فرزین زندی

تجاوز نظامی آمریکا به ایران بار دیگر یکی از بنیادی‌ترین معماهای نظریه روابط بین‌الملل و چانه‌زنی در بحران را پیش کشید: چرا کشوری با توانمندی مادی کمتر، در برابر ائتلافی از قدرت‌های برتر نظامی کوتاه نمی‌آید و به خواسته‌های تحمیلی آنان تن نمی‌دهد؟ در نگاه نخست و بر پایه محاسبات مادی متعارف، برخی انتظار داشتند برتری هوایی، فناوری تسلیحاتی پیشرفته و ظرفیت ویرانگری ائتلاف مهاجم، ایران را خیلی زود وادار به پذیرش مطالبات واشنگتن کند. با این حال، روشن است که میان «توان تحمیل خسارت مادی» و «توان دگرگون‌سازی محاسبات و اراده استراتژیک» گسستی عمیق وجود دارد.