ویژه نامه سراسری «شیرینی، شکلات و نوشیدنی ها»

داریوش عباسی

صنعت شیرینی، شکلات و انواع نوشیدنی‌ها در ایران در دو دهه اخیر از رشد، پویایی و هدفمندی بیشتری برخوردار شده است. پس‌از دهه‌ها واردات بی‌رویه از خارج و تسخیر حجم قابل توجهی از بازار ایران توسط برندهای معتبر و غیرمعتبر و بعضا خارجی، بخش خصوصی ایران توانست با تلاش و همگرایی و هدف‌گذاری درست و نیز انتقال دانش و فن‌آوری روز و توجه به ظرافت‌های موجود در این حوزه، برای خود هویت و شان درخوری ایجاد کند. به طوری‌که در سال‌های اخیر، محصولات داخلی علاوه بر حضور پررنگ در فروشگاه‌ها و مراکز عرضه، توانسته در بازارهای ۱۰ کشور منطقه‌ای وچند کشور فرامنطقه‌ای حضور داشته و درصدد رقابت در بازارهای آمریکایی، اروپایی و آفریقایی باشد.

سعیده نبی‌زاده

این روزها فضای نمایشگاه بین‌المللی تهران حال و هوای دیگری دارد. گشایش پانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی شیرینی و شکلات، هفتمین نمایشگاه نوشیدنی‌ها و اولین نمایشگاه بین‌المللی لبنیات و صنایع وابسته، مهمترین کانون نمایشگاهی ایران را سرشار از رنگ و طعم و جذابیت و شیرینی کرده است. حضور صدها برند پرآوازه ایرانی و شرکت‌های معتبر خارجی در این سه رویداد که بطور همزمان برگزار می‌شود، فضایی متفاوت را برای دیدارهای مدیران، مذاکرات کارشناسان و آشنایی عموم با تنوع تولیدات داخلی فراهم کرده است.

صنعت شیرینی و شکلات در ایران بنا به گفته برخی اقتصاددانان و کارشناسان یکی از رقابتی ترین صنایع غذایی کشور است. فعالان این صنعت توانسته‌اند علاوه بر سرمایه‌گذاری مناسب، همگام با آخرین فناوری‏ روز دنیا به تولید انواع محصولات بپردازند و آنها را با قیمت مناسب و کیفیت مشابه کالای خارجی، روانه بازار داخلی کنند. در آستانه برگزاری نمایشگاه شیرینی و شکلات که یکی از بزرگترین نمایشگاه‌های تخصصی منطقه به شمار می‌رود، با جمشید مغازه‌ای رئیس انجمن شیرینی، شکلات و بیسکویت ایران به گفت‌وگو نشستیم. از نظر او رکود داخلی سبب شده تا صنایع شیرینی و شکلات کشور با حدود ۷۰ درصد ظرفیت مشغول به کار باشند.

جمشید مغازه‏ای، دبیر انجمن شیرینی و شکلات و بیسکویت

روزی که با همکاری برخی از همکارانمان در صنعت شیرینی و شکلات اقدام به برگزاری اولین نمایشگاه صنعت شیرینی و شکلات کردیم کمتر کسی گمان می‌کرد که این نمایشگاه با برگزاری منظم خود بتواند امسال تولد ۱۵ سالگی خود را جشن بگیرد و بزرگان این صنعت را در داخل و خارج از کشور گرد هم اورد.

اولین بار در سال ۱۳۸۱ با توجه به فضایی که دولت هشتم در تعامل با دنیا به وجود آورده بود و آرامشی که بر تولید و اقتصاد حکمفرما بود توانستیم در فضایی بالغ بر سه هزار متر مربع اقدام به برگزاری نخستین نمایشگاه صنعت شیرینی و شکلات کنیم.

سنوس در فارسی چه معنایی دارد و فعالیت این برند در تولید چه محصولاتی متمرکز شده است؟

سنوس نام یک گیاه مقاوم است در کرمان است. این گیاه در برابر طوفان، خشکسالی، بی آبی و حشرات بسیار مقاوم است و در هر شرایطی به رشد و نمو خود ادامه می‌دهد. با توجه به این ویژگی ها، وقتی گروه مهرام تصمیم گرفت برای تولید انواع کنسانتره آبمیوه و رب گوجه فرنگی شرکتی در جیرفت ایجاد کند، نام سنوس را برای آن انتخاب کرد تا در برابر مسائل و مشکلات تولید در ایران مقاومت کرده و بتواند به حیات خود ادامه دهد.

صنعت آبمیوه و کنسانتره ایران در طول دهه‌ها فعالیت اگرچه با فراز و نشیب هایی مواجه بوده اما امروز به مدد برخی سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته از سوی بخش خصوصی، صنعتی توانمند، به روز و دارای ارزش افزوده است که همپای بزرگان دنیا در ایران فعالیت می‌کند. از نظر ولی الله دادوودآبادی دبیر انجمن تولیدکنندگان آبمیوه و کنستانتره، این صنعت هم اکنون مانند سایر بخش‌های تولیدی کشور از سیاستگذاری‌های کلان تاثیر می‌پذیرد و نمی‌توان آن را جدا از بدنه اقتصاد ایران بررسی کرد. او در گفت و گو با دنیای اقتصاد اظهار کردکه با توجه به کم شدن توان مالی مردم در دوران پیش و پسابرجام، استقبال مردم از آبمیوه‌های بسته بندی شده کاهش یافته اما این امیدواری وجود دارد که با بهبود شرایط اقتصادی، انواع آبمیوه ایرانی بر سر میز صبحانه و درسبد غذایی مردم قرار گیرد.

پزشکان و به ویژه متخصصان پوست و مو و همچنین اورولوژیست‌ها همواره توصیه می‌کنند که از نوشیدنی‏های سالمی که ریشه گیاهی دارند و می‌توانند در پروتئین رسانی به بدن کمک کنند، استفاده کنیم. ماءالشعیر از آن دسته نوشیدنی هاست که اغلب کارشناسان صنایع غذایی و متخصصان تغذیه بر استفاده از آن تاکید دارند و معتقدند که یک فرد می‌تواند در کنار نوشیدنی‌های سالمی همچون آب، شیر و آبمیوه این نوشیدنی را هم در سبد غذایی خود بگنجاند. این موضوع را دبیر انجمن صنایع مالت و ماءالشعیر ایران نیز تایید کرده و بر این باور است که ماءالشعیر به دلیل داشتن ویتامین‌های C, B و انواع اسید آمینه ، هم نوشیدنی مناسبی برای بزرگسالان است و هم مادران می‌توانند از آن به عنوان مکمل غذایی کودکان دو سال به بالا استفاده کنند.

در قلب رشته کوه زاگرس، قله‌ای مرتفع به نام گرین قرار دارد که از دامنه‌های آن، چشمه‌های خروشانی جوشیده و طبیعت بکر و کوهستانی را به جود آورده‌اند. شهر تاریخی نهاوند در دامنه این کوه قرار گرفته و به سبب داشتن چشمه‌های فراوان به یکی از قطب‌های اصلی کشاورزی و باغداری کشور تبدیل شده است. این شهرستان قابلیت آن را دارد تا با توجه به وجود آب و خاک مناسب، به قطب اصلی انواع محصولات کشاورزی و باغداری کشور تبدیل شده و ایران را از محصولات خود سرشار کند. کارخانه کاسپین کوهدشت، در دشت نهاوند واقع شده تا در فضایی مناسب از نظر آب و هوایی، به تولید مالت برای تولیدکنندگان انواع ماءالشعیر، مشغول شود.

مرد سال صنعت غذای کشور است و پیش از آن، اولین و تنها دارنده نشان شوالیه اروپا در صنعت غذای ایران و سفیر غذای سالم. او چندی پیش مدال جهادگر خودکفایی را از رئیس‏جمهور دریافت کرد تا صنایع غذایی گلها به عنوان یک هلدینگ خانوادگی پس از سه نسل تولید انواع محصولات غذایی بتواند به عنوان رهبر بازار به حرکت خود ادامه دهد. مهدی‏ کریمی‏تفرشی رئیس هیات مدیره صنایع غذایی گلها، مدیر نسل سوم کارخانه گلهاست. پیش از آن پدر بزرگ او از دهه های ۱۰ تا ۴۰، پدرش از ۴۰ تا ۸۰ و سرانجام خودش از دهه ۸۰ تاکنون سکاندار این کارخانه بوده‌اند.

گروه صنایع غذایی ویتانا (مادر) به عنوان نخستین تولیدکننده بیسکویت در ایران، فعالیت خود را از سال ۱۳۳۷ آغاز کرد و در طول ۶۰ سال توانست به یکی از محبوب‏ترین و با ارزش‏ترین نام‏های تجاری ایران تبدیل شود. در حال حاضر این گروه صنعتی راهبر بازار بیسکویت کودک با ‏نام تجاری «مادر» در کشور است، آنچنان که ایرانی‌ها بیسکویت مادر را محصولی خاطره‏انگیز و یادآور کودکی خود می‏دانند. این مجموعه که حدود نیم قرن در بورس تهران حضور داشته، از سال ۸۷ با مالکیت بخش خصوصی و مدیریت پایدار رو به توسعه بوده وآخرین اقدام، راه‏اندازی شرکت پخش مجزا در سال ۹۴ برای سرویس‏دهی بهتر به مشتریان بوده است.

محمدرضا اکبرزاده/مدیر مارکتینگ و عضو هیات مدیره شرکت پخش ویتانا

روزی که برادران تهرانچی در اوایل دهه ۳۰ اقدام به تولید انواع بیسکویت و نان و شیرینی کردند، کمتر کسی فکر می‌کرد که آنها پنج سال بعد با توسعه فعالیت‌های خود برندی را پایه گذاری کنند که محبوب ایرانیان شده و برای آنها سرشار از خاطره شود. آن روزها ویتانا با تولید بیسکویت مادر صاحب نام و نشانی شد و با توجه به طراحی خاص این محصول، توانست به فروش گسترده‌ای در بازار نوپای شیرینی و شکلات صنعتی ایران دست یابد و خود را به عنوان یکی از نخستین بیسکویت‌های صنعتی کشور معرفی کرده و در جامعه شهری آن زمان جا باز کند.

شرکت عالیفرد در سال ۱۳۵۶ توسط زنده یاد حاج حسین عالیزاد در شهر صنعتی کاوه در شهرستان ساوه تأسیس شد. مأموریت شرکت تولید انواع نوشیدنی های میوه ای سالم و با کیفیت ( شربت و آبمیوه)‏ به منظور تأمین نیاز مشتریان با ذائقه های مختلف بوده است. در حال حاضر بیش از ۱۵۰ محصول در بسته بندی‌ها و‌اندازه های متنوع در این شرکت تولید می‌شود و ۷۵۰ نفر به صورت مستقیم در آن کار می‌کنند. ساسان میار مدیرعامل شرکت عالیفرد (سن ایچ)، کارشناسی ارشد حسابداری از دانشگاه تهران دارد و از زمان دانشجویی به کارهای حسابداری شرکت می‌پرداخت.