چرا قیمت مسکن در ایران بالا رفت؟/ ۵ عاملی که به رشد قیمت‌ها منجر شد

دو اقتصاددان ایرانی در یک مقاله علمی چاپ بریتانیا، «بازار مسکن تهران از قبل‌از جنگ ۱۲ روزه تا پس‌از جنگ ۴۰ روزه» را بررسی کردند و به یک «تناقض» در آن پاسخ دادند.

دکتر محمدرضا فرزانگان و دکتر حسن قلی‌پور در این مقاله با تحلیل رفتار سمت تقاضا و همچنین روند عرضه آپارتمان در بازار معاملات مسکن تهران طی یکسال گذشته به این معما برخورد کردند؛

«چرا به رغم فروکش تمایل خریداران مسکن و سقوط معاملات، قیمت اسمی فروشنده‌ها در دوره جنگ پرواز کرد؟»

یافته‌های آنها، چهار علت را برای این رکود تورمی مسکن شناسایی کرده است:

علت اول/ مکث داوطلبانه تقاضا

خریداران مسکن در شرایط نااطمینانی شدید نسبت به آینده، از اقدام برای معامله ملک پرهیز کردند؛ این واکنش در چارچوب نظریه «اختیار واقعی» قابل تحلیل است.

براین اساس هنگام عدم‌ قطعیت‌های ژئوپلیتیک و ریسک‌های حاد،‌ منطقی‌ترین و ارزشمندترین گزینه «صبر کردن و به تعویق انداختن تصمیم‌های بزرگ اقتصادی» است.

علت دوم/ فلج‌شدن سامانه‌های مالی

طی ۲ جنگ‌ اخیر سامانه‌هایی که برای نقل و انتقال ملک مورد نیاز معامله‌گران بود مختل یا تعطیل شد و این بر معاملات مسکن اثر منفی گذاشت.

علت سوم/ زیان‌گریزی اسمی فروشندگان مسکن

در شرایط تورم بالا و انتظارات تورمی و همچنین رشد هزینه ساخت، «هزینه جایگزینی ملک» بسیار بالا می‌رود و در نتیجه برخی مالکان از فروش منصرف می‌شوند و آنهایی که حاضر به فروش هستند «کف انتظارات قیمتی خود» را بالا می‌برند.

علت چهارم/ تغییر ترکیب فایل‌های فروش

با افت فروشنده و کاهش شدید تعداد فایل‌ها در بازار، سطح قیمت پیشنهادی فروشنده‌ها در فایل‌های کم موجود در بازار تحت تاثیر واحدهای لوکس یا مساحت‌بالا قرار می‌گیرد.

فاکتور پنجمی هم در بالاماندن سطح قیمت اسمی فروشنده‌های مسکن تاثیرگذار است و آن «چسبندگی قیمت در مسیر کاهشی» است.

این مقاله با تاکید بر «فرسودگی قدرت خرید در اثر عوامل ترکیبی تحریم، جنگ و سیاست‌های نامناسب اقتصادی» نتیجه‌گیری کرده است:

پرواز قیمت مسکن در دوره جنگ در تهران نشانه «بهبود رفاه و قدرت خرید» نیست بلکه چهره عریان رکود تورمی را نشان می‌دهد.