بهار پردرآمد سنگ‏‏‌آهنی‏‏‌ها

عامل اصلی این وضعیت به کاهش عیار سنگ‌‌‌آهن استخراجی از معادن بازمی‌گردد. کاهش عیار موجب تقلیل کیفیت سنگ‌‌‌آهن استخراجی و همین‌طور افت مقداری تولید می‌شود. با این حال در سه‌ماهه بهار سال‌جاری وضعیت درآمدی این صنعت باتوجه به رشد خوب نرخ فروش آن، جهش بیش از ۶۰درصدی را تجربه کرده است. با این حال افت عیار سنگ‌‌‌آهن در کنار تعریف هزینه دلاری حق انتفاع موجب شد تا از منظر سودآوری وضعیت این صنعت آنچنان مطلوب نباشد. در سال گذشته و همین‌طور زمستان ۱۴۰۳ افت بیش از ۱۴درصدی در حاشیه سود صنعت سنگ‌‌‌آهن در قیاس با دوره تاریخی رقم خورده است. 

عامل ایجاد رکود تولیدات

اولین فاکتور مورد بررسی در هر واحد تولیدی بحث مقادیر تولیدی و روند آن است. از این منظر شرکت‌های سنگ‌آهنی بازار سهام طی ۱۳سال گذشته متوسط ۱۱درصد به مقادیر تولیدی شرکت‌های این گروه افزوده شد. طی سال ۱۴۰۳شتاب رشد تولیدات با افت ۸درصدی نسبت به میانگین تاریخی همراه شد و در این سال تولیدات سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها با رشد تنها ۳درصد در قیاس با سال ماقبل به ۸۹میلیون و ۱۴۸هزار تن رسید. این وضعیت در بازه فصلی نیز تکرار شده و میزان تولیدات صنعت سنگ‌آهن با کاهش شتاب همراه شده است. در بهار امسال مجموع تولیدات شرکت‌های سنگ‌‌‌آهنی بازار سهام با افزایش ۶درصدی نسبت به بهار ۱۴۰۳ همراه شد و در نهایت به میزان ۲۴میلیون و ۷۷۴هزار تن به ثبت رسید.

در سه‌ماهه ابتدایی امسال بیشترین میزان افزایش نقطه‌به‌نقطه تولیدات سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها در اردیبهشت ماه با جهش ۱۳درصدی رقم خورده است. در خرداد ماه میزان تولیدات این صنعت با افزایش ۸درصد نسبت به خرداد ۱۴۰۳ به میزان ۸میلیون و ۵۹۷هزار تن افزایش یافته است. عامل اصلی که می‌توان برای وضعیت رکودی تولیدات شرکت‌های سنگ‌‌‌آهن عنوان کرد بحث کاهش عیار معادن آن‌‌‌هاست. در سال‌های اخیر استخراج بی‌رویه سنگ‌‌‌آهن از معادن موجب شده است تا عیار سنگ‌‌‌آهن تولیدی افت یابد و در نتیجه بهره‌‌‌وری معادن نزول چشمگیری را تجربه کند. از میان چهار شرکت تولیدکننده سنگ‌‌‌آهن بازار سهام، شرکت «کچاد» بهترین عملکرد را در بهار امسال به ارمغان رسانده است. این شرکت در سه‌ماهه ابتدایی سال‌جاری تولیدات خود را با افزایش ۱۸درصد نسبت به بهار ۱۴۰۳ به ۵میلیون و ۹۵۳هزار تن افزایش داد. 

وضعیت نابسامان فروش

بررسی مقادیر فروش در کنار تولیدات می‌تواند وضعیت حقیقی صنعت را بهتر نمایان کند. بر این اساس در ۱۳سال گذشته میانگین در هر سال ۹درصد به تناژ فروش شرکت‌های سنگ‌‌‌آهنی بورس تهران افزوده شده است. طی سال ۱۴۰۳همان‌طور که شیب رشد تولیدات با کاهش چشمگیری همراه شده بود، مقادیر فروش نزولی بوده است. در این سال مجموع فروش صنعت سنگ‌‌‌آهن بازار سهام با کاهش ۶درصدی در قیاس با سال ۱۴۰۲، به ۴۴میلیون و ۷۵۲هزار تن کاهش یافته است. به‌رغم نزول تولیدات صنعت سنگ‌‌‌آهن در سال ۱۴۰۳، طی بهار امسال وضعیت فروش بهبود خوبی یافته است.

در سه‌ماهه ابتدایی سال‌جاری مجموعا ۲۲درصد به تناژ فروش سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها افزوده شد و میزان فروش این صنعت به ۱۲میلیون و ۹۲۰هزار تن افزایش یافت. در سه ماه ابتدایی امسال بیشترین جهش مقداری فروش در اردیبهشت ماه با افزایش ۳۸درصدی فروش رقم خورد. با این حال در سومین ماه سال‌جاری مقادیر فروش این صنعت با کاهش ۲درصدی نسبت به خرداد ۱۴۰۳ همراه شد. از منظر فروش بیشترین میزان رشد مربوط به «کگل» است که در سه ماه ابتدایی سال‌جاری توانست فروش خود را ۵۰درصد نسبت به بهار ۱۴۰۳ افزایش دهد و به ۳میلیون و ۹۸۴هزار تن برساند.

رشد ۳۴درصدی نرخ فروش

از آنجا که بخش قابل‌توجهی از میزان تولیدات شرکت‌های سنگ‌‌‌آهنی صادر می‌شود، نرخ فروش این صنعت همبستگی زیادی به نرخ جهانی سنگ‌‌‌آهن دارد. در سال ۱۴۰۳ متوسط ۱۷درصد به نرخ فروش سنگ‌‌‌آهن نسبت به سال ماقبل افزوده شد. در این مقیاس بیشترین میزان رشد نرخ فروش مربوط به شرکت «کگهر» است که گندله خود را ۲۴درصد در سال ۱۴۰۳با افزایش نرخ به فروش رساند. در مقیاس فصلی طی بهار امسال ۳۴درصد به نرخ فروش سنگ‌‌‌آهن نسبت به سه‌ماهه ابتدایی ۱۴۰۳ افزوده شد. شرکت «کگل» در بهار امسال گندله خود را ۳۹درصد نسبت به بهار ۱۴۰۳ با افزایش نرخ به فروش رساند که با این اوصاف بهترین عملکرد را در بهار امسال تجربه کرد. در بازه نقطه به نقطه طی خرداد ماه امسال ۳۵درصد به نرخ فروش محصول اصلی سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها نسبت به خرداد ۱۴۰۳ افزوده شد. در این مقیاس بیشترین میزان جهش نرخ را شرکت «کچاد» تجربه کرد که کنسانتره آهن خود را با جهش ۳۹درصدی نسبت به خرداد سال گذشته به فروش رساند. 

بهار پردرآمد

کاهش شتاب رشد تولیدات و همین‌طور نزول مقادیر فروش موجب شد تا در سال ۱۴۰۳ میزان درآمد سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها با افت ۴۰درصدی نسبت به متوسط تاریخی نزول یابد. در سال ۱۴۰۳ میزان درآمد فروش سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها با رشد ۱۰درصد نسبت به سال ماقبل به میزان ۱۹۱هزار و ۹۴۹میلیارد تومان به ثبت رسید. در بهار امسال میزان درآمد فروش سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها باتوجه به جهش نرخ فروش این صنعت، رشد ۶۳درصدی را نسبت به بهار ۱۴۰۳ تجربه کرد و به ۶۸هزار و ۶۹۷میلیارد تومان رسید. در بازه ماهانه بالاترین میزان افزایش درآمد فروش در فروردین امسال رقم خورد که میزان درآمد صنعت سنگ‌‌‌آهن با جهش ۹۳درصد به ۲۳هزار و ۴۵۴میلیارد تومان افزایش یافت. بالاترین میزان رشد درآمد در بهار امسال مربوط به شرکت «کگل» است. این شرکت همان‌طور که در بخش مقداری فروش رکورد فروش را به ثبت رسانده است از منظر درآمدی نیز با رشد ۹۲درصد فروش خود را به ۲۸هزار و ۱۳۵میلیارد تومان رساند. 

دلاری شدن هزینه‌‌‌ها

بررسی متغیرهای سودآوری شرکت‌های تولیدکننده سنگ‌‌‌آهن بازار سهام نشان می‌دهد که در دوره‌‌‌های اخیر حاشیه سود این صنعت به‌طور ملموس کاهشی بوده است. در ۱۳ سال گذشته حاشیه سود صنعت سنک‌‌‌آهن متوسط به میزان ۴۵درصد به ثبت رسید. این در حالی است که طی سال ۱۴۰۳ حاشیه سود سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها به ۳۱درصد کاهش یافت و افت ۱۴درصدی نسبت به حاشیه سود تاریخی خود تجربه کرد. این کاهش در مقیاس فصلی نیز به وقوع پیوسته است. بر اساس آخرین گزارش فصلی سنگ‌‌‌آهنی‌‌‌ها طی زمستان ۱۴۰۳، حاشیه سود صنعت به میزان ۳۰درصد به ثبت رسید.

در سه فصل دیگر سال گذشته نیز حاشیه سود سنگ‌آهنی‌‌‌ها در همین محدوده قرار داشته است. این در حالی است که از بهار ۱۳۹۹ تا به حال میانگین حاشیه سود صنعت سنگ‌‌‌آهن در محدوده ۴۶درصد قرار داشته است. اصلی‌‌‌ترین عاملی که سبب تقلیل متغیرهای سودآوری صنعت سنگ‌‌‌آهن شد، به بحث عیار معادن آنها و همین‌طور افزایش هزینه معادن بازمی‌گردد. در سال‌های اخیر دولت برای معادن سنگ‌‌‌آهن یک نرخ بهره مالکانه و همین‌طور یک نوع اجاره تعریف کرد که هردو به‌صورت دلاری محاسبه می‌‌‌شوند.

در این فرمول عیار سنگ‌آهن استخراجی مورد توجه قرار نمی‌گیرد و همین عامل موجب شد تا در سال‌های گذشته اهرم سودآوری این صنعت از بین برود و نتیجتا متغیرهای سودآوری با کاهش همراه شود. در سال ۱۴۰۳ و همین‌طور بهار امسال از میان چهار تولیدکننده سنگ‌‌‌آهن بازار سهام، «کگهر» وضعیت بهتری را از منظر سودآوری تجربه کرده است. این شرکت در سال‌های اخیر از منظر حفظ دوام حاشیه سود در سطوح بالا موفق عمل کرده است. حاشیه سود این شرکت در سال ۱۴۰۳ و بهار امسال به‌‌‌ترتیب ۳۱ و ۳۳درصد به ثبت رسید.