نسخه رمزارزی اعتمادسازی

آن‌طور که در سند کارشناسی آمده، نوبیتکس وضعیت دارایی خود را در اختیار این سه کارشناس گذاشته و آنها با کاری حدودا یک‌هفته‌ای روی این اسناد توانسته‌اند به نتیجه‌ای که در بالا ذکر کردیم برسند. آن هم درحالی‌که چنین کاری سابقه‌ای نداشته و اساسا این اقدام در ایران با چالش‌هایی مثل نبود استانداردهای رسمی و یکپارچه برای تهیه گزارش و پیچیدگی فنی، حقوقی و حسابرسی مرتبط با دارایی رمزارزی روبه‌روست. اما چنین کاری چه اهمیتی دارد و اساسا این گزارش از نظر کسب‌وکاری واجد چه ارزشی است؟

یکی از نگرانی‌های بزرگ مشتریان کسب‌وکارها در این سال‌ها مساله «خوردن پول» است. این اصطلاح عامیانه البته ریشه در برخی واقعیت‌هایی تاریخی دارد. از ماجرای «پدیده شاندیز» تا «موسسات مالی و اعتباری» آنچه در یاد برخی از مشتریان مانده، این است که برخی از پول‌هایی که یا به امانت یا برای انجام یک فعالیت اقتصادی در اختیار یک کسب‌وکار قرار می‌گیرد، (باز هم به اصطلاح عامیانه) «حیف‌ومیل» می‌شود. یعنی یا برخی از مدیران این کسب‌وکارها از طریق اقدامات مجرمانه نسبت به «بالا کشیدن» پول اقدام می‌کنند یا ناکارآمدی آنان باعث می‌شود که موسسه «ورشکست» شود و «آهی در بساط» نداشته باشد که مکفی بدهی‌های آن به مردم است. 

این نگرانی در میان مشتریان صرافی‌های رمزارزی از سه جهت بغرنج‌تر می‌شود:

۱. بسیاری از کاربران به‌ویژه در ابتدای پیدایش این موضوع، تصویر روشنی از مفهوم بلاک‌چین یا رمزارز ندارند. 

۲. اساسا مفهوم پول «مجازی»، بسیاری از افرادی را که حتی در دوره‌ای حاضر نبودند پول «واقعی» خود را در بانک‌های «خصوصی» بسپارند می‌ترساند. 

۳. بین‌المللی بودن مفهوم رمزارز و قیمت‌گذاری آن باعث ترس کسانی می‌شود که می‌ترسند یک یا چند فرد پس از خوردن پول آنان به «آن ور آب» بروند. 

در این شرایط است که اقدام نوبیتکس باید مورد توجه قرار بگیرد. مخصوصا از این رو که یک شرکت خصوصی غیربورسی است و الزامی قانونی برای چنین کاری نداشته و به صورت داوطلبانه وارد این مکانیسم شفافیت شده است و به زبان حسابداری نشان داده دارایی‌های کافی برای پوشش اموال مشتریان دارد و می‌تواند بدهی آنان را پرداخت کند و به کاربر اطمینان داده که وجوهش به طور کامل مورد پشتیبانی قرار می‌گیرد. 

این موضوع در سطح جهانی نیز مرسوم است و به آن Proof of Reserves یا PoR گفته می‌شود. چهار روش برای ارائه گواهی ذخیره در جهان نام برده شده که برخی از آنان مثل ساختار داده درخت مرکل، برای کاربران عادی، به‌سادگی قابل‌فهم نیست. از سوی دیگر روش‌های دیگری مانند تصویر لحظه‌ای از دارایی هم با توجه به مسائلی مثل تحریم در ایران قابل‌اجرا نیستند و نوبیتکس از دو روش دیگر یعنی حسابرسی شخص ثالث و انتشار عمومی آن در قالب گزارش سال ۱۴۰۴ خود استفاده کرده است. 

به نظر می‌رسد این اقدام نه تنها می‌تواند اعتماد را به این برند خاص افزایش دهد بلکه در میانه تنش‌های بانک مرکزی با این صرافی‌ها و نیز فشارهای خارجی، نوعی ابزار برای اعتمادبخشی به کل اکوسیستم کریپتویی ایران است. باید منتظر ماند و دید آیا سایر صرافی‌ها نیز در پی این اقدام «لیدر» بازار کریپتوی ایران، اقدام به انتشار گواهی‌های ذخیره خود خواهند کرد یا خیر. بی‌تعارف روشن است که استفاده هزارباره از لفظ اعتماد در بنرهای تبلیغاتی یا اسلوگان‌های یک کسب‌وکار نمی‌تواند به اندازه انتشار این تک برگ موثر باشد، چون آنها فقط «حرف» است و این «عمل» و باز هم قدما گفته‌اند: «سعدیا گرچه سخندان و مصالح گویی / به عمل کار برآید به سخندانی نیست».