سبقت توریسم ۲۰۲۴ از پیشاکرونا؟

انتظار می‌رود با آزادسازی هرچه بیشتر تقاضاهای متوقف شده، افزایش اتصال هوایی و بهبود قوی‌‌‌تر بازارها به‌‌‌ویژه در مقاصد آسیایی، بهبودی کامل توریسم تا پایان ۲۰۲۴ تحقق یابد.  داده‌‌‌های موجود چند مقصد، از جمله مقاصد بزرگ، ثابت و همچنین مقاصد کوچک و نوظهور نشان می‌دهد که در مقایسه با سال ۲۰۱۹ یعنی سال قبل از کرونا، رشد دو‌رقمی در ورودی‌‌‌های بین‌المللی در سال ۲۰۲۳ ثبت شده است. چهار منطقه فرعی اروپای مدیترانه جنوبی، دریای کارائیب، آمریکای مرکزی و شمال آفریقا از سطح ورود خود در سال ۲۰۱۹ فراتر رفته‌‌‌اند.

 گردشگری در سالی که گذشت

داده‌های سازمان جهانی گردشگری نشان می‌دهد که توریسم ‌‌‌بین‌المللی تنها ۱۲درصد تا رسیدن به سطح ۲۰۱۹ فاصله دارد و توانست در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۲۸ میلیارد گردشگر را در سراسر جهان ثبت کند که این آمار حاکی از افزایش ۳۲ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۲ است که به این ترتیب حدود ۳۲۵ میلیون گردشگر به بازار توریسم جهانی افزوده شد.  اوج قدرت ۲۰۲۳ را می‌توان در ماه‌‌‌های ژوئیه، سپتامبر و اکتبر نشان داد که تعداد ورودی‌‌‌ها به ۹۲‌درصد از سطح سال ۲۰۱۹ رسید. همچنین ماه‌‌‌های تابستانی نیمکره‌شمالی ژوئن، ژوئیه و اوت یک‌سوم کل ورودی‌‌‌های ثبت‌شده در سال ۲۰۲۳ را به خود اختصاص داده است.  جهان این بهبودی خود را بیش از هرچیزی مدیون عملکرد بسیار قوی خاورمیانه می‌‌‌داند که توانست ۲۲درصد قوی‌‌‌تر از سطح ۲۰۱۹ عمل کند. این بهبودی و جهش چشمگیر ناشی از عملکرد بسیار قوی چند مقصد همچون قطر با رشد ۹۰درصدی و عربستان با رشد ۵۶درصدی است.

پس از آن اروپا مانند همه سال‌های گذشته بالاترین میزان توریست بین‌المللی را به خود اختصاص داد و توانست به ۹۴درصد از سطح پیشاکرونا برسد. طبق گزارش دفتر ملی سفر و گردشگری ایالات متحده (NTTO)، سفر از ایالات متحده به اروپا تا اکتبر (در مقایسه با سال ۲۰۲۲) ۲۹‌درصد رشد داشته است که ۲۱‌درصد از کل سفرهای خارجی ایالات متحده را تشکیل می‌دهد.  اروپا از فصل تابستانی قوی برخوردار بود. برخی از قوی‌‌‌ترین نتایج در اروپا توسط آلبانی گزارش شده است که در ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۳ حدود ۴۹‌درصد بیشتر از ماه‌‌‌های مشابه سال ۲۰۱۹ گردشگر به این مقصد وارد شده است. همچنین، ترکیه تا ماه نوامبر ۷‌درصد و یونان ۴‌درصد تا اکتبر رشد داشته‌اند. مقاصد برتر جهانی همچون فرانسه و اسپانیا نیز توانستند خود را به سطح ۲۰۱۹ برسانند و اسپانیا حتی با یک‌درصد رشد از ۲۰۱۹ فراتر برود. پس از آن آفریقا با رسیدن به سطح ۹۶ درصدی در سال ۲۰۲۳ توانست بازدیدکنندگان خود را به سطح قبل از همه‌گیری بازیابی کند که این امر ناشی از تقاضای قوی از بازارهای اروپایی است.  ورود به قاره آمریکا در سال ۲۰۲۳ نیز به ۹۰‌درصد از سطح سال ۲۰۱۹ رسید که این امر با حمایت از تقاضای قوی درون‌منطقه‌‌‌ای همراه بود.

آسیا و اقیانوسیه با بهبود تدریجی از آغاز سال ۲۰۲۳ به دنبال بازگشایی چند بازار و مقصد، به ۶۵‌درصد از سطوح قبل از همه‌گیری رسیده‌اند. با این حال، عملکرد این منطقه در میان مناطق مختلف متفاوت بود، به طوری که آسیای جنوبی ۸۷درصد و آسیای شمال شرقی ۵۵‌درصد از سطوح قبل از همه‌گیری را بازیابی کرد. آسیای جنوبی به دلیل تقاضای قوی از سوی بازارهای منبع اروپایی، که نزدیک‌‌‌تر هستند، عملکرد بهتری از سایر زیرمنطقه‌‌‌های آسیایی داشت. در میان بهترین عملکردها در آسیا و اقیانوسیه، مالدیو (۱۰درصد) و فیجی (۳درصد) بودند که در ماه‌‌‌های منتهی به نوامبر ۲۰۲۳ سطح سال ۲۰۱۹ را بهبود دادند. این گزارش نشان می‌دهد که بسیاری از مقاصد ورود و دریافتی بسیار بالاتری از سطح قبل از همه‌گیری در سال ۲۰۲۳ ثبت کرده‌‌‌اند.

داده‌‌‌های موجود برای ۱۰ تا ۱۲ ماه اول سال ۲۰۲۳ چند مقصد رشد دو‌رقمی در ورودی‌‌‌های بین‌المللی را گزارش می‌دهند (در مقایسه با سال ۲۰۱۹)، که می‌توان به قطر (۹۰درصد) ، عربستان سعودی (۵۶درصد)، آلبانی (۵۳درصد)، السالوادور (۴۰درصد)، کلمبیا (۳۳درصد) و آندورا (۳۱درصد) اشاره کرد. همچنین جمهوری دومینیکن (۲۴درصد) و تانزانیا (۲۰درصد) نیز در سال گذشته از رشد قابل‌توجهی برخوردار بودند. در کنار تعداد رشد تعداد ورودی‌‌‌های بین‌المللی، درآمد حاصل از گردشگری نیز توانست حتی از رشد ورودی‌‌‌های گردشگری پیشی بگیرد و تنها ۷درصد کمتر از سطح پیش از کرونا در سال ۲۰۱۹ باشد. بر اساس برآوردهای اولیه، درآمدهای بین‌المللی گردشگری در سال ۲۰۲۳ به حدود ۱.۴ تریلیون دلار رسید که حدود ۹۳‌درصد از ۱.۵ تریلیون دلاری است که مقصدها در سال ۲۰۱۹ به دست آورده‌‌‌اند.

همچنین کل درآمدهای صادراتی حاصل از گردشگری (شامل حمل‌ونقل مسافر) در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۶ تریلیون دلار برآورد شده است که تقریبا ۹۵‌درصد از ۱.۷ تریلیون دلار ثبت‌شده در سال ۲۰۱۹ است. سازمان جهانی گردشگری، بر اساس برآوردهای موقت، تولید ناخالص داخلی مستقیم گردشگری (TDGDP) در سال ۲۰۲۳ را حدود ۳.۳ تریلیون دلار برآورد کرد که این رقم نشان می‌دهد صنعت توریسم مشابه مقادیر سال ۲۰۱۹ حدود ۳‌درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را به خود اختصاص داده است که این امر ناشی از سفرهای داخلی و بین‌المللی قوی است.  داده‌‌‌های موجود تا اکتبر، نوامبر یا دسامبر ۲۰۲۳ مجموعا ۴۰ مقصد جهانی را نشان می‌دهد که از جمله مقاصد بزرگ و کوچک‌تر، از جمله چند جزیره بازدیدکنندگان قبل از همه‌گیری را بازیابی می‌کنند. این کشورها ۲۳‌درصد از ورودی‌‌‌های بین‌المللی جهان (از سال ۲۰۱۹) را تشکیل می‌دهند.

 چشم‌‌‌انداز ۲۰۲۴ از نگاه UNWTO

انتظار می‌رود پس از بازگشت قوی در سال ۲۰۲۳، گردشگری بین‌المللی در سال ۲۰۲۴ سطوح قبل از همه‌گیری را بازیابی کند و برآوردهای اولیه حاکی از رشد ۲ درصدی بالاتر از سطح سال ۲۰۱۹ است. این پیش‌بینی مرکزی UNWTO همچنان تابع سرعت بهبود در آسیا و تکامل چالش‌‌‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی موجود است.  چشم‌انداز مثبت این بخش در آخرین نظرسنجی شاخص اطمینان سازمان جهانی گردشگری منعکس شده است، به طوری که ۶۷‌درصد از متخصصان گردشگری چشم‌‌‌انداز بهتر یا بسیار بهتری را برای سال ۲۰۲۴ نسبت به سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهند. حدود ۲۸‌درصد انتظار عملکرد مشابه سال ۲۰۲۳ را دارند، در حالی که تنها ۶‌درصد انتظار دارند عملکرد گردشگری در سال ۲۰۲۴ کمتر از سال گذشته باشد.

باتوجه به اینکه هنوز فضای قابل‌توجهی برای بهبود در سراسر آسیا وجود دارد. انتظار می‌رود بازگشایی اخیر چند بازار مبدأ و مقصد، بهبود را در منطقه و در سطح جهانی تقویت کند. برآوردها نشان می‌دهد، بهبود گردشگری خروجی و ورودی چین در سال ۲۰۲۴ به دلیل تسهیل ویزا و بهبود ظرفیت هوایی تسریع شود. چین به شهروندان فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، اسپانیا و مالزی به مدت یک سال از دسامبر ۲۰۲۳ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۴ سفر بدون ویزا اعطا می‌کند. طبق داده‌‌‌های Trip.com، رزرو سفرهای ورودی از بازارهای مختلف برای جشنواره بهار (۱۰تا۱۷ فوریه ۲۰۲۴) نسبت به سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.

از نظر سفرهای خروجی، مسافران چینی به دنبال مقاصد کوتاه‌مدت هستند، زیرا در منطقه آسیا و اقیانوسیه،  به‌ویژه در کشورهایی مانند سنگاپور، تایلند و مالزی شرایط ویزا انعطاف‌پذیرتر است. Trip.com نشان می‌دهد که رزرو برای سفرهای خروجی در طول جشنواره بهار ۲۰۲۴ (۱۰تا۱۷ فوریه) به‌ویژه در آسیای جنوب شرقی، ژاپن و جمهوری کره، ۱۰ برابر شده است. اقدامات تسهیل‌‌‌کننده ویزا و سفر همچنین می‌تواند سفر به خاورمیانه و آفریقا و داخل آن را ارتقا دهد. کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) قرار است ویزای توریستی یکپارچه مشابه ویزای شینگن در اروپا را اجرا کنند، در حالی که کنیا و رواندا اقداماتی را برای تسهیل سفرهای داخل آفریقا ارائه کرده‌‌‌اند. برآوردها حاکی از آن است که اروپا در سال ۲۰۲۴ دوباره نتایج را به دست آورد.

سفرهای قوی از ایالات متحده، با پشتوانه دلار قوی این کشور، همچنان برای مقاصد در قاره آمریکا و فراتر از آن مفید خواهد بود. مانند سال ۲۰۲۳، بازارهای منبع قوی در اروپا، آمریکا و خاورمیانه همچنان به جریان‌‌‌ها و هزینه‌‌‌های گردشگری در سراسر جهان دامن می‌‌‌زنند.

اما درکنار چشم‌‌‌انداز روشن و مثبت از ۲۰۲۴، چالش‌هایی نیز پیش روی صنعت گردشگری وجود خواهد داشت. باد مخالف اقتصادی و ژئوپلیتیکی همچنان چالش‌‌‌های مهمی را برای بهبود پایدار گردشگری بین‌المللی و سطوح اعتماد ایجاد می‌کند. تداوم تورم، نرخ‌های بهره بالا، نوسانات قیمت‌های نفت و اختلال در تجارت می‌تواند همچنان بر هزینه‌‌‌های حمل‌‌‌ونقل و اقامت در سال ۲۰۲۴ تاثیر بگذارد. در مقابل این پس‌‌‌زمینه، انتظار می‌رود گردشگران به طور فزاینده‌‌‌ای به دنبال ارزش برای پول باشند و در پاسخ به افزایش قیمت‌ها و چالش‌‌‌های اقتصادی کلی، به سفرهای نزدیک‌‌‌تر به مبدأ بروند.

علاوه بر این، کمبود کارکنان همچنان یک مساله حیاتی است، زیرا کسب‌و‌کارهای گردشگری برای مقابله با تقاضای سفر با کمبود نیروی کار مواجه هستند. جنگ غزه عاملی است که باید در رابطه با اختلال احتمالی سفر در خاورمیانه و همچنین تاثیرات منفی بر اعتماد مسافران در سطح جهان مورد توجه قرار گیرد. اسرائیل در دسامبر ۲۰۲۳ در مقایسه با دسامبر ۲۰۲۲ حدود ۸۰‌درصد و در مقایسه با سال ۲۰۱۹ کاهش ۸۰ درصدی در ورودی‌‌‌های بین‌المللی داشته است. همچنین، عدم‌قطعیت ناشی از ادامه حمله روسیه به اوکراین و سایر تنش‌‌‌های ژئوپلیتیکی فزاینده، همچنان بر اعتماد مسافران تاثیر می‌‌‌گذارد.  اما در مجموع، شیوه‌های پایدار و سازگاری نقش فزاینده‌ای در مقصد و انتخاب مصرف‌کننده در سال ۲۰۲۴ خواهد داشت.