک مسکو نیز شتاب بیشتری گرفته است. در هفته‌های گذشته، از اظهارنظرهای ولادیمیر پوتین درباره آمادگی روسیه برای کمک به حل‌وفصل بحران گرفته تا سفر سرگئی لاوروف به تهران و اعلام آمادگی دیگر مقام‌های روس برای میانجی‌گری، نشانه‌های روشنی از تلاش کرملین برای حفظ مسیر دیپلماسی به چشم می‌خورد.
  • چرا کافه‌های مرکز تهران به «فضای سوم» زندگی تبدیل شدند؟ «دنیای‌اقتصاد» بررسی می‌کند

    روزنامه شماره ۶۶۹۳

    پاتوق تهرانی‌ها در دوراهی‌

    محله‌های محدوده مرکزی تهران حدود ۳سال پس‌از نجات از «شب‌مردگی» اکنون به دوراهی رسیده‌اند؛ بازگشت دستوری از وضعیت «شب‌زنده» یا «تعادل‌بخشی به کاربری فراغت». راسته سنایی و برخی خیابان‌های منطقه اداری پایتخت از دو منظر تغییر چهره اساسی پیدا کرده‌اند؛ از یک‌سو با شکل‌گیری و رواج سریع پدیده «کافه‌نشینی» تراکم کافه‌ها تا سطح نزدیک به تعداد شرکت‌ها و ادارات روبه افزایش است و از سوی دیگر جریان جمعیت‌شناور که سال‌‌ها پیش در ساعات عصرگاهی عمدتا یک‌طرفه به سمت خروج از این نقاط شهر بود مدتی است دوطرفه شده؛ کارمندان می‌روند و نسل جوان در کنار میانسال‌ها و حتی افراد سالخورده وارد می‌شوند. اما خطای‌دید مدیران شهر در خیابان‌ سنایی موجب شده آنچه کافه‌ها را به «پاتوق‌شهری جدید» شهروندان تبدیل کرده است، دیده نشود.  گفت‌‌وگوی خبرنگار «دنیای‌اقتصاد» با برخی از شهروندانی که هر روز یا هفته‌ای چند روز اینجا را برای «چند ساعت ماندن در شهر» انتخاب می‌کنند، نشان می‌دهد: آنها برای «فقط چای و قهوه» به کافه نمی‌آیند. اینجا، به سه دلیل «فضای‌سوم» زندگی شده است که مهم‌ترین آن،‌ «فقر فضای عمومی باکیفیت در پایتخت» است. مدیریت‌شهری می‌تواند سرزندگی شبانه در تهران را با الگوی اخیر در خیابان آکسفورد لندن تقویت کند یا به اشباع شهر از «زیرساخت‌های خودرومحور» ادامه دهد.
  • چه عواملی باعث کاهش ارزش حقیقی تسهیلات در سال‌های اخیر شده‌ است؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۳

    تنگنای اعتباری رشد اقتصادی

    بررسی‌ها نشان می‌دهد حجم واقعی تسهیلات بانکی در سال۱۴۰۴ نسبت به سال۱۳۹۷ حدود ۲۰درصد کاهش یافته است. این کاهش در شرایطی رخ داده که تسهیلات اسمی در این دوره به‌طور متوسط سالانه ۳۵درصد رشد کرده، اما شاخص قیمت تولیدکننده بیش از ۴۲درصد در سال افزایش یافته است. در نتیجه، افزایش مبلغ اسمی وام‌ها نتوانسته قدرت واقعی تامین مالی بنگاه‌ها را حفظ کند. همزمان، توزیع نامتوازن اعتبارات، دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط خصوصی به منابع بانکی را دشوارتر کرده است. یکی از عوامل اصلی کاهش قدرت واقعی تسهیلات، افزایش سرعت گردش پول و کاهش تقاضای حقیقی آن در پی افزایش انتظارات تورمی است. این رفتار به پیشی گرفتن نرخ تورم از نرخ رشد نقدینگی منجر شده است. در چنین شرایطی، افزایش اسمی تسهیلات نیز لزوما قدرت تامین مالی تولید را افزایش نمی‌دهد؛ زیرا رشد هزینه مواد اولیه، تجهیزات و سایر نهاده‌ها، همواره یک قدم جلوتر از رشد تسهیلات حرکت خواهد کرد. علاوه بر کاهش مقدار واقعی تسهیلات، توزیع آن نیز بسیار نامتوازن است. مدیریت ناکارآمد برخی بنگاه‌ها، قیمت‌گذاری دستوری و بی‌ثباتی اقتصاد کلان، بهره‌وری بسیاری از بنگاه‌های بزرگ را کاهش داده و وابستگی آنها به حمایت‌های دولتی و تسهیلات بانکی ارزان را افزایش داده است. از سوی دیگر، منفی بودن نرخ واقعی سود تسهیلات، رقابت برای دسترسی به وام‌های ارزان را تشدید کرده است. در این رقابت، بنگاه‌های بزرگ برخوردار از روابط و دسترسی‌های ویژه، اغلب موقعیت بهتری برای جذب اعتبارات دارند. در نتیجه، منابع بانکی لزوما به سمت بنگاه‌های بهره‌ورتر هدایت نمی‌شوند و شرکت‌های کوچک و متوسط خصوصی، با وجود ظرفیت رشد و اشتغال‌زایی، از دسترسی کافی به منابع مالی محروم می‌مانند. تداوم این روند، رشد بنگاه‌های خصوصی و ایجاد اشتغال را محدود می‌کند و مانع خروج شرکت‌های ناکارآمد و جایگزینی آنها با بنگاه‌های بهره‌ورتر می‌شود.
  • آیا گره انتخابات در سرزمین‌های اشغالی با کابینه ائتلافی باز می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۳

    تل‌آویو پس‌ از انتخابات

     انتخابات سرنوشت‌ساز اسرائیل در میان قطب‌بندی شدید و مشارکت بالای نظامیان برگزار شد. با توجه به ناتوانی احتمالی بلوک‌های لیکود و یاشار در کسب اکثریت کرسی‌های نمایندگی، آینده سیاسی تل‌آویو در گرو چانه‌زنی‌های پیچیده ائتلافی، آرای احزاب کوچک یا احتمال برگزاری انتخابات مجدد در نوسان است. این در حالی است که نشریه اکونومیست با بررسی ابعاد انتخابات اسرائیل و آمریکا معتقد است که این دو اتفاق به متغیری تعیین‌کننده در آینده جنگ علیه ایران تبدیل شده است. درحالی‌که نتانیاهو برای حفظ قدرت با فشار سیاسی روبه‌رو است، احتمال همراهی ترامپ با حمله‌ای تازه وجود دارد.
  • سه‌شنبه، ۰۵ آبان ۱۴۰۵
  • تشدید شکاف میان نرخ‌های دلار، هزینه تامین ارز واردات و انگیزه بازگشت ارز صادراتی را تحت‌تاثیر قرار داده است

    روزنامه شماره ۶۶۹۲

    سردرگمی ارزی بازرگانان

    افزایش دوباره فاصله نرخ ارز رسمی و آزاد، چالش همگرایی ارزی را به یکی از مسائل مهم تجارت خارجی تبدیل کرده است. اصلاحات ارزی سال۱۴۰۴ با هدف نزدیک‌کردن نرخ‌ها اجرا شد؛ اما تغییر شرایط سیاسی و محدودیت‌های تجاری، مسیر تداوم این همگرایی را دشوارتر کرده است. فعالان اقتصادی معتقدند بازگشت ارز تنها به نرخ رسمی وابسته نیست؛ صرفه اقتصادی عرضه ارز، امکان تامین نیازهای وارداتی و چشم‌انداز فعالیت تجاری نیز در تصمیم بنگاه‌ها نقش دارد. کارشناسان، پایداری همگرایی ارزی را وابسته به تناسب سیاست‌ها با شرایط اقتصادی و تجاری می‌دانند.
  • جدال بهارستان با پاستور بالا گرفت؛

    روزنامه شماره ۶۶۹۲

    خیز مجلس برای ۸ استیضاح

    طرح استیضاح ۸ وزیر از سال گذشته روی میز نمایندگان مجلس قرار گرفته است. احمد بیگدلی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» اعلام کرد که طرح‌های استیضاح اکثر این وزرا هرچند در مجلس مطرح شده، اما تاکنون بررسی نشده است. به گفته او، تا این لحظه تنها استیضاح احمد میدری، در کمیسیون مربوطه نهایی و به هیات‌رئیسه ارجاع شده است؛ اما همین طرح هم در انتظار تصمیم رئیس مجلس است. بیگدلی همچنین گفت که استیضاح وزرای تعاون، کار و رفاه اجتماعی و ورزش و جوانان در اولویت نمایندگان قرار دارد.
  • آیا نرخ حقیقی ارز به رکورد سال ۱۳۹۹ می‌رسد؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۲

    مسیریابی دلار بدون تورم

    نرخ حقیقی ارز در مهر۱۴۰۵ به رکورد مهر۱۳۹۹ نزدیک شده؛ هرچند کمتر از این رقم است. بررسی روند این شاخص از سال۱۳۹۳ نشان می‌دهد که پس از خروج آمریکا از برجام در سال۱۳۹۷، نرخ حقیقی ارز جهش قابل‌توجهی را تجربه کرد و در سال۱۳۹۹، همزمان با کاهش صادرات نفت و شوک کرونا، به اوج تاریخی خود رسید. پس از آن، شاخص تا سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ کاهش یافت؛ اما از پاییز۱۴۰۳ روند صعودی دوباره آغاز شد. در شهریور و مهر ۱۴۰۵ نیز نرخ حقیقی ارز به‌ترتیب ۱۵ و ۱۲.۶درصد افزایش یافت. براساس قیمت‌های مهر ۱۴۰۵، تا پایان مهرماه این شاخص تنها ۶.۹درصد با رکورد تاریخی یعنی میانگین ماهانه ۲۷۶هزار تومان فاصله دارد. تداوم محدودیت‌های خارجی، محاصره دریایی و افزایش انتظارات تورمی می‌تواند زمینه ثبت رکورد جدید را فراهم کند. در مقابل، کاهش تنش‌های سیاسی و بهبود دسترسی به منابع ارزی ممکن است روند صعودی را متوقف کند.
  • ایران، عربستان، پاکستان و ترکیه: از مهار بحران تا آزمون امنیت درون‌زای منطقه‌ای

    روزنامه شماره ۶۶۹۲

    پیام نشست چهارجانبه تهران

    نشست چهارجانبه تهران با حضور مقامات بلندپایه امنیتی و دفاعی ایران، عربستان، پاکستان و ترکیه در سعدآباد را می‌توان فراتر از یک دیدار دیپلماتیک، نشانه‌ای از تلاش برای شکل‌دادن به الگویی تازه در معادلات امنیتی غرب آسیا دانست؛ الگویی که هنوز در مرحله ابتدایی است، اما می‌تواند فرصتی برای پیشبرد ایده دیرینه ایران درباره امنیت منطقه به دست کشورهای منطقه باشد.
  • دوشنبه، ۰۴ آبان ۱۴۰۵
  • اروپا با طرحی دو‌مرحله‌ای وارد میدان میانجی‌گری شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۹۱

    دیپلماسی با محرک نفت

    همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره تداوم جنگ و پیامدهای آن برای بازار جهانی انرژی به‌ویژه با صعودی شدن قیمت نفت، بار دیگر طرح‌های دیپلماتیک و تلاش میانجی‌ها برای مهار بحران فعال شده است. این بار گزارش‌هایی از العربیه و ارم‌نیوز درباره پیشنهاد دو‌مرحله‌ای کشورهای اروپایی منتشر شده؛ طرحی که بنا بر گزارش‌ها، حل‌وفصل موقت مساله تنگه هرمز و محاصره را به‌عنوان گام نخست دنبال می‌کند و سپس به مذاکرات گسترده‌تر درباره پرونده هسته‌ای، تحریم‌ها و دارایی‌های مسدودشده ایران می‌رسد. اما پرسش اصلی این است: اگر واشنگتن واقعا به‌دنبال پایان بحران است، چرا به‌جای طرح‌های تازه، ابتکار هفت‌روزه‌ای را که تهران پیش‌تر ارائه کرده، تا رسیدن به نتیجه دنبال نمی‌کند؟
  • چرا برای ایجاد شغل نیاز به رشد اقتصادی پایدار است؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۱

    پول‌پاشی بی‌حاصل برای اشتغال

    گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد تسهیلات اشتغال‌زایی حمایتی، با وجود افزایش منابع، به ایجاد اشتغال پایدار و کاهش فقر منجر نشده است. تخصیص نامتناسب منابع با میزان محرومیت، تعدد نهادهای متولی، ضعف نظارت و تمرکز بر جذب اعتبار از عوامل اصلی این ناکارآمدی هستند. همچنین، درآمد واقعی دهک‌های پایین رشد محدودی داشته است. به نظر می‌رسد در شرایطی که رشد اقتصادی وجود ندارد سیاست‌های حمایتی نمی‌توانند اثرگذار باشند.
  • پاسخ ۱۸ اقتصاددان و صاحب‌نظر به نظرسنجی «دنیای‌اقتصاد»؛ چشم‌انداز مسکن در ۱۲ دیدگاه کلیدی بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۹۱

    افق مسکن تا پایان سال

    آینده بازار مسکن و مهم‌ترین متغیر آن یعنی روند قیمت، با نظرسنجی از ۱۸اقتصاددان و صاحب‌نظر اقتصاد مسکن مورد بررسی قرار گرفت.  پیش‌از پرداختن به سرنوشت بازار ملک طی ماه‌های باقی‌مانده از سال۱۴۰۵، تحلیل اتفاقاتی که در ماه‌های گذشته از سال جاری رخ داد، اهمیت دارد.  متوسط «قیمت‌فروشنده» در بازار مسکن شهر تهران از ابتدای سال تاکنون ۷۶درصد افزایش پیدا کرده و تورم نقطه‌ای ملک نیز ۱۳۵درصد شده که این نرخ اگرچه از بازدهی سالانه همه بازارهای موازی کمتر است، اما نشان می‌دهد سرعت افزایش قیمت خرید آپارتمان نسبت به سال گذشته، بسیار تند شده است.  در این نظرسنجی، نقش‌اول محرک قیمت مسکن از بین سه فاکتور «جهش دلار، انتظارات تورمی در جامعه و رشد هزینه ساخت» شناسایی شد. همچنین برآورد میزان رشد آتی قیمت نسبی مسکن در مقایسه با نوسان قیمت بازارهای موازی با لحاظ «حفظ شرایط سیاسی فعلی» پرسش دیگری است که کارشناسان سناریوی محتمل را برای آن اعلام کرده‌اند.  تحلیل‌های مکمل صاحب‌نظران درباره افق بازار مسکن۱۴۰۵ حاکی است، تحت‌تاثیر رکود اقتصادی، قدرت خرید فعلی توانایی لازم برای جابه‌جایی بزرگ قیمت ملک را ندارد.
  • عملکرد شاخص کل بورس در آبان‌ماه سال‌های گذشته بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۹۱

    آبان سخت بورس تهران؟

    آبان‌ماه معمولا برای بورس تهران، ماهی با کارنامه‌ای کم‌رمق و مسیری دشوار بوده است. بررسی عملکرد ۱۸سال اخیر شاخص کل نشان می‌دهد میانگین بازدهی شاخص کل در این ماه حدود ۰.۵درصد بوده و احتمال ثبت بازدهی مثبت و منفی تقریبا برابر است. امسال نیز کاهش نسبت قیمت به درآمد بازار از محدوده ۱۰ به ۷.۳واحد و انتشار گزارش‌های مطلوب شرکت‌ها، نشانه‌هایی از بهبود ارزندگی سهام را نمایان کرده است. با این حال، تداوم ریسک‌های سیاسی می‌تواند مانع از تبدیل این ظرفیت به رشد پایدار بورس شود.
  • یکشنبه، ۰۳ آبان ۱۴۰۵
  • بانک مرکزی در شرایط التهاب جنگی چگونه باید انتظارات را کنترل کند؟

    روزنامه شماره ۶۶۹۰

    هنر ارتباطی سیاستگذار پولی

    بانک‌های مرکزی در شرایط التهاب اقتصادی و شوک‌های ژئوپلیتیک باید به‌جای تعهد به مسیر مشخص سیاستی، منطق تصمیم‌گیری و واکنش خود به داده‌های جدید را شفاف توضیح دهند. پژوهش‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک تسویه‌های بین‌المللی بر اهمیت ارائه سناریوهای جایگزین شفاف و تشریح ریسک‌ها برای مدیریت انتظارات تاکید دارند. همچنین، مهار تورم مستلزم تشخیص ماهیت شوک‌های عرضه و پایش انتظارات تورمی است.
  • «دنیای‌اقتصاد» از دلایل افزایش تعداد حملات به نفتکش‌ها در اکتبر رمزگشایی کرد

    روزنامه شماره ۶۶۹۰

    پشت‌پرده ادعای تهاجم سه‌روزه

    گزارش نیویورک‌تایمز از تدوین طرح‌های تازه آمریکا و اسرائیل برای ازسرگیری حملات به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، بار دیگر سایه جنگ را بر منطقه انداخته است. بر اساس این گزارش، حملات احتمالی می‌تواند تاسیسات هسته‌ای و زیرساخت‌های انرژی را هدف بگیرد؛ سناریویی که از آن با عنوان کارزار سه‌روزه یاد می‌شود. اما آیا چند روز حمله نظامی می‌تواند به نتیجه‌ای سیاسی منجر شود و از آن مهم‌تر به سه روز محدود بماند؟ شورای روابط خارجی آمریکا و واشنگتن‌پست با اشاره به بن‌بست راهبردی ترامپ، درباره توان واشنگتن برای تبدیل فشار نظامی به دستاوردی پایدار تردید دارند. به‌ویژه که بازار نفت از پیامدهای احتمالی جنگ در امان نخواهد ماند؛ اگر حملات به نفتکش‌ها یا زیرساخت‌های انرژی منطقه گسترش یابد. رحمن قهرمانپور، کارشناس مسائل بین‌الملل نیز معتقد است درگیری احتمالی لزوما کوتاه نخواهد بود و ممکن است از نظر مدت و دامنه، میان جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰روزه قرار گیرد؛ سناریویی که تحقق آن به محاسبات و تصمیم‌های دو طرف بستگی دارد. 
  • اختلال در کشتیرانی، فشار بر شبکه حمل زمینی و ضرورت رایزنی‌های منطقه‌ای را افزایش داده است

    روزنامه شماره ۶۶۹۰

    محک تجارت از مسیر جاده

    محدودیت مسیرهای دریایی، با افزایش تقاضا برای حمل زمینی، زیرساخت‌های جاده‌ای کشور را تحت فشار قرار داده است. کارشناسان می‌گویند در برخی مسیرها، هزینه حمل به سه تا چهاربرابر گذشته رسیده و گذرگاه‌های اصلی با صف‌های طولانی کامیون‌ها روبه‌رو هستند. در این شرایط، انتقال بار به مسیرهای جایگزین، بدون افزایش ظرفیت گمرکی و هماهنگی با کشورهای همسایه، لزوما به تسهیل تجارت منجر نمی‌شود. فعالان تجاری، توسعه تجهیزات گمرکی، توزیع متوازن بار میان گذرگاه‌ها، اولویت‌بندی کالاهای ضروری و تقویت دیپلماسی حمل‌ونقل را از راهکارهای کاهش ازدحام و هزینه‌های لجستیک می‌دانند.
  • ابعاد آلودگی نفتی در سواحل جنوبی کشور در گفت‌وگو با «امید صدیقی» بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۹۰

    ردپای سیاه جنگ بر خلیج‌فارس

    نفتی که در جنگ آب‌های جنوبی ایران را آلوده کرد، حالا به مساله‌ای فراتر از یک لکه تبدیل شده، مساله‌ای که با جمع‌آوری آلودگی‌های سطح آب حل نمی‌شود و ابعاد آن تا سال‌ها قرار است اکوسیستمی را که بیش از یک سال است توسط ناوها و کشتی‌های جنگی قُرق شده، تحت‌تاثیر قرار دهد. بخشی از این آلودگی به سواحل رسیده و بخشی در رسوبات نفوذ کرده، این مساله زیستگاه‌های این محدوده را در معرض آسیب قرار داده و بازگشت به شرایط پیش از جنگ را تبدیل به چالشی جدی کرده است. موضوعی که شبکه سی‌ان‌ان هم در روزهای اخیر طی گزارشی به آن پرداخته و درباره یک بحران آلودگی گسترده‌تر هشدار داده است.
  • شنبه، ۰۲ آبان ۱۴۰۵
  • چگونه سیاست‌های سلیقه‌ای، ترازنامه بانک‌ها را از تعادل خارج کرد؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۹

    انحراف بانکی با سرکوب سود

    بررسی آمارهای پولی و بانکی ایران از تغییر مسیر نظام بانکی کشور از سال ۱۳۸۴ حکایت دارد. بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی که از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۳، همزمان با اجرای برنامه سوم توسعه، حدود ۹ درصد کاهش یافته بود، از سال ۱۳۸۴ روندی صعودی در پیش گرفت و تا سال ۱۳۸۶ بیش از شش برابر شد. در بازه‌ای بلندمدت‌تر نیز میانگین رشد سالانه بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی از ۹.۸درصد در سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳ به ۴۷.۸درصد در سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱ افزایش یافت. همچنین، نرخ واقعی سود تسهیلات در سال ۱۳۸۶ برای نخستین بار طی چند سال گذشته منفی شد. چه اتفاقی در سال ۱۳۸۴ رخ داد که نظام بانکی ایران را به سمت ناترازی گسترده و وابستگی فزاینده به منابع بانک مرکزی سوق داد؟
  • چگونه انباشت نااطمینانی‌ها در صنعت، محاسبات سرمایه‌گذاران را تغییر می‌دهد؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۹

    رقابت استخراج رمزارز با تولید

    سرمایه‌گذاری که توان راه‌اندازی یک کارگاه صنعتی را دارد، چرا ممکن است خرید ماینر را ترجیح دهد؟ پاسخ را باید در تغییر محاسبات اقتصادی سرمایه‌گذاران جست‌وجو کرد؛ جایی که تولید، پیش از رسیدن به مرحله فروش، با مجموعه‌ای از ریسک‌ها مواجه است. قطعی برق و محدودیت گاز، دشواری تامین مواد اولیه، کمبود سرمایه در گردش و ابهام در بازار فروش، پیش‌بینی هزینه‌ها و درآمد بنگاه‌های صنعتی را دشوار کرده است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذار نه‌فقط سود احتمالی، بلکه امکان تداوم فعالیت و زمان بازگشت سرمایه را نیز می‌سنجد. با وجود اینکه استخراج رمزارز نیز از نوسان قیمت، هزینه انرژی و تغییرات فناوری مصون نیست، اما ساختار متفاوت هزینه‌ها و درآمدهای آن می‌تواند محاسبات سرمایه‌گذاران را تغییر دهد. با این حال، تعرفه‌های برق و محدودیت‌های فعالیت، حتی ماینینگ قانونی را با چالش اقتصادی مواجه کرده‌اند. در نتیجه، انباشت ریسک‌های تولید و سیاست‌های قیمت‌گذاری انرژی می‌تواند جذابیت نسبی استخراج رمزارز را در مقایسه با سرمایه‌گذاری صنعتی افزایش دهد.
  • پیام نفت ۱۱۷ دلاری بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۸۹

    ایران و آمریکا در آستانه جنگ سوم؟

    بن‌بست دیپلماتیک تهران و واشنگتن و افزایش تهدیدها، خطر دور سوم جنگ را جدی‌تر کرده است؛ درگیری‌ای که ممکن است از اهداف نظامی فراتر رود و زیرساخت‌های اقتصادی و امنیت انرژی منطقه را درگیر کند. همزمان، عبور قیمت نفت از مرز ۱۱۷دلار در هر بشکه، نشانه‌ای هشداردهنده از گشوده‌شدن جعبه پاندورای این تقابل است؛ جعبه‌ای که با پیوند خوردن بحران تنگه هرمز و باب‌المندب، می‌تواند پیامدهای مهارنشدنی برای بازارهای جهانی و معادلات سیاسی منطقه و آمریکا به همراه داشته باشد. پرسش اکنون این است که ترامپ قرار است چه هدفی را محقق سازد؟
  • در آستانه نشست اکتبر فدرال‌رزرو بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۸۹

    موج کاهشی بازارهای جهانی

    فروکش کردن تب هوش‌مصنوعی و بازگشت سایه سنگین تورم، دومینوی ریزش را در بازارهای جهانی به حرکت درآورده است. افت سنگین سهام شرکت‌های فناوری آمریکا در وال‌استریت، بلافاصله به بازار رمزارزها سرریز شد و بیت‌کوین را با ریزش قیمت به مرز ۸۱هزار دلار رساند. از سوی دیگر با پیشروی قیمت نفت در سطوح بالای ۱۰۰دلار، طلای جهانی که در هفته‌های گذشته در کانال ۴۱۰۰دلاری تثبیت شده بود، به کمتر از ۴هزار دلار به ازای هر اونس رسید. 
  • پنجشنبه، ۳۰ مهر ۱۴۰۵
  • «دنیای‌اقتصاد» افت‌وخیز خانوارهای مالک و مستاجر در ۱۴۰۴ را بررسی می‌کند

    روزنامه شماره ۶۶۸۸

    پشت صحنه رکورد مالکیت مسکن

    نرخ مالکیت مسکن در خانوارها براساس گزارش مرکز آمار ایران با حدود یک واحد درصد افزایش به بالاترین میزان از سال۱۴۰۰ رسیده و همزمان سهم اجاره‌نشین‌ها از کل خانوارهای شهری نیز افت کرده است.  ظاهر این داده‌ها «بهبود دسترسی به مسکن مناسب ملکی» و کاهش جمعیت اجاره‌نشین را نشان می‌دهد.  اما رجوع به آمارهای مکمل از جمله تعداد خانوارهای مالک و مستاجر مشخص می‌کند، اوضاع مستاجرها الزاما بهبود پیدا نکرده؛ چراکه تعداد خانوارهای مستاجر حدود ۲۰هزار خانوار زیاد شده است.  ۶فرضیه برای رشد نرخ مالکیت وجود دارد.
  • رئیس‌جمهور در مراسم روز ملی صادرات مطرح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۶۸۸

    بهره‌گیری از پیمان‌های منطقه‌ای برای تسهیل تجارت

    محدودیت مسیرهای دریایی، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و موانع داخلی، مسیر تجارت خارجی کشور را دشوار کرده است. در سی‌امین آیین روز ملی صادرات، رئیس‌جمهور از کاهش صادرات در مقایسه با شرایط پیش از جنگ خبر داد و بر تسهیل فرآیندهای تجاری و رفع موانع پیش‌روی صادرکنندگان تاکید کرد. وزیر صمت نیز پیشنهاد تشکیل کمیته‌ای مشترک با حضور اتاق بازرگانی ایران، وزارت صمت و بانک مرکزی را برای رسیدگی سریع‌تر به مشکلات صادرکنندگان مطرح کرد. در بخش پایانی این آیین ملی، با حضور رئیس‌جمهور از اطلس صادراتی رونمایی شد و از فعالان اقتصادی توسط رئیس‌جمهور تقدیر به عمل آمد.
  • چرا تحرکات میانجی‌ها نتوانسته گره مذاکرات را باز کند؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۸

    دیپلماسی فعال، گشایش ناپیدا

    تحرکات دیپلماتیک میانجی‌ها میان ایران و آمریکا با وجود فعال نگه‌داشتن کانال‌های ارتباطی، هنوز نتوانسته است گره مذاکرات را باز کند. اختلاف بر سر رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های ایران و دریافت تضمین‌های امنیتی، در برابر اصرار واشنگتن بر آغاز مذاکرات هسته‌ای، همچنان مانع اصلی توافق است. در این میان، تهران و واشنگتن با بهره‌گیری از زمان و فشارهای سیاسی و اقتصادی می‌کوشند موقعیت چانه‌زنی خود را تقویت کنند. به نظر می‌رسد دیپلماسی فعلا بیش از آنکه مسیر توافق را هموار کند، ابزاری برای مدیریت بحران و جلوگیری از تشدید تقابل است.
  • «دنیای اقتصاد» عملکرد دارایی‌ها را در ۷ ماه اول سال بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۶۸۸

    بورس و طلا؛ پیشتاز بازارها

    بازارهای دارایی در میانه تشدید ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، سالی پرنوسان را پشت سر گذاشته‌اند؛ با این حال، طلا و بورس در رقابت بازدهی یک‌ساله، پیشتاز سایر بازارها بوده‌اند. در یک‌سال اخیر، طلا با بازدهی ۱۸۱درصدی و بورس و سکه با رشد ۱۶۸درصدی، بیشترین بازدهی را ثبت کردند. بازار سهام، با وجود وقفه ۸۰روزه معاملات و ازسرگیری فعالیت از ۲۹اردیبهشت، در هفت ماه نخست سال عملکردی فراتر از انتظار ثبت کرده است. بورس با بازدهی ۱۲۰درصدی در هفت‌ماه نخست سال رتبه نخست را در میان بازارهای دارایی به خود اختصاص داد و دلار در جایگاه دوم قرار گرفت. در مقیاس ماهانه، اما سکه‌ها پیشتاز شدند؛ به‌طوری‌که نیم‌سکه با بازدهی ۱۸درصدی در صدر بازارها ایستاد و ربع‌سکه نیز بازدهی ۱۷درصدی را ثبت کرد. این تفاوت در عملکرد بازارها نشان می‌دهد رقابت برای کسب بازدهی همچنان ادامه دارد؛ رقابتی که با توجه به تداوم نااطمینانی‌های داخلی و خارجی، احتمالا تا پایان سال میان بورس و طلا ادامه خواهد یافت.
  • چهارشنبه، ۲۹ مهر ۱۴۰۵
  • همزمان با روز ملی صادرات، فعالان اقتصادی از تشدید محدودیت‌های داخلی و بین‌المللی تجارت می‌گویند

    روزنامه شماره ۶۶۸۷

    مشکلات چندلایه صادرکنندگان

     صادرات ایران همزمان زیر فشار مقررات ارزی و اختلال در مسیرهای تجاری قرار دارد. در شرایطی که کشور برای تامین ارز و تداوم تولید به درآمدهای صادراتی نیازمند است، محدودیت‌های بازگشت ارز، تعدد نرخ‌ها و ارجاع پرونده‌های تعهد ارزی به مراجع قضایی، هزینه و ریسک فعالیت بازرگانان را افزایش داده است. تجار معتقدند مقررات موجود میان تخلف عمدی و ناتوانی ناشی از تحریم‌ها، اختلال در انتقال پول یا توقف محموله‌ها، تمایز کافی قائل نمی‌شود؛ مساله‌ای که می‌تواند به از دست رفتن بازارهای خارجی منجر شود. از سوی دیگر، انتقال بخشی از مبادلات تجاری از مسیر دریا به مرزهای زمینی، با افزایش تقاضا برای حمل‌ونقل و خدمات گمرکی، ازدحام در گذرگاه‌های مرزی و تاخیر در جابه‌جایی کالا را به دنبال داشته است. سازمان توسعه تجارت از تسهیل برخی روش‌های بازگشت ارز و تعیین تکلیف تعدادی از پرونده‌های قدیمی خبر می‌دهد. با این ‌حال، رفع پایدار موانع صادراتی مستلزم بازنگری در ضوابط، هماهنگی میان نهادهای سیاستگذار و تقویت زیرساخت‌های لجستیک است.
  • عاصم منیر حامل چه پیامی بود؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۷

    بازیگران کانال دیپلماسی در تهران

    از سفر سرگئی لاوروف تا ورود عاصم منیر؛ همزمانی تحرکات پاکستان، عمان، قطر و روسیه، در کنار حمایت غیرمستقیم چین، نشانه‌ای از تلاش فشرده برای باز کردن گره مذاکرات ایران و آمریکا در آستانه دو انتخابات سرنوشت‌ساز کنست و کنگره است؛ اما آیا دیپلماسی می‌تواند پیش از شعله‌ور شدن دوباره جنگ، دستاوردی ملموس ایجاد کند؟