پیش بینی ها از زیان ۵ میلیارد دلاری خودروسازی ایالات متحده حکایت می کند؛
«اثر هرمز» بر صنعت خودرو آمریکا
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- محمد امین مکرمی: صنعت خودروسازی جهان بار دیگر در برابر یک شوک ژئوپلیتیک قرار گرفته است؛ شوکی که اینبار از مسیر افزایش قیمت مواد اولیه و اختلال در زنجیره تامین خود را نشان میدهد. خودروسازان بزرگ آمریکایی هشدار دادهاند که ادامه جنگ در خاورمیانه میتواند تا ۵ میلیارد دلار هزینه اضافی به آنها تحمیل کند؛ رقمی که تقریبا همتراز با اثر تعرفههای تجاری بر این صنعت است.
این وضعیت نشان میدهد که ریسکهای سیاسی چگونه بهطور مستقیم به هزینه تولید و در نهایت قیمت مصرفکننده منتقل میشوند.
سه خودروساز بزرگ آمریکا اعلام کردهاند که تورم مواد اولیه، از آلومینیوم گرفته تا پلاستیک و رنگ، فشار قابل توجهی بر سودآوری آنها وارد کرده است. افزایش قیمت انرژی و اختلال در حملونقل جهانی، بهویژه در مسیرهای کلیدی، باعث شده هزینه تأمین این مواد رشد قابل توجهی داشته باشد.
در چنین شرایطی، شرکتها ناچارند با کنترل هزینهها در سایر بخشها یا بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری، این فشار را جبران کنند.
به نوشته فایننشال تایمز، اگرچه خودروسازان در کوتاهمدت بهواسطه قراردادهای تأمین با قیمت ثابت از اثرات فوری این شوک در امان ماندهاند، اما این وضعیت پایدار نخواهد بود. انتظار میرود در صورت تداوم جنگ، تأمینکنندگان برای بازنگری در قراردادها فشار وارد کنند و اثر واقعی افزایش قیمتها با یک وقفه زمانی چندماهه نمایان شود.
به بیان دیگر، آنچه امروز بهعنوان یک اختلال موقت دیده میشود، میتواند به یک موج پایدار افزایش هزینه تبدیل شود.
در میان مواد اولیه، آلومینیوم بیشترین فشار را به این صنعت وارد کرده است. قیمت این فلز که نقش کلیدی در ساخت بدنه، موتور و قطعات خودرو دارد، بهطور محسوسی افزایش یافته است. برآوردها نشان میدهد تداوم این روند میتواند بین ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ دلار به هزینه تولید هر خودرو اضافه کند. این رقم برای صنعتی با حاشیه سود محدود، بسیار تعیینکننده است و میتواند معادلات قیمتگذاری را بهطور جدی تغییر دهد.
از سوی دیگر، مشکلات تنها به فلزات محدود نمیشود. افزایش قیمت نفت و گاز، هزینه تولید مواد پتروشیمی مانند پلاستیک و لاستیک را نیز بالا برده است. این موضوع بهطور مستقیم بر قطعات داخلی خودرو، پوششها و تایرها اثر میگذارد. همچنین کمبود برخی مواد مانند نفتا، که خوراک اصلی صنایع پلاستیک است، ریسک اختلال در تولید را افزایش داده است.
همزمان، صنعت خودرو با چالش دیگری نیز مواجه است: رقابت برای تامین تراشهها. با تغییر جهت تولیدکنندگان نیمههادی به سمت تراشههای پیشرفته مورد استفاده در هوش مصنوعی، دسترسی به تراشههای سادهتر مورد نیاز خودروها محدودتر شده و هزینه آنها افزایش یافته است. این روند، فشار مضاعفی بر هزینههای تولید وارد میکند و نشان میدهد که بحران فعلی تنها به انرژی و مواد خام محدود نیست.
در چنین فضایی، خودروسازان با یک دوراهی دشوار روبهرو هستند. از یکسو، انتقال هزینهها به مصرفکننده از طریق افزایش قیمت، میتواند به کاهش تقاضا منجر شود؛ بهویژه در شرایطی که بازار هنوز از شوک افزایش قیمتهای پس از همهگیری بهطور کامل بازیابی نشده است. از سوی دیگر، عدم افزایش قیمت به معنای کاهش سودآوری و حتی زیانده شدن برخی خطوط تولید خواهد بود.
تحلیلگران معتقدند تصمیمگیری در این زمینه به رفتار رقبا نیز وابسته است. اگر همه خودروسازان بهطور همزمان قیمتها را افزایش دهند، سهم بازار آنها حفظ خواهد شد؛ اما هر شرکتی که زودتر از دیگران دست به این اقدام بزند، ممکن است با کاهش فروش مواجه شود. این هماهنگی نانوشته، یکی از ویژگیهای بازارهای رقابتی در شرایط شوک هزینه است.
جنگ و تنشهای ژئوپلیتیک بار دیگر نشان دادهاند که زنجیرههای تامین جهانی تا چه اندازه آسیبپذیر هستند. برای صنعت خودرو، این بحران نهتنها یک چالش کوتاهمدت، بلکه هشداری درباره ضرورت بازنگری در ساختار تأمین و کاهش وابستگی به مسیرهای پرریسک به شمار میرود.
