ویژه‌نامه سراسری «معرفی اتاق‌های بازرگانی استان‌ها»

مراسم روز صادرات همچنان در اتاق‌های بازرگانی سراسر کشور در حال برگزاری است و صادرکنندگان نمونه استان‌ها مورد تقدیر قرار می‌گیرند. بدون شک صادرات هر استان بخش مهمی از اقتصاد و پویایی آن استان را شکل می‌دهد و حضور در عرصه‌های بین‌المللی این روزها دغدغه بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی در بخش خصوصی کشور است تا به این ترتیب بتوانند از ظرفیت تولید خود بهتر استفاده کنند. با این همه توجه و حمایت ویژه دولت برای بازاریابی، ‌بازارسازی برندها و تولیدات کشورمان مهم‌ترین موضوعی است که همواره از سوی اتاق‌های بازرگانی بر آن تاکید می‌شود و به‌عنوان درخواست بخش خصوصی مطرح است.

جواد زمانی/ معاون استان‌های اتاق ایران

یکی از وظایف اتاق‌های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، معرفی و اعزام نماینده برای شرکت در جلسات هیات‌های حل اختلاف مالیاتی به استناد بند ۳ ماده ۲۴۴ قانون مالیات‌های مستقیم به‌منظور صیانت از حقوق قانونی متقابل مودیان و سازمان امور مالیاتی است. اعضای این هیات در نقش داور بوده و هر یک رای مستقل دارند و رای نهایی براساس رای اکثریت داوران صادر می‌شود.

برای حضور نماینده اصلح و واقف به امور باید توجه داشت مؤدیان در متن لایحه اعتراض خود نماینده خود را از بین اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، اتاق تعاون یا جامعه حسابداران رسمی، مجامع حرفه‌ای یا تشکل‌های صنفی یا شورای شهر براساس بند ۳ ماده ۲۴۴ قانون مالیات‌های مستقیم انتخاب کنند.

فعالیت بخش خصوصی در مناطق محروم با مشکلات دوچندانی مواجه است؛ از یک سو آماده نبودن زیرساخت‌ها و از سوی دیگر عدم حمایت دولت مهم‌ترین موضوعاتی هستند که جذابیت مناطق محروم را برای سرمایه‌گذاری بنگاه‌های اقتصادی کاهش می‌دهد. این در حالی است که همجواری این مناطق با کشورهای همسایه از نقاط قوتی است که باید مورد توجه قرار گیرد تا سریع‌تر توسعه یابند. محسن ‌احتشام، رئیس اتاق بازرگانی بیرجند در این گفت‌وگو با اشاره به شکل‌گیری اتاق بیرجند از چند و چون و سختی‌های فعالیت در این منطقه محروم اما با پتانسیل بالا می‌گوید.

امروزه اهمیت صنایع به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین ارکان اقتصادی در تمام کشورهای پیشرفته و در حال توسعه به خوبی درک و مورد توجه قرار گرفته است. اکثر صنایع که در غالب بنگاه‌های کوچک و متوسط رخ نشان می‌دهند، در مالکیت بخش خصوصی قرار دارند، اما متاسفانه بیشتر نقش حاشیه‌ای در عملکرد صنعتی استان ایفا می‌کنند. تعطیل و نیمه‌تعطیل شدن واحدهای صنعتی و تولیدی استان فارس سبب بیکار شدن بیش از ۱۱هزار کارگر در این استان شده است. در ادامه گفت و گوی ما با جمال رازقی ، رئیس اتاق بازرگانی شیراز را درخصوص موارد ذکر شده می‌خوانید:

شرایط کلی فعالیت بنگاه‌‌ها و واحدهای خصوصی استان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در چند سال اخیر، با گسترش فناوری‌های نو، تحولاتی در روش‌های تولید، توزیع و ساختار تشکیلاتی بنگاه‌ها پدید آمده که بر اهمیت واحدهای صنعتی افزوده است.

تامین مالی امروز یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان بخش خصوصی است. بنگاه‌های اقتصادی بدون تامین مالی واخذ تسهیلات ارزان‌قیمت گرفتار سلسله ای از مشکلات حل نشدنی خواهند شد که تاکنون بسیاری از واحدهای تولیدی را به تعطیلی یا مرز تعطیلی کشانده است. احمدعلی هامونی، رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بیرجند در این گفت‌وگو به چالش‌های تامین مالی و شیوه‌های جدید تزریق نقدینگی به بخش خصوصی پرداخته است.

مهم ترین موضوعاتی که در زمینه تامین مالی در دستور کار شما قرار گرفته، چیست؟

مهم‌ترین مرجع تامین مالی برای سرمایه‌گذاری به منظور تولید، اشخاص حقیقی و حقوقی، بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی بوده‌اند و هم اکنون نیز تکیه سرمایه گذاران بیشتر به بانک‌ها برای تامین منابع مالی است.

ناقص بودن مشوق‌های سرمایه‌گذاری از قبیل معافیت‌های مالیاتی و بیمه‌ای، ضعف سیستم مدیریتی استان در راستای تسهیل فعالیت‌ها و تسریع عملکرد، نگرش سخت‌گیرانه و مانع‌تراشی دستگاه‌های دولتی استان به‌خصوص در بدنه کارشناسی مهم‌ترین موانعی است که فعالان اقتصادی در استان خراسان جنوبی با آن مواجهند.

محمدرضا صباغ‌زاده نایب رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بیرچند، با اشاره به این مطلب گفت: مهم‌ترین موانع در توسعه بیرجند در خصوص بهره‌برداری از ظرفیت‌های آن در بخش صنعت و معدن است. همچنین کمبود اعتبارات و منابع مالی دولتی و بودجه‌ای نیز موضوعی است که بنگاه‌های اقتصادی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

پایانه صادراتی سنگ و مواد معدنی خراسان جنوبی به‌صورت نمایشگاه دائمی ۳۶۵ روزه منحصربفرد توسط سازمان مسئول منطقه ویژه اقتصادی خراسان جنوبی در این منطقه احداث می شود. این پایانه که کلنگ احداث آن در دهه فجر سال گذشته به زمین خورد، در دهه فجر امسال افتتاح و آماده واگذاری غرفه‌های نمایشگاهی می‌شود. حسین زارعی سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری منطقه ویژه اقتصادی، درخصوص این پایانه گفت: پایانه صادراتی و نمایشگاه سنگ‌های تزئینی برای اولین بار در ایران و در منطقه ویژه اقتصادی خراسان‌جنوبی در حال احداث است.

سیدحسین خیریه
رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی اتاق بازرگانی بیرجند

بخشی از مزیت‌های استان خراسان جنوبی، توانمندی در بخش کشاورزی و دامپروری و تعدادی از محصولات اولویت دار، زعفران، عناب، زرشک، پسته، انار، گیاهان دارویی و پرورش گل های نرگس و گلخانه‌ای است. در ادامه تعدادی از شاخص‌های اقتصادی استان که این ظرفیت را نشان می‌دهد، تشریح می‌کنم.

باوجود وسیع بودن استان خراسان جنوبی و کم باران بودن منطقه، ۳۴ درصد اشتغال استان مربوط به بخش کشاورزی است.

رئیس کمیسیون مدیریت واردات و توسعه صادرات اتاق بیرجند گفت: تنها توانسته‌ایم از ۳۰ درصد فرصت‌های مرز مشترک با افغانستان بهره بگیریم. محمدرضا سنایی فر با بیان اینکه افغانستان، عراق ، ارمنستان و پاکستان مهم‌ترین شرکای تجاری بیرجند هستند، افزود:اگر مسئولان بتوانند زیرساخت‌ها را مهیا کنند و گمرک هم مجوز همه رویه‌های گمرکی را برای مرز رسمی اخذ کند، حداکثر بهره را از این مرز مشترک خواهیم برد. وی خاطرنشان کرد: راه‌اندازی زودتر بازارچه خرده‌فروشی در مرز ماهیرود به اشتغال و معرفی استان کمک فراوانی خواهد داشت.

پس از طی کردن مقدمات رفع تحریم‌ها و با ورود هیات‌های تجاری متعدد از کشورهای مختلف جهان و انجام مذاکرات جدی و اساسی، گردش انرژی در کانال‌های مختلف متصل به جذب سرمایه‌گذاری خارجی شدت گرفته و قراردادهای قابل قبولی به امضا رسیده‌است. در این میان سهم استان‌های مختلف کشور که توانمندی‌های مختلف و مزیت‌های متفاوتی دارند از قراردادهای منعقدشده یکسان نبوده و قدرت جذب سرمایه هر یک از استان‌ها تابع عوامل متعددی است. مسلم است که حضور در بازار ایران و استفاده از پتانسیل‌های آن برای سرمایه‌گذاران خارجی نفع زیادی دارد.

یلدا راهدار
رئیس کمیسیون پایش فضای کسب‌وکار اتاق بازرگانی شیراز

تجارب توسعه کشورها و مطالعات نهادهای بین‌المللی مانند بانک جهانی نشان می‌دهد که محیط کسب‌و‌کار بر توسعه کارآفرینی تاثیر مستقیم دارد. منظور از محیط کسب‌وکار، عوامل مؤثر برعملکرد بنگاه‌های اقتصادی است که مدیران یا مالکان بنگاه‌ها نمی‌توانند آنها را تغییر داده یا بهبود بخشند. در تعریفی دیگر گفته شده است که محیط کسب‌وکار مجموعه‌ای ازسیاست ها، شرایط حقوقی، نهادی و مقرراتی است که بر فعالیت‌های کسب‌وکار حاکم‌اند.

استان فارس بدون شک یکی از مقاصد مهم گردشگری کشور است که سالانه علاوه بر گردشگران داخلی، شاهد حضور هزاران گردشگر خارجی است. پس از برجام، حضور توریست‌های خارجی دربخش گردشگری بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. اما تشویق برای ورود گردشگران به مقاصد گردشگری در شرایطی که شرایط و زیرساخت‌ها آماده نیست، تجربه‌ای است که بارها شاهد آن بوده‌ایم. رئیس کمیسیون گردشگری اتاق شیراز معتقد است، گردشگری در کلمات حمایت می‌شود، اما در عمل ناامید‌کننده است. معمولا تنوع سلیقه های مسئولان، باید تنوع خدمات را به دنبال داشته باشد، اما در این سرزمین، موجب ایجاد موانع بیشتر در راه رشد و شکوفایی گردشگری شده است.

محمدصادق حمیدیان جهرمی
نایب رئیس اتاق بازرگانی شیراز

ایران با قرار گرفتن در کمربند خشک کره زمین و با دارا بودن میانگین بارش سالانه ۲۴۰ میلیمتر، که حدود یک سوم متوسط بارش جهانی است، همواره با مشکل کم آبی مواجه بوده است (۲۰ درصد مساحت کشور در منطقه نیمه خشک، ۲۹ درصد در منطقه خشک بیابانی و ۳۵/ ۵ درصد در منطقه فراخشک قرار دارد). در سال‌های اخیر توان بهره‌گیری کشور از آب تجدیدپذیر به حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب کاهش یافته است. طی ۵۰ سال اخیر متوسط میزان سرانه آب تجدیدپذیر از حدود ۷هزار متر مکعب در سال، به ۲هزار متر مکعب در شرایط کنونی کاهش یافته که این واقعیت به معنای رویارویی ایران با بحران کم آبی است.

بستر‌سازی برای ایجاد مزیت رقابتی توسط استراتژی‌های برند و برندساری در بازارهای هدف و ایجاد حداقل ۱۰ برند ملی و ۵ برند در منطقه باید مورد توجه دست‌اندرکاران برای رسیدن به سهم صادراتی مناسب قرار گیرد. این گفته عضو هیات رئیسه و رئیس کمیسیون بازرگانی اتاق شیراز است. خسرو فروغان در این گفت و گو ضمن اشاره به برنامه‌های اتاق شیراز در خصوص افزایش سهم صادراتی، برندسازی را یکی از مهمترین ابزارهای حضور تولیدکنندگان ایرانی در بازارهای جهانی عنوان کرد.

فعالان حوزه بازرگانی استان فارس برای حضور در عرصه تجارت داخلی و خارجی با چه موانعی مواجه اند؟

عمده‌ترین‌ مشکلات در بخش تجارت داخلی مانند تمام استان‌های کشور، روند رو به رشد واردات قاچاق و قاچاق کالا در کشور و عدم حمایت صحیح و با برنامه دولت از تولیدات داخلی با ابزار‌هایی مانند تعرفه واردات و.

براساس آمارهای موجود نمی‌توان نمره خوبی به بهره‌گیری از پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های استان فارس داد، چرا که فارس در مقیاس یک کشور است اما با خروجی بسیار کم. فارس با آنکه در بخش‌هایی از صنعت نفت و گاز پیشتاز و در بخش‌هایی دیگر جزو گروه‌های اول توسعه در کشور به ویژه در عرصه پتروشیمی و توسعه شبکه گاز و گازرسانی است که نشان از قدمت فرهنگ عمیق صنعتی در این استان دارد،‌ با این همه توسعه این بخش ها در گرو سرمایه گذاری و حمایت است. در ادامه با محمدرضا ظهیرامامی، رئیس کمیسیون صنعت اتاق شیراز در خصوص وضعیت صنایع مختلف این استان گفت و گو کرده ایم.