رشد مشروط بورس
علی قاسمی - عباس بیات
انتشار گزارش‌‌‌های درآمدی تیرماه به پایان رسید. مجموع صنایع بورسی طی تیرماه سال‌جاری با وجود قطعی برق و محدودیت‌های تولید موفق شدند بیش از ۲۶۳همت درآمد خالص را به ثبت برسانند. این مقدار نسبت به خردادماه کاهش ۹درصدی را نشان می‌دهد، اما سطح درآمد اولین ماه از تابستان سال‌جاری نسبت به تیرماه سال قبل، ۱۵درصد بهبود یافته است. این درحالی است که متوسط رشد قیمت دلار نیما نیز از تیرماه سال گذشته تاکنون به همین میزان بوده و درآمد دلاری تیرماه نسبت به سال قبل، بدون تغییر مانده است. این موارد در حالی بیان میشود که درآمد بیش از هزار همتی صنایع بورسی طی چهارماه سپری‌شده از سال‌جاری، نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۱۹درصدی داشته است. به عبارت دیگر، درآمد ۲۴میلیارد دلاری صنایع طی مدت مذکور نسبت به سال قبل، با افزایش ۸ درصدی همراه شده است. هرچند طی ماه‌‌‌های اخیر، حال درآمدی صنایع خوب به نظر می‌‌‌رسد؛ اما احتمالا سایه رشد فراتورمی هزینه‌‌‌ها بر سر صنایع سنگینی می‌کند که همین موضوع به کاهش احتمالی حاشیه سود در صنایع می‌‌‌انجامد. بدون رشد قابل‌توجه دلار نیما و کاهش فاصله آن با دلار بازار آزاد و رفع مشکلات نقدینگی شرکت‌ها و تورم هزینه‌های آنها، حال بورس خوب نمی‌شود. ظاهر خوب درآمدی شرکت‌ها از سر درون صنایع خبر نمی‌‌‌دهد.
آتش‌‌‌بازی پتروشیمی‌‌‌ها
در میان صنایع بزرگ، به‌خصوص شرکت‌های کامودیتی‌‌‌محور، شرکت‌های پتروشیمی کارنامه خوبی را برای بازار به همراه داشتند. علاوه بر رشد قیمت‌های جهانی، حساسیت بالای پتروشیمی‌‌‌ها به رشد دلار نیما، به‌خوبی در نرخ‌های فروش این صنعت نمایش داده شده است. این صنعت، احتمالا یک پیشتاز و حامی خوب برای رشد احتمالی بورس تهران خواهد بود.قیمت جهانی متانول، همچنان بالای ۲۹۰دلار است، به طوری که همچنان «شخارک»، متانول صادراتی خود را حوالی ۱۲میلیون و «زاگرس» بیش از ۱۲میلیون و ۶۰۰هزار تومان به فروش می‌‌‌رساند. «شگویا»، «آریا»، «نوری» و «بوعلی» بیشترین نفع را از رشد دلار نیما برده‌‌‌اند. مجموع درآمد صنعت پتروشیمی منهای اورهسازان بورسی، طی چهارماه اخیر ۲۰۷همت یا حدود ۵میلیارد دلار بوده که رشد دلاری درآمد این صنعت نسبت به مدت مشابه سال قبل، حدود ۲۴درصد بوده است.
«شاملا»، «نوری»، «شخارک» و «شجم» به دلیل P/E آینده‌‌‌گر پایین و گزارش‌‌‌های خوب ماهانه در کانون توجه قرار گرفته‌‌‌اند. صنعت اوره نیز از ابتدای سال، کارنامه سبزی از خود به جای گذاشته است، به طوری که اورهسازان بورسی جزو انگشت‌‌‌شمار صنایعی قرار گرفتند که بازدهی مثبتی را برای بورسی‌‌‌ها به ارمغان آورده‌‌‌اند. قیمت اوره نیز حوالی ۳۴۰دلار است و در سطوح نسبتا بالای قیمتی قرار دارد. رشد دلار نیما و اخبار مربوط به اوره کشاورزی نیز بر حال خوب این صنعت اثرگذار بوده است. این صنعت با درآمد ۶۴۶میلیون دلاری در چهارماه اخیر، رشد ۵درصدی درآمد را نسبت به مدت مشابه سال قبل به ثبت رسانده است. «شپدیس» و «شیراز» همچنان کم‌‌‌ریسک‌‌‌ترین گزینه‌‌‌های صنعت اوره هستند.
درخشش فلزات در محدودیت
قطعی برق صنایع، بیشترین تاثیر را بر تولیدکنندگان فلزات اساسی می‌‌‌گذارد. به طوری که انتظار می‌‌‌رفت، این صنعت با افت درآمد قابل‌توجهی همراه شود. تا لحظه تنظیم این گزارش که شرکت فولاد کاوه گزارشی منتشر نکرده، صنعت فولاد با افت درآمد ۱۸درصدی نسبت به خردادماه، در اولین ماه از تابستان سال‌جاری درآمد ۴۸همتی را به ثبت رسانده است. در اوج محدودیت‌ها این صنعت طی چهارماه اخیر نیز با افت تنها ۳درصدی درآمد دلاری همراه شده، به طوری که به‌رغم انتظارات، صنعت فولاد استحکام بیشتری از خود در برابر تحولات نشان داده است. «هرمز»، «فسپا» و «فجر» بهترین گزینه‌‌‌های این صنعت هستند. صنایع بالادستی فولاد، حال خوبی نداشتند، به طوری که سنگ‌آهنی‌‌‌ها با کاهش شدید درآمد در چهارماه اخیر همراه شده‌‌‌اند. افت قابل‌توجه نرخ‌ها در بورس‌کالا و محدودیت تولید به دلیل کاهش برق مصرفی از دلایل کارنامه ضعیف این است. اما فولادی‌‌‌ها به‌خوبی می‌‌‌توانند از کاهش نرخ صنایع بالادستی خود بهره‌‌‌مند شوند.
اما در فلزات گرانبها، تولیدکنندگان مس، روی و آلومینیوم در مجموع بهتر عمل کردند. این صنعت با وجود محدودیت برق شدید و ظهور ضعیف آن در گزارش‌‌‌های تیرماه، به کمک شرکت‌های بزرگ صنعت، طی چهارماه ابتدایی سال، سطح درآمد خود را بالاتر نگه داشته است، به طوری که درآمد ۱.۴میلیارد دلاری این صنعت طی مدت مذکور، با رشد ۱۴درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بوده است. «فایرا» و «فباهنر» دو نماد تاثیرگذار بر درآمد بالای این صنعت بوده‌‌‌اند. سایر نمادهای صنعت حال خوبی ندارند.
رشد عجیب نرخ سیمانی‌‌‌ها
محدودیت‌های مصرف برق، پس از صنایع فولاد و فلزات اساسی، بر صنعت سیمان بیشترین تاثیر را دارد، به طوری که افت قابل‌توجه تولید و فروش سیمانی‌‌‌ها در تیرماه در گزارش‌‌‌های درآمدی این صنعت واضح است. مزیت صنعت سیمان نسبت به فولادی‌‌‌ها در آن است که سیمان براساس بهای تمام‌شده تولید، قیمت پایه خود را در بورس‌کالا افزایش می‌دهد، اما فولادی‌‌‌ها محصولات خود را براساس قیمت‌های جهانی به فروش می‌‌‌رسانند. بنابراین سیمانی‌‌‌ها ریسک کمتری از محل عملیات واقعی خود برای بازار به بازار تحمیل می‌کنند. صنعت سیمان، در تیرماه حدود ۴همت درآمد ثبت کرده که نسبت به تیر سال قبل، ۲درصد کاهش داشته است. همچنین درآمد چهارماهه این صنعت ۱۳درصد بهبود یافته است.
سبقت تایرسازان
مجموع فروش ریالی «خودروسازان» بورسی در تیرماه سال‌جاری، ۳۹هزار و ۸۷۱میلیارد تومان بوده که در قیاس با تیرماه ۱۴۰۲ افزایش ۳۰درصدی و در مقایسه با متوسط سال‌جاری رشد ۱۴درصدی را تجربه کرده است. ارزیابی دلاری متغیر درآمدی خودروسازان نشان می‌دهد که در چهارمین ماه از سال‌جاری، فروش دلاری این صنعت ۹۲۱میلیون دلار به ثبت رسیده که این عدد در قیاس با مدت مشابه سال قبل افزایش ۱۲درصدی داشته است. مجموع فروش ریالی و دلاری خودروسازان طی چهارماه آغازین سال‌جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بهترتیب رشد ۱۶درصدی و ۵درصدی را به ثبت رسانده است. از ابتدای سال به‌طور متوسط افت ۱۵درصدی در قیمت سهام شرکت‌های این گروه رقم خورده است. در میان ۶شرکت خودروساز بورسی، بیشترین کاهش قیمت را نماد «خاور» با نزول ۴۸درصدی تجربه کرده است. با وجود سایه قیمت‌گذاری دستوری که همواره به زیان خودروسازان، به‌خصوص ایران‌خودرو و سایپا منجر شده است، برخی نمادهای این گروه همواره برخلاف دو لیدر خود عملکرد مالی خوبی داشته‌‌‌اند. شرکت «خزامیا» در تیرماه و چهارماه آغازین سال‌جاری فروش دلاری خود را بهترتیب ۲۲۹درصد و ۵۱درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد داده و با این میزان افزایش، بهترین کارنامه را در میان خودروسازان از آن خود کرده است.
شرکت‌های «دارویی» بورسی از ابتدای ۱۴۰۲ وضعیت چندان مناسبی را پشت‌سر نگذاشته‌‌‌اند. به‌رغم همه پیش‌بینی‌‌‌ها مبنی‌بر درخشش این صنعت، به‌خصوص طی زمستان سال گذشته، متغیرهای سود و درآمد داروسازان وضعیت نابسامانی داشت. عامل اصلی عدم‌رشد درآمد را در وهله اول می‌‌‌توان بحث مطالبات داروسازان دانست. از آنجا که عمده طلب داروسازان از بیمه‌‌‌های دولتی است، متاسفانه همواره عدم‌وصول موجب کاهش سرمایه در گردش و درنتیجه نزول درآمد این صنعت میشود. قیمت دستوری، استهلاک خطوط تولید و عدم‌استاندارد بین‌المللی در داروهای تولیدی عوامل دیگری در ایجاد چنین شرایطی هستند. مجموع فروش تیرماه دارویی‌‌‌ها ۹هزار و ۱۲۰میلیارد تومان بوده که این عدد در قیاس با مدت مشابه تنها ۱۰درصد رشد داشته است.
با این حال، مقایسه فروش تیر این صنعت با میانگین درآمدی امسال کاهش ۴درصدی را نشان می‌دهد. مجموع فروش چهارماه آغازین دارویی‌‌‌ها ۳۷هزار و ۸۶۶میلیارد تومان بوده که در قیاس با مدت مشابه سال قبل ۱۸درصد رشد داشته است. ارزیابی دلاری فروش این صنعت نشان می‌دهد که در تیرماه و چهارماه ابتدایی سال‌جاری بهترتیب کاهش ۴درصدی و رشد ۶درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم خورده است. شرکت‌های دارویی از ابتدای سال به‌طور متوسط کاهش ۱۰درصدی قیمت سهام را تجربه کرده‌‌‌اند. در این بین «دکوثر» با بازدهی ۷۵درصد بهترین عملکرد و «دتولید» با افت ۳۴درصدی قیمتی ضعیف‌‌‌ترین عملکرد را از آن خود کرده است. در میان ۳۷نماد دارویی، شرکت «داوه» بهترین عملکرد را به لحاظ رشد متغیرهای درآمدی تجربه کرده است. بر این اساس در تیرماه سال‌جاری و چهارماه امسال بهترتیب جهش درآمدی ۳۵۷درصدی و ۸۶درصدی در شرکت «داوه» رقم خورده است.
«لاستیک و پلاستیک» جزو صنایعی بود که وضعیت خوبی را از ابتدای ۱۴۰۲ تجربه کرد. عامل اصلی رونق این صنعت به مجوزهای افزایش نرخ و ممنوعیت واردات تایرهای خارجی و در نتیجه افزایش قیمت آنها بازمی‌گردد. فروش تیرماه این صنعت ۳هزار و ۳۰۱میلیارد تومان بوده که در مقایسه با تیر ۱۴۰۲ افزایش ۴۱درصدی را تجربه کرده است. از طرفی مقایسه فروش تیرماه تایرسازان با متوسط امسال نشان می‌دهد که طی چهارمین ماه از سال ۲درصد فروش تایرسازان نسبت به متوسط چهارماهه بیشتر بوده است. فروش تجمیعی این صنعت از ابتدای سال ۱۲هزار و ۹۲۵میلیارد تومان بوده که در مقایسه با چهارماه نخست ۱۴۰۲ حدود ۴۰درصد رشد یافته است. بررسی دلاری فروش تایرسازان نشان می‌دهد که در تیرماه و چهارماه آغازین ۱۴۰۳ بهترتیب رشد ۲۲ و ۲۶درصدی نسبت به مدت مشابه رقم خورده است. با وجود جو منفی در کلیت بازار سرمایه، لاستیک‌سازان جزو معدود صنایعی بودند که در سال‌جاری با متوسط بازدهی ۱۵درصد کام سهامداران خود را شیرین کرده‌‌‌اند. در میان ۹شرکت تایرساز، «پارتا» با ثبت بازدهی ۳۲درصد بهترین عملکرد و «پدرخش» با ثبت کاهش ۲۸درصدی ضعیف‌‌‌ترین عملکرد را از خود به ثبت رسانده‌‌‌اند.
شرکت «پکویر» در تیرماه فروش دلاری خود را ۹۱درصد و فروش تجمیعی دلاری از ابتدای سال خود را نیز ۴۰درصد نسبت به مدت مشابه افزایش داده و با این حساب بهترین عملکرد را از نظر رشد متغیرهای درآمدی از آن خود کرده است. فروش شرکت‌های تولیدکننده محصولات «شوینده» در تیرماه ۲هزار و ۲۰۳میلیارد تومان بوده که در مقایسه با تیرماه سال قبل ۱۲درصد رشد یافته است. مقایسه فروش تیرماه این صنعت با میانگین سال‌جاری از رشد یک‌درصدی آن حکایت دارد. درآمد تجمیعی شرکت‌های شوینده در چهارماه آغازین سال‌جاری ۲۰۶هزار میلیارد تومان بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۸درصد رشد داشته است. بررسی دلاری درآمد شویندهسازان نشان می‌دهد که طی تیرماه و چهارماه آغازین ۱۴۰۳ بهترتیب فروش دلاری این صنعت کاهش ۳درصدی و رشد ۷درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرده است. از ابتدای سال شرکت‌های شوینده بازار سرمایه به‌طور میانگین افت ۴درصدی را در قیمت سهام خود تجربه کرده‌‌‌اند. در این بین «کیمیاتک» با رشد ۱۷درصدی بیشترین میزان بازدهی و «ساینا» با نزول ۲۳درصدی قیمت بیشترین زیان را نصیب سهامداران خود کرده‌‌‌اند.
از میان هفت‌نماد شوینده‌ساز بازار سرمایه، «شپاکسا» و «ساینا» که در تیرماه و چهارماه تجمیعی امسال بهترتیب رشد فروش دلاری ۲۵درصدی و ۱۵درصدی را نسبت به مدت مشابه تجربه کرده‌‌‌اند، بهترین عملکرد را نسبت به شویندهسازان دیگر به ثبت رسانده‌‌‌اند. ارزیابی درآمد صنعت «کاشی‌‌‌‌وسرامیک» بازار سرمایه نشان می‌دهد که از ابتدای ۱۴۰۲ وضعیت نسبتا ضعیفی را تجربه کرده و جزو صنایع با عملکرد متوسط رو به ضعیف محسوب میشود. فروش تیرماه کاشی‌‌‌سازان ۵۵۳میلیارد تومان بوده که این عدد در مقایسه با تیرماه سال گذشته تنها ۲درصد رشد داشته است. مقایسه فروش چهارمین ماه از سال‌جاری با میانگین ۱۴۰۳ از نزول ۳درصدی فروش کاشی‌‌‌سازان در تیرماه حکایت دارد. تجمیع درآمد این صنعت از ابتدای سال ۲هزار و ۲۹۲میلیارد تومان بوده که در مقایسه با چهارماه آغازین ۱۴۰۲ به‌‌‌میزان ۱۶درصد رشد داشته است.
ارزیابی دلاری فروش کاشی‌‌‌سازان نشان می‌دهد که در تیرماه و چهارماه امسال بهترتیب افت ۱۲درصدی و افزایش ۵درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم خورده است. نمادهای کاشی‌‌‌ساز بورسی از ابتدای سال به‌طور میانگین ۴درصد کاهش قیمتی را تجربه کردند. از میان ۶نماد این صنعت شرکت «کلوند» با ثبت رشد ۲۱درصدی بیشترین بازدهی و «کسعدی» با نزول ۱۸درصدی بیشترین زیان را نصیب سهامداران خود کرده‌‌‌اند. عمده کاشی‌‌‌سازان در تیرماه با نزول دلاری فروش همراه بوده‌‌‌اند. با این حال «کحافظ» تنها شرکتی بوده است که در چهارمین ماه از سال‌جاری و طی چهارماه امسال بهترتیب با رشد ۸درصدی و ۱۹درصدی فروش دلاری خود نسبت به مدت مشابه موفق شده است بهترین عملکرد را در میان کاشی‌‌‌سازان از آن خود کند.
شرکت‌های «قندوشکری» بازار سرمایه در تیرماه امسال فروش یک‌هزار و ۵۱۹میلیارد تومانی را تجربه کردند که این عدد در مقایسه با تیرماه سال قبل افزایش ۷درصدی را تجربه کرده است. در این بین، مقایسه فروش تیرماه با متوسط امسال نشان می‌دهد که قندوشکری‌‌‌ها در تیرماه ۶۵درصد بیشتر از متوسط ۱۴۰۳ فروش داشته‌‌‌اند. فروش تجمیعی چهارماه ۱۴۰۳ این صنعت به‌‌‌میزان ۳هزار و ۶۸۳میلیارد تومان بوده که این عدد در قیاس با مدت مشابه یک‌درصد کاهش داشته است. بررسی دلاری فروش قندوشکری‌‌‌ها از وضعیت بغرنج این صنعت خبر می‌دهد. بر این اساس فروش دلاری این صنعت طی تیرماه و چهارماه آغازین امسال بهترتیب افت ۸درصدی و ۱۱درصدی را نسبت به مدت مشابه تجربه کرده است. میانگین کاهش قیمت سهام قندوشکری‌‌‌ها از ابتدای سال ۱۳درصد بوده که در این بین «قهکمت» با نزول یک‌درصدی کمترین افت و «قثابت» با نزول ۲۸درصدی بیشترین افت قیمت سهام را تجربه کرده‌‌‌اند. از میان ۱۲نماد قندوشکری، شرکت «قشیر» با افزایش ۲۵۳درصدی فروش دلاری تیرماه و جهش ۲۲۶درصدی درآمد تجمیعی چهارماه امسال نسبت به مدت مشابه، بهترین عملکرد را به‌‌‌لحاظ رشد درآمدی در قیاس با ۱۱نماد دیگر داشته است.
