گام دوم گردشگری با شناسایی ۱۳ نقطه ضعف
مرکز پژوهشهای مجلس با روند تصمیمگیری ۴۰ ساله در بازار گردشگری ایران، ۱۳ نقطه ضعف این حوزه که عملکرد نامطلوب گردشگری را منجر شده، شناسایی کرد. با بررسی ارزیابیهای انجام شده میتوان گفت صنعت گردشگری بهعنوان صنعتی پیشرو در توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در ایران متاثر از دو عامل اساسی است. ابتدا عوامل زمینهای که در حوزه فرهنگ، اقتصاد، امنیت، جاذبهها و امکانات رفاهی و زیرساختهای مربوط قرار دارند و سپس عوامل عملکردی که در حوزههای سیاستگذاری اعم از اسناد بالادستی، قوانین، مقررات و ضوابط مربوط، نحوه اجرا و نظارت بر آنها شناسایی میشود. با بررسی مرکز پژوهشهای مجلس، با توجه به جایگاه گردشگری در چهل سال گذشته میتوان گفت که نقش عوامل عملکردی تاثیرگذاری بیشتری در روند پیشرفت در صنعت گردشگری داشته است.
طبق اسناد منتشر شده بهویژه سیاستهای کلی ابلاغی و احکام قانونی چنین برداشت میشود که دستگاههای ذیربط و ذینقش، آنطور که شایسته است، به گردشگری بهعنوان موتور محرک اقتصادی کشور توجه نداشته و به دلیل اتخاذ سیاستها و رویههای اجرایی نادرست و برخی مشکلات اجتماعی و اقتصادی، تاکنون موجبات توسعه پایدار و مطلوب گردشگری را در جهت رشد و رونق اقتصادی کشور فراهم نکردهاند. براساس بررسیهای مرکز پژوهشهای مجلس، چالشها و موانع رونق گردشگری کشور را میتوان در ۱۳نقطه ضعف مورد بررسی قرار داد. ابتدا ضعف عمومی و خاص گردشگری، دوم محدود بودن تعداد اقامتگاههای گردشگری، سوم وضعیت نامناسب جادهها، چهارم پایین بودن کیفیت خودروهای داخلی، پنجم افزایش آمار تلفات رانندگی و احساس ناامنی و ترس از سفر از این طریق، ششم سیستم ناکارآمد و بسیار محدود خطوط حمل و نقل بهویژه ریلی و هوایی و گران بودن سفر از این طریق، هفتمین ضعف بالا بودن هزینه اقامت در هتلها و اقامتگاهها، هشتم پندارهای نادرست جامعه در مورد گردشگران، نهم عدم تبلیغ مناسب در زمینه جاذبههای سیاحتی ایران، دهم وضعیت نامناسب خدمات اولیه گردشگری از جمله سرویسهای بهداشتی و اسکان موقت، یازدهم کیفیت ضعیف خدمات گردشگری بهخصوص در سطح گردشگری بین المللی و آموزش ناکارآمد نیروی انسانی، دوازدهم عدم ثبات ساختاری و مدیریتی و آخرین نقطه ضعف بازار گردشگری ایران تعدد دستگاهها و تداخل وظایف و اختیارات در حوزه گردشگری اعلام شده است. نرسیدن به وضعیت مطلوب تا حد زیادی ناشی از نبود نگاه دقیق به گردشگر و پدیده گردشگری است؛ امری که مسائل و چالشهای بسیاری را فراروی رونق صنعت گردشگری قرار داده است.توسعه گردشگری در گام دوم خود نیازمند بازنگری در نگرشها و الگوهای حاکم بر برنامهریزی توسعه گردشگری و تطبیق الگوها با عوامل فرهنگی جامعه است. این مرکز در عین حال ضمن آسیبشناسی وضع موجود و چالشهای پیشروی حوزه گردشگری، در جهت توسعه این صنعت راهکارهای رونق این بازار و ساماندهی آن را نیز معرفی کرده است.