ورود و خروج سهامداران در بازار سرمایه بررسی شد؛
سیگنالهای ضدونقیض سرمایهگذاران
عکس : علی محمدی
از هفته اول آبان، روند رشد سرعت چشمگیری گرفت و تعداد کدهای فعال نسبت به هفته گذشته آن، رشد تقریبا ۳۷درصدی داشت؛ بهطور دقیقتر تعداد سهامداران فعال که در مهرماه بهطور میانگین ۲۶۰هزار نفر بود، تنها در هفته اول آبان به بیش از ۴۰۰هزار کد رسید. تعداد کل کدهای فعال در این ماه نیز بیش از یکمیلیون و ۷۰۰هزار بود.
در آذر روند نزولی آغاز شد. بعد از ثبت بیش از ۵۶۶هزار کد فعال در هفته آخر آبان، آذر در دو هفته اول رشد منفی ۴۶درصدی را تجربه کرد و به سطح تقریبا ۳۰۰هزار کد رسید؛ اما بازار توانست این شکاف بهوجود آمده را جبران کند و در هفته آخر آذر تعداد فعالان بیش از دوبرابر رشد کرد و ۸۶۵هزار و ۶۹۶ کد فعال ثبت شد. در دی ماه رونق قابلتوجهی در تعداد سهامداران فعال اتفاق افتاد. تعداد کدهای معاملاتی فعال در هفته دوم دی ماه نزدیک به ۹۹۰هزار رسیدکه بالاترین رکورد در بازه مورد بررسی است. این عدد بالا که نشان از افزایش مشارکت و ورود موج تازهای از ورود سرمایهگذاران خرد داشت، عمق پایدار بازار را پس از جهشهای گذشته تقویت میکرد و حجم معاملات روزانه را به سطوحی رساند که در ماههای گذشته دیده نشده بود. رکوردشکنیهای مداوم شاخصکل در این ماه هم دلیلی برای ترغیب ورود سرمایهگذاران خرد به بازار بودهاست؛ تعداد کل سهامداران فعال در این ماه به بیش از ۳میلیون کد رسید. پس از گذر از دی ماه پررونق، تعداد کدهای فعال در هفته منتهی به اول بهمن ماه بهدلیل بهوجود آمدن نااطمینانیها و ریسکهای بیرونی به عدد ۵۳۷هزار کد کاهشیافت؛ این در حالی است که در هفته منتهی به ۲۴ دی تعداد کدهای فعال بیش از ۷۲۲هزار بودهاست.
پشتپرده نوسانات
در پشت پرده ورود و خروج فعالان بازار سرمایه، مجموعهای از عوامل نقش داشتند. از قویترین محرکهای افزایش فعالیت آنها، نوسانات نرخ ارز و شکلگیری انتظارات تورمی بودهاست. افزایش نرخ ارز، سرمایهگذاران را به مسیری سوق میدهد که بتوانند ارزش داراییهایشان را حفظ کنند و بورس در چنین شرایطی با تنوعی که در ابزارهای سرمایهگذاری دارد، گزینهای ایدهآل میشود. در مقابل، نابسامانیهای کلان اقتصادی و بیثباتی شرایط، ریسک و نااطمینانی سرمایهگذاران را افزایش میدهد و امکان دارد آن دسته از سرمایهگذارانی که تجربه یا اعتماد کافی نداشته باشند را به خارجکردن پول از بازار تشویق کند. تلاش برای کاهش ریسکهای سیستماتیک مانند بهبود روابط خارجی و فضای داخلی کشور و حمایت دولت از بازار سرمایه میتواند موتور محرکی برای کمک به بازگشت سرمایهگذاران به بورس باشد. در کل بازگرداندن اعتماد عمومی موجب جهش مجدد بازار و پویایی بیشتر آن خواهدشد.
مجموع تاثیرات
افزایش تعداد فعالان در بورس پیامدهای مثبتی بر عمق بازار و کل اقتصاد خواهدداشت. افزایش ارزش معاملات به جز اینکه نشان دهنده رونق در بازار مولد به حساب میآید، از سرریز نقدینگی به بازارهای موازی مانند دلار نیز جلوگیری می کند. در شرایطی که حجم نقدینگی کشور بهطور مداوم رشد میکند، اگر این پول بهجای بازارهای غیرمولد جذب بورس شود، فشار تورمی کاهش مییابد. این مکانیسم یک ابزار سیاستگذاری پولی مناسب بهشمار میرود و میتواند به ثبات در بلندمدت کمک کند. تقویت بخش تولید نیز از دیگر پیامدهای مثبت است. پول واردشده به بورس، زنجیره تامین را قوی میکند.
در شرایطی که دسترسی به اینترنت سخت و بررسی وضعیت سایر بازارها مشکل شده است، بازار سهام تنها بازاری است که در این مدت توانسته میزبان سرمایهگذاران باشد. در صورتی که ریسک های سیاسی و ناآرامی های منطقهای کاهش پیدا کند، می توان امیدوار بود که این بازار با تداوم رونق و افزایش فعالان بورسی همراه باشد. صعود همزمان شاخصکل و ورود پول حقیقی میتواند جهشهای مثبت را بیشتر و پایدارتر کند و حتی به فتح سطوح بالاتر نیز برسد. روند بازار سرمایه ایران نشان از بلوغ و تغییرنگرش سرمایهگذاران دارد. استفاده از ابزارهای متنوع بورسی می تواند به بهینه کردن سبد سرمایهگذاری بورسی ها کمک کند، به طوریکه در هفته های اخیر، صندوقهای مختلف بورسی مورد توجه اغلب سرمایهگذاران بوده است. این بازار نقاط تاریخی را در هفتههای گذشته تجربهکرده است؛ از شروع آرام در مهر تا جهش آذر و ثبت رکوردهای قابلتوجه در دی ماه. بورس ایران در حالحاضر بهرغم تهدیدهای موجود بهدلیل جاماندگی از تورم و رشد دلار، آماده تاثیرگذاری عمیق و ترسیم آیندهای روشن در فضای اقتصادی کشور است و در صورتیکه بستر برای بهبود و رشد فراهم شود، در توسعه کشور تاثیرگذار خواهد بود.
