گزارش عملکرد صنعت فرآوردههای نسوز بررسی شد
واگرایی درآمد و تولید «نسوزها»
بررسی روند ۱۵سال گذشته نشان میدهد صنعت فرآوردههای نسوز به طور متوسط سالانه ۱۶۰هزار و ۷۲۵تن محصول تولید کرده است. با این حال، میانگین رشد سالانه تولید در این دوره منفی یک درصد بوده که از نوسانهای مداوم فعالیت این صنعت حکایت دارد.
سال ۱۴۰۴ نقطه توقفی بر روند نزولی تولید بود. مجموع تولید صنعت در این سال با رشد ۵درصدی به ۱۲۳هزار و ۹۲تن رسید و پس از دو سال کاهش متوالی، افزایش یافت. با این حال، این بهبود بیشتر به معنای توقف افت تولید بود و نشانهای از آغاز یک دوره رونق پایدار محسوب نمیشود.
این موضوع در بهار ۱۴۰۵ نیز مشخص شد. مجموع تولید صنعت در سهماه نخست سال به ۲۱ هزار و ۵۰۶ تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۰درصد کاهش داشت. افت تولید در تمام شرکتهای این گروه مشاهده شد و نشان داد مشکل ایجادشده محدود به یک شرکت خاص نیست.
کاهش تقاضای صنایع مصرفکننده، بهویژه فولاد و سیمان، از مهمترین عوامل اثرگذار بر این روند است. رکود نسبی در صنایع پایه، محدودیتهای انرژی و احتیاط شرکتها در تنظیم برنامه تولید، از جمله عواملی هستند که میتوانند کاهش تولید نسوزسازان را توضیح دهند. در میان شرکتها، «کایزد» با افت تنها یک درصدی، کمترین کاهش تولید را ثبت کرد.
فروش هم از رکود تاثیر گرفت
روند فروش صنعت نیز تصویر مشابهی ارائه میدهد. سه شرکت بورسی فعال در این صنعت طی ۱۵ سال گذشته به طور متوسط سالانه ۱۴۶ هزار و ۵۵۴ تن محصول فروختهاند، اما مقدار فروش در این دوره به طور متوسط سالانه ۳درصد کاهش یافته است.
در سال ۱۴۰۴، فروش صنعت با رشد ۱۰ درصدی به ۱۰۷ هزار و ۱۹۹ تن رسید، اما این بهبود نیز در سال جاری ادامه پیدا نکرد. مجموع فروش نسوزسازان در بهار ۱۴۰۵ به ۲۳ هزار و ۳۷۲ تن رسید که نسبت به بهار سال گذشته ۱۳ درصد کاهش داشت.
همزمانی کاهش تولید و فروش نشان میدهد افت فعالیت عملیاتی شرکتها همچنان ادامه دارد. از آنجا که محصولات نسوز کالاهایی واسطهای هستند، کاهش فروش آنها بیش از آنکه ناشی از مشکلات داخلی شرکتها باشد، به وضعیت صنایع مصرفکننده مانند فولاد، سیمان و مس وابسته است.
در میان شرکتها، «کتوکا» برخلاف جریان عمومی صنعت عمل کرد و توانست مقدار فروش خود را با رشد ۵۳درصدی به ۳ هزار و ۶۶۶ تن برساند.
رشد درآمد از مسیر افزایش نرخ
در مقابل کاهش تولید و فروش، درآمد شرکتهای نسوز همچنان روند صعودی دارد. بررسی روند تاریخی نشان میدهد درآمد این صنعت طی ۱۵سال گذشته به طور متوسط سالانه ۳۴درصد رشد کرده است.
در سال ۱۴۰۴ مجموع درآمد صنعت با رشد ۵۹درصدی نسبت به سال قبل به ۶ هزار و ۱۶۵ میلیارد تومان رسید؛ رشدی که با توجه به کاهش حجم تولید و فروش، بیش از هر چیز از افزایش نرخ فروش محصولات ناشی شده است.
این روند در بهار ۱۴۰۵ نیز ادامه یافت و درآمد صنعت در سهماه نخست سال به ۲ هزار و ۱۰ میلیارد تومان رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۱درصد افزایش داشت. بیشترین رشد ماهانه نیز در خرداد با افزایش ۱۵۵درصدی ثبت شد.
افزایش نرخ فروش، اصلاح قیمت محصولات و رشد هزینههای تولید از مهمترین عوامل افزایش ارزش ریالی فروش شرکتها بودهاند. با این حال، این رشد درآمد را نمیتوان به معنای رونق واقعی تولید دانست؛ چراکه افزایش مقدار تولید و فروش همچنان در سطح پایینی قرار دارد.
در میان شرکتها، «کفپارس» با رشد ۲۱۶ درصدی درآمد و ثبت فروش ۲۷۱میلیارد تومانی، بهترین عملکرد درآمدی را در بهار امسال ثبت کرد.
حاشیه سود زیر فشار هزینهها
با وجود رشد درآمدها، سودآوری صنعت تغییر محسوسی نداشته است. میانگین حاشیه سود فرآوردههای نسوز طی ۱۵ سال گذشته حدود ۲۲درصد بوده و این نسبت در سال ۱۴۰۴ تنها به ۲۳ درصد رسیده است.
این فاصله محدود نشان میدهد بخش قابل توجهی از افزایش درآمد شرکتها صرف جبران رشد هزینههای تولید شده است. افزایش قیمت مواد اولیه، هزینه انرژی، حملونقل و سایر هزینههای عملیاتی موجب شده رشد درآمد به همان نسبت در سودآوری شرکتها منعکس نشود.
در زمستان ۱۴۰۴ نیز حاشیه سود صنعت به ۲۰ درصد رسید که ۳ واحد درصد کمتر از میانگین تاریخی فصلی بود. در میان شرکتها، «کباده» همچنان سودآورترین شرکت صنعت محسوب میشود و در سال ۱۴۰۴ و زمستان همان سال به ترتیب حاشیه سود ۶۱ و ۵۸ درصدی ثبت کرد.
آینده صنعت به صنایع مادر وابسته است
بررسی چهار متغیر تولید، فروش، درآمد و سودآوری نشان میدهد صنعت فرآوردههای نسوز در شرایط فعلی بیشتر از رشد نرخ فروش بهره برده تا افزایش حجم فعالیت. افزایش درآمد توانسته بخشی از فشارهای عملیاتی را پوشش دهد، اما هنوز به رونق پایدار در تولید و فروش منجر نشده است.
از آنجا که نسوزسازان بخش مهمی از زنجیره تامین صنایع فولاد، سیمان، مس و سایر صنایع معدنی هستند، آینده آنها نیز به وضعیت همین صنایع وابسته خواهد بود. افزایش سرمایهگذاری صنعتی، کاهش محدودیتهای انرژی و بهبود تولید صنایع پایه میتواند زمینه بازگشت تقاضا را فراهم کند.
عملکرد بهار ۱۴۰۵ نشان داد افزایش نرخ فروش به تنهایی نمیتواند نشانه خروج صنعت از رکود باشد. بازگشت پایدار نسوزها به مسیر رشد زمانی اتفاق خواهد افتاد که رشد درآمد شرکتها با افزایش حجم تولید، تقویت تقاضای صنایع مادر و بهبود شرایط عملیاتی همراه شود.
