منجی آشامیدنی‌‌‌ها
دنیای اقتصاد-عباس بیات : ارزیابی وضعیت بنیادین سه‌شرکت آشامیدنی بازار سرمایه نشان می‌دهد که به‌رغم کاهش مقادیر تولید و فروش، درآمد و سود این صنعت با افزایش خوبی همراه شده است. مهم‌ترین عامل این موضوع را می‌‌‌توان حذف قیمت دستوری بخشی از محصولات تولیدی آشامیدنی‌‌‌ها دانست که موجب شده است قیمت این محصولات افزایش و به‌‌‌دنبال آن قدرت خرید و تقاضای این محصولات نزول نسبی یابد. با این حال وضعیت متغیرهای درآمد و سودآوری‌این صنعت تقویت چشمگیری داشته است. طی چهارماه آغازین سال‌جاری، درآمد فروش آشامیدنی‌‌‌ها در مقایسه با مدت مشابه سال قبل رشد ۳۵درصدی را تجربه کرده است. متوسط حاشیه سود بهار ۱۴۰۳ نیز با رشد ۳واحددرصدی به ۱۹درصد صعود کرده است. با وجود این، همان‌طور که عنوان شد، مقادیر تولید و فروش نوشیدنیها در سال‌جاری بهترتیب افت ۱۳درصدی و ۳ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کردند که عامل اصلی آن همان کاهش تقاضای محصولات بوده است.
نزول تولید با چاشنی افت تقاضا
ارزیابی مقادیر تولید صنعت آشامیدنی نشان می‌دهد که در بازه سالانه به‌طور متوسط هر سال یک‌درصد به تولیدات این صنعت افزوده شده است. با این حال، روند تولیدات در دوسال گذشته منفی شده و این نزول طی سال ۱۴۰۲ به افت ۷درصدی و بهمیزان ۸۳۷هزار لیتر رسیده است. عامل اصلی نزول تناژ تولیدات آشامیدنی‌‌‌ها را می‌‌‌توان کاهش تقاضای محصولات آشامیدنی به‌‌‌دلیل افزایش قیمت دانست. از آنجا که بسیاری از محصولات تولیدی این صنعت از سایه قیمت‌گذاری دستوری خارج شده‌‌‌اند، قیمت محصولات تولیدی با افزایش همراه شده و این موجب شده است تا قدرت خرید مردم کاهش یابد و به‌‌‌دنبال آن تقاضا کمی تعدیل شود.
در بازه فصلی، طی بهار امسال تولیدات محصولات آشامیدنی با نزول همراه شده است. بر این اساس مجموع مقدار تولید این صنعت در بهار امسال بهمیزان ۲۲۷هزار لیتر به ثبت رسید که این میزان تولید در مقایسه با بهار ۱۴۰۲، ۱۴درصد تنزل یافته است. سریال کاهش تولیدات آشامیدنی‌‌‌ها در مقیاس ماهانه نیز ادامه داشته است. بر این اساس تجمیع تولیدات این صنعت در چهارماه آغازین ۱۴۰۳ بهمیزان ۳۰۵هزار لیتر بوده که این عدد نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۲ در حدود ۱۳درصد کاهش یافته است. در میان سه‌شرکت آشامیدنی بازار سرمایه، «غنوش» با ثبت رشد ۳درصدی تولیدات خود در سال‌جاری، عملکرد بهتری را به ثبت رسانده است.
با توجه به احتمال دپو کردن بخشی از تولیدات، برای سنجش بهتر عملکرد یک شرکت بهتر است مقادیر فروش آن نیز بررسی شود. بر این اساس مجموع تناژ فروش آشامیدنی‌‌‌ها در سال ۱۴۰۲ بهمیزان ۸۱۶هزار تن بوده که این عدد در قیاس با سال ماقبل خود نزول ۸درصدی را تجربه کرده است. در مقیاس فصلی نیز افت مقادیر تکرار شده است. بر این اساس در بهار ۱۴۰۳ مقدار فروش آشامیدنی‌‌‌ها ۲۲۵هزار لیتر بوده که این عدد در قیاس با بهار سال گذشته ۳درصد کاهش یافته است. تجمیع مقادیر فروش نوشیدنیها طی چهارماه نخست ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که در سال‌جاری مقادیر فروش نوشیدنیها افت ۳درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرده است. شرکت «غنوش» همان‌طور که در بخش رشد تولید بهترین عملکرد را از خود نشان داد، در بحث جهش مقداری فروش نیز با ثبت رشد ۶۷درصدی طی سال‌جاری بیشترین میزان رشد را از آن خود کرده است.
صعود یکپارچه درآمدی
با وجود عملکرد منفی رشد مقادیر تولید و فروش این صنعت، در بحث درآمد فروش شرکت‌های آشامیدنی عملکرد خوبی از خود به نمایش گذاشته‌‌‌اند. روند سالانه درآمد فروش شرکت‌های آشامیدنی نشان می‌دهد که در ۱۳سال گذشته، به‌طور متوسط هر سال ۳۹درصد به درآمد این صنعت افزوده شده است. روند درآمدی نوشیدنیها همواره روبه افزایش بوده و در سال ۱۴۰۲ با ثبت فروش ۶هزار و ۶۹۵میلیارد تومانی رشد ۵۷درصدی را تجربه کرده که ۱۸درصد از میانگین سالانه خود بالاتر بوده است. در مقیاس فصلی، بررسی درآمد آشامیدنی‌‌‌ها نشان می‌دهد که طی بهار امسال با ثبت فروش ۲هزار و ۵۱۷میلیارد تومانی جهش ۴۳درصدی در درآمد این صنعت به وقوع پیوسته است. در مقیاس ماهانه تجمیع درآمدی چهارماه آغازین ۱۴۰۳ آشامیدنی‌‌‌ها از افزایش ۳۵درصدی درآمد فروش این صنعت نسبت به مدت مشابه سال قبل خبر می‌دهد. در چهارمین ماه از سال ۱۴۰۳، میزان درآمد نوشیدنیها ۸۷۰میلیارد تومان به ثبت رسیده که در قیاس با تیرماه سال گذشته ۱۸درصد رشد داشته است. از میان سه تولیدکننده بورسی محصولات آشامیدنی، «غنوش» همان‌طور که در بحث جهش متغیرهای تناژی تولید و فروش برترین عملکرد را از خود به نمایش گذاشت، در بحث جهش درآمدی نیز یکه‌‌‌تاز میدان بوده و موفق شده است طی چهارماه سال‌جاری فروش خود را ۱۵۸درصد افزایش دهد.
«غنوش» یکه‌‌‌تاز جهش نرخ
با توجه به فصل گرم تابستان، عمده فعالان بازار سرمایه انتظار داشتند که تقاضا برای محصولات آشامیدنی در این فصل افزایش یابد و به تبع آن افزایش نرخ در این گروه رقم بخورد. همان‌طور که در بخش متغیرهای تولید و فروش مشاهده شد، شرکت «غنوش» برترین عملکرد را نسبت به هم‌گروهی‌‌‌های خود به ثبت رساند. عامل اصلی این مهم را می‌‌‌توان بحث جهش نرخ فروش این شرکت دانست. در تیرماه امسال میانگین رشد نرخ محصول اصلی آشامیدنی‌‌‌ها ۴۵درصد بوده که در این بین محصول اصلی «غنوش» یعنی کنسانتره مرکبات با رشد ۷۹درصدی نسبت به متوسط سال قبل همراه بوده و بیشترین میزان جهش را در این مقیاس تجربه کرده است. مقایسه نرخ فروش محصول اصلی آشامیدنی‌‌‌ها در تیرماه نسبت به متوسط ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که به‌طور میانگین ۱۱درصد به نرخ فروش این صنعت افزوده شده است. در این مقیاس نیز «غنوش» با افزایش ۲۱درصدی نرخ کنسانتره مرکبات خود بهترین عملکرد را داشته است. در مجموع مقایسه میانگین نرخ فروش چهارماه آغازین سال‌جاری نسبت به ۱۴۰۲ از رشد متوسط ۳۰درصدی محصول اصلی آشامیدنی‌‌‌ها حکایت دارد که «غنوش» با جهش ۴۸درصدی رکورددار رشد نرخ فروش در این صنعت است.
رشد متغیرهای سودآوری
از آنجا که بخشی از محصولات تولیدی توسط شرکت‌های آشامیدنی از سایه قیمت‌گذاری دستوری خارج شده‌‌‌اند، به‌رغم نزول مقادیر تولید و فروش این صنعت، درآمد و سود آنها با رشد خوبی همراه شده است. بر این اساس متوسط ۱۳ساله سه‌حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص بهترتیب ۳۰، ۱۵ و ۷درصد بوده که روند آن در سال‌های گذشته همواره افزایشی بوده است. طی سال ۱۴۰۲ متوسط سه‌حاشیه سود آشامیدنی‌‌‌ها ۲۳درصد به ثبت رسید که این عدد در قیاس با متوسط سالانه ۶درصد بهبود یافته است. در مقیاس فصلی، متوسط حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص آشامیدنی‌‌‌ها بهترتیب ۲۸، ۱۲ و ۸درصد بوده و روند روبه‌‌‌رشدی داشته است. در بهار امسال میانگین سه‌متغیر سودآوری این صنعت ۱۹درصد به ثبت رسید که در قیاس با متوسط فصلی ۳درصد بهبود یافته است. از میان سه‌ضلع آشامیدنی بازار سرمایه، شرکت «غنوش» بهترین عملکرد را به لحاظ جهش سودآوری تجربه کرده است. بر این اساس شرکت مذکور در سال ۱۴۰۲ و بهار امسال بهترتیب با ثبت متوسط حاشیه سود ۳۱ و ۲۱درصدی پرسود‌ترین شرکت آشامیدنی بازار سرمایه است.
