مسعود دشتی درخشان

بازار جهانی انرژی این روزها بیش از آنکه به تعداد بشکه‌های تولید شده واکنش نشان دهد، به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا آن بشکه‌ها واقعا به مقصد خواهند رسید یا نه؟ عبور نفت برنت از مرز ۹۵دلار، کاهش بی‌سابقه تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، حذف کامل نفتکش‌های غول‌پیکر (VLCC) و کشتی‌های حمل گاز طبیعی مایع (LNG) از این آبراه، افزایش حق بیمه جنگ و تغییر مسیر صادرات کشورهای تولیدکننده، همگی نشان می‌دهد بازار وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ مرحله‌ای که در آن «امنیت عرضه» جای «حجم عرضه» را به مهم‌ترین متغیر قیمت‌گذاری گرفته است.

در ظاهر، تجارت جهانی نفت بر پایه تولید، صادرات و حمل‌ونقل استوار است؛ اما در لایه‌ای عمیق‌تر، آنچه واقعا موتور تجارت انرژی جهان را روشن نگه می‌دارد، شبکه پیچیده‌ای از بیمه، خدمات مالی و پوشش‌های اتکایی است. بدون این ساختار، حتی بزرگ‌ترین شرکت‌های نفتی و غول‌پیکرترین نفتکش‌های جهان نیز عملا قادر به فعالیت نخواهند بود.

تصمیم رسمی امارات متحده عربی برای خروج از اوپک و اوپک‌پلاس از اول مه۲۰۲۶، یکی از مهم‌ترین رخدادهای ساختاری بازار جهانی انرژی طی یک دهه اخیر محسوب می‌شود. خروج کشوری که طی سال۲۰۲۵ میانگین ۳.۴۶‌میلیون بشکه در روز تولید نفت داشته و برنامه افزایش ظرفیت به ۵‌میلیون بشکه در روز تا ۲۰۳۰ را دنبال می‌کند، صرفا تصمیمی فنی درباره سهمیه تولید نیست، بلکه سیگنالی ژئوپلیتیک با پیامدهای مستقیم بر انسجام اوپک، قیمت نفت و مسیر گذار انرژی در منطقه خلیج‌فارس است.