اخبار آرشیو روزنامه روزنامه شماره ۶۶۱۵

بهای نفت برنت که روز پنج‌شنبه ۲۳ژوئیه برای نخستین بار از ماه مه به کانال۱۰۱ دلار وارد شده بود، در معاملات روز جمعه با اصلاحی حدود ۳درصدی به ۹۸دلار در هر بشکه عقب نشست؛ اما این کاهش نتوانست نگرانی‌های بازار را فروبنشاند. برنت همچنان در مسیر ثبت یکی از بزرگ‌ترین رشدهای هفتگی خود در ماه‌های اخیر قرار دارد؛ رشدی که بیش از هر چیز، از تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و افزایش ریسک اختلال در عرضه جهانی نفت ناشی می‌شود. ادامه حملات نظامی آمریکا به ایران، تهدیدهای واشنگتن علیه حوثی‌های یمن، حمله به نفتکش‌های سعودی در دریای سرخ و نگرانی از ناامن شدن باب‌المندب، در کنار تداوم اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، دو شاهراه اصلی انتقال انرژی جهان را همزمان در کانون بحران قرار داده و همین عوامل باعث شده است بسیاری از معامله‌گران معتقد باشند نفت سه‌رقمی در حال تبدیل شدن به «قاعده جدید» بازار است، نه یک جهش مقطعی. در کنار تحولات خاورمیانه، توقف بارگیری نفت در پایانه صادراتی کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) در دریای سیاه نیز نگرانی‌ها درباره محدود شدن عرضه را تشدید کرده است. این پایانه، مسیر اصلی صادرات نفت قزاقستان به بازارهای جهانی محسوب می‌شود و اختلال در فعالیت آن، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. افت قیمت نفت در معاملات روز جمعه بیش از آنکه ناشی از کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیک باشد، به فروش قراردادها از سوی معامله‌گرانی نسبت داده می‌شود که پس از جهش قابل‌توجه قیمت‌ها در روزهای گذشته، برای تثبیت سود خود اقدام به خروج از بازار کردند. در همین حال، موسسات مالی هشدار می‌دهند بازار نفت بیش از آنکه نگران کمبود تولید باشد، از اختلال در زنجیره انتقال و صادرات انرژی هراس دارد؛ وضعیتی که می‌تواند نفت سه‌رقمی را از یک سناریوی موقت، به واقعیتی پایدارتر در بازار جهانی تبدیل کند.

نرخ واقعی سود سپرده‌های یک‌ساله در سال۱۴۰۴ به منفی ۳۰درصد رسیده؛ رکوردی که کاهش قدرت خرید سپرده‌گذاران را نشان می‌دهد. همزمان، نرخ رسمی تسهیلات بانکی همچنان ۲۳درصد است؛ اما هزینه واقعی تامین مالی در پلتفرم‌های اعتباری و فروش اقساطی به ۵۰ تا ۸۰درصد می‌رسد. این شکاف عمیق، نتیجه تثبیت دستوری نرخ سود در شرایط تورمی و محدودیت دسترسی به منابع بانکی است. پیامد آن، خروج سپرده‌ها به سوی طلا و ارز، دوبرابر شدن سرعت گردش نقدینگی از سال۱۳۹۸، افزایش وابستگی بانک‌ها به منابع بانک مرکزی و انتقال تقاضای اعتبار خانوارها به بازارهای غیربانکی است. در سال۱۴۰۳ نیز سهم بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی از پایه پولی به ۸۶درصد رسید. تداوم این وضعیت می‌تواند رانت، نابرابری و هزینه تامین مالی را افزایش دهد؛ بنابراین سیاستگذار باید نرخ‌های سود را همراه با مهار کسری بودجه، کنترل اضافه‌برداشت بانک‌ها و شفاف‌سازی بازار اعتبار اصلاح کند.

سفر نخست‌وزیر عراق به تهران، پس از دیدار با مقام‌های آمریکایی، گمانه‌زنی‌ها درباره نقش بغداد در کاهش تنش میان تهران و واشنگتن را افزایش داده است؛ نقشی که در کنار روابط راهبردی عراق با ایران و همکاری‌های گسترده با آمریکا، آزمونی دشوار برای سیاست موازنه بغداد است.

دنیای اقتصاد: پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت در ۲۷ تیر ۱۳۶۷ یکی از سرنوشت‌سازترین و در عین حال بحث‌برانگیزترین تصمیم‌های تاریخ جمهوری اسلامی ایران است. تصمیمی که تا روزهای پایانی کمتر کسی انتظار آن را داشت، اما در نهایت به هشت سال جنگ خونین و ویرانگر پایان داد. جنگی که صدها هزار کشته و مجروح بر جای گذاشت، بخش بزرگی از زیرساخت‌های ایران و عراق را تخریب کرد و هزینه‌های سنگین انسانی، اقتصادی و اجتماعی به دو کشور تحمیل کرد.

متغیرهای کلیدی بازار معاملات مسکن تهران در تیرماه، آرایش جنگی به خود گرفتند. شاخص «قیمت‌‌پیشنهادی» زیر یک‌درصد افزایش یافت و اختلاف آن با «قیمت‌قطعی» به سطح تاریخی ۱۰درصد بازگشت.  علت اصلی توقف خرید و توقف رشد قیمت مسکن، چرخش تقاضای‌سرمایه‌ای به دو پناهگاه است.

بورس تهران، مرداد را در شرایطی آغاز خواهد کرد که هنوز جهت مشخصی برای حرکت خود پیدا نکرده است. اگر فضای سیاسی آرام‌تر شود، احتمال بازگشت تقاضا و رشد شاخص‌ها افزایش می‌یابد؛ اما در مقابل، تشدید تنش‌ها می‌تواند دوباره احتیاط را به معاملات تالار شیشه‌ای بازگرداند.