پرواز دلاری شیشهسازان
دنیای اقتصاد-عباس بیات : با توجه به وجود مازاد عرضه شیشه در کشور، رونق صادرات در شیشهسازان از اهمیت زیادی برخوردار است. از طرفی چون قیمت شیشه به‌طور دستوری تعیین می‌شود، درنتیجه رونق این صنعت از راه صادرات است. بررسی متغیرهای بنیادین صنعت شیشه نشان می‌دهد که در دوره‌‌‌های گذشته با رونق بالایی همراه بودند. تناژ مقادیر تولید و فروش شیشهسازان در سال ۱۴۰۲ به‌‌‌ترتیب رشد ۷۷درصدی و ۱۲۰درصدی را نسبت به متوسط ۱۳سال اخیر تجربه کرده است. طی سال گذشته مجموع فروش ریالی این صنعت رشد ۴۳درصدی را نسبت به ۱۴۰۱ تجربه کرده است.
با این حال متغیرهای تولید، فروش و درآمد در زمستان ۱۴۰۲ و فروردین امسال با کاهش نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن همراه بودهاند. نقطه قوت شیشهسازان سودآوری آنهاست. حاشیه سود این صنعت در تابستان و پاییز ۱۴۰۲ به‌‌‌ترتیب ۳۸درصد و ۳۵درصد به ثبت رسید که همچون متوسط فصلی بود. براساس دلار نیما فروش ۱۴۰۲ شیشهسازان ۱۹۷میلیون و ۸۰۰هزار دلار به ثبت رسیده که این عدد ۵۵درصد از متوسط سالانه بیشتر است. همچنین سود دلاری این صنعت طی پاییز ۱۴۰۲ به‌طور متوسط ۲۰میلیون دلار به ثبت رسیده که نسبت به میانگین سالانه ۴۰درصد بیشتر است. در مجموع اوضاع متغیرهای بنیادین شیشهسازان خوب است و مازاد عرضه در این صنعت موجب می‌شود حتی در صورت افزایش نرخ‌های انرژی و رشد بهای تمام‌شده، این افزایش را به مصرف‌کننده با جهش نرخ فروش انتقال دهند.
نگاهی به تناژ تولید و فروش شیشه
ارزیابی وضعیت مقادیر تولید شیشهسازان از ثبت متوسط رشد ۱۳درصدی طی ۱۳سال اخیر حکایت دارد. در مقیاس سالانه اوج شکوفایی شیشهسازان به لحاظ تناژ تولیدی طی سال ۹۹ رقم خورده که مجموعا ۶۵۳هزار تن انواع شیشه طی این سال تولید شده است. در سال ۱۴۰۲ مجموع شیشه تولیدی شیشهسازان بورسی ۶۱۳هزار تن بوده که این عدد بیش از ۷۰درصد متوسط سالانه شیشهسازان است. در مقیاس فصلی طی زمستان ۱۴۰۲، مجموع تولید شیشهسازان بورسی ۱۶۰هزار تن بوده که این عدد در مقایسه با زمستان سال قبل ۷درصد کاهش داشته است. در مقیاس ماهانه طی فروردین‌ماه ۱۴۰۳، مجموع شیشه تولیدشده هفت شرکت بورسی شیشه‌ساز، ۵۵هزار و ۲۵۶تن بوده که در قیاس با فروردین سال قبل ۱۸درصد رشد داشته است. در بازه ماهانه بهترین عملکرد مربوط به شرکت «کگاز» است که در فروردین ۳۶هزار تن انواع شیشه تولید کرده که نسبت به فروردین سال قبل بیش از ۵۰درصد رشد را تجربه کرده است. با توجه به قابلیت دپوپذیری شیشه، بهتر است در کنار ارزیابی مقادیر تولید، مقادیر فروش نیز بررسی شود. بر این اساس در مقیاس سالانه طی ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط در هر سال ۱۲درصد به تناژ مقداری فروش شیشهسازان افزوده شده است. از لحاظ تناژی بیشترین میزان مقدار فروش شیشهسازان در سال ۱۴۰۲ رقم خورده است.
بر این اساس طی سال مذکور هفت شرکت این صنعت با ثبت ۶۱۷هزار تن مقدار فروش توانستند سال بی‌سابقه‌‌‌ای را به لحاظ تناژ فروش از خود به ثبت رسانند. همان‌طور که در بحث مقادیر تولید طی زمستان ۱۴۰۲ مقدار تولید شیشهسازان با کاهش همراه بود، از لحاظ تناژ فروش نیز زمستان ۱۴۰۲ که در حدود ۱۵۶هزار تن مقدار فروش به ثبت رسیده، افت ۵درصدی نسبت به زمستان سال قبل محقق شده است. در مقیاس ماهانه طی فروردین امسال، مجموع مقدار فروش شیشهسازان ۴۲هزار تن به ثبت رسیده که این عدد در مقایسه با فروردین سال قبل ۷درصد کاهش داشته است. شرکت «کگاز» در ماه فروردین همچون مقدار تولید، بیشترین رشد تناژ فروش را نسبت به دیگر شیشهسازان داشته است. بر این اساس مجموع مقدار فروش این شرکت در حدود ۳۳هزار تن بوده که نسبت به فروردین ۱۴۰۲ رشد ۲۴درصدی را به ارمغان آورده است.
واگرایی فروش فصلی و سالانه
مجموع درآمد فروش شیشهسازان بورسی در مقیاس سالانه، ظرف ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط در هر سال ۳۸درصد افزایش یافته است. اوج رشد فروش این صنعت طی سال ۹۸ با ثبت ۸۶درصد جهش درآمدی رقم خورده است. در سال ۱۴۰۲ فروش شیشهسازان بورسی ۷هزار و ۵۵۲میلیارد تومان بوده که در قیاس با سال ماقبل رشد ۴۳درصدی را تجربه کرده است. در مقیاس فصلی همان‌طور که وضعیت مقادیر تولید و فروش با کاهش همراه بود، درآمد فروش این صنعت نیز عملکرد چندان خوبی از خود به ثبت نرسانده است. بر این اساس طی زمستان ۱۴۰۲ مجموع فروش شیشهسازان یک‌هزار و ۸۶۴میلیارد تومان بوده که در مقایسه با زمستان سال قبل تنها ۶درصد افزایش داشته است. در مقیاس ماهانه طی فروردین امسال، میزان فروش صنعت شیشه، ۳۲۵میلیارد تومان به ثبت رسیده که این عدد در مقایسه با فروردین سال قبل کاهش بیش از ۳۰درصدی را تجربه کرده است. همان‌طور که شرکت «کگاز» در مقادیر تولید و فروش عملکرد خوبی از خود داشت، در اینجا نیز سردمدار رشد درآمدی طی ماه فروردین است. بر این اساس مجموع فروش این شرکت در ماه آغازین سال ۱۴۰۳، ۱۰۶میلیارد تومان به ثبت رسیده که این عدد در قیاس با فروردین سال قبل بیش از ۴۲۰درصد جهش داشته است.
جهش سود «کهمدا» در مقیاس فصلی و سالانه
روند سه متغیر سودآوری شیشهسازان بورسی نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر همواره با افزایش همراه بودهاند. بر این اساس حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این صنعت در ۱۲سال گذشته به‌‌‌ترتیب ۳۴، ۲۵ و ۱۹درصد به ثبت رسیده است. در سال ۱۴۰۱ میانگین سه متغیر سودآوری شیشهسازان ۳۵درصد بوده است که ۱۰درصد از متوسط سالانه بیشتر است. با توجه به اینکه هنوز گزارش‌های سالانه این صنعت انتشار نیافته، به‌ناچار گزارش‌های فصلی به جهت بررسی سودآوری ارزیابی می‌شود. میانگین سه متغیر سودآوری شیشهسازان در ۱۳فصل اخیر ۳۷درصد بوده که این عدد در تابستان و پاییز ۱۴۰۲ به‌‌‌ترتیب ۳۸درصد و ۳۵درصد به ثبت رسیده است. بنابراین از لحاظ سودآوری وضعیت شیشهسازان در سال ۱۴۰۲ متوسط رو به خوب ارزیابی می‌شود. از میان هفت شرکت تولیدکننده شیشه بازار سرمایه، شرکت «کهمدا» چه در مقیاس سالانه و چه در مقیاس فصلی بهترین عملکرد را به لحاظ سودآوری از آن خود کرده است. بر این اساس متوسط سه حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این شرکت طی سال ۱۴۰۱ و پاییز ۱۴۰۲ به‌‌‌ترتیب ۵۷ و ۵۱درصد به ثبت رسیده است.
درخشش دلاری شیشهسازان
با توجه به وجود تورم در ایران، همواره بررسی متغیرهای سود و درآمدی صنایع به تومان می‌‌‌تواند انحراف‌کننده باشد و رشد حقیقی یک شرکت یا صنعت را نمایان نکند. بر این اساس ارزیابی میزان فروش و سود شیشهسازان با دلار نیما در نظر گرفته شده است. در مقیاس سالانه متوسط فروش دلاری شیشهسازان طی ۱۳سال اخیر ۱۲۷میلیون دلار به ثبت رسیده که در هر سال به‌طور متوسط ۴درصد افزایش داشته است. بالاترین میزان فروش دلاری سالانه این صنعت طی ۱۴۰۱ با فروش ۱۹۹میلیون دلار رقم خورده است. سال گذشته یعنی ۱۴۰۲، فروش این صنعت به لحاظ دلاری تغییر خاصی نداشته و با کاهش اندک به مرز ۱۹۷میلیون دلار رسیده که همچنان ۵۵درصد از متوسط درآمد سالانه شیشهسازان بیشتر است. درمقیاس فصلی طی زمستان ۱۴۰۲، عملکرد این صنعت ضعیف بوده است. بر این اساس مجموع فروش ثبت‌شده شیشهسازان در زمستان ۴۷میلیون دلار بوده که در مقایسه با زمستان ۱۴۰۲ کاهش ۲۰درصدی را تجربه کرده است.
در بازه ماهانه همان‌طور که مقادیر تولید و فروش با کاهش همراه بودند، فروش دلاری شیشهسازان نیز با افت همراه بوده است. در ماه آغازین سال‌جاری فروش این صنعت ۸میلیون دلار بوده که در مقایسه با ماه مشابه سال قبل کاهش ۳۷درصدی داشته است. شرکت «کساپا» در فروردین با ثبت رشد ۲۶درصدی فروش دلاری خود نسبت به فروردین ۱۴۰۲، بهترین عملکرد را نسبت به ۶شیشه‌ساز دیگر به ثبت رسانده است. علت رشد خوب درآمدی در شرکت «کساپا» به جهش دلاری نرخ فروش آن بازمی‌گردد. بر این اساس شرکت یادشده در سال ۱۴۰۲ نرخ فروش دلاری محصول اصلی خود یعنی انواع شیشه ایمنی تیبا را با رشد ۲۳درصدی نسبت به ۱۴۰۱ به فروش رسانده است. این افزایش در زمستان سال ۱۴۰۲، ۱۶درصد بوده است. با رشدهای مذکور، «کساپا» سردمدار افزایش نرخ دلاری فروش بوده و این عاملی برای ثبت جهش درآمد دلاری این شرکت است.
لازم به ذکر است که شرکت «کگاز» در سال ۱۴۰۲ با رشد ۴۸درصدی فروش دلاری و همین‌طور افزایش ۲۵درصدی درآمد فروردین عملکرد بسیار خوبی را در بین شیشهسازان به ثبت رسانده است. طی سال ۱۴۰۱ متوسط سه سود ناخالص، عملیاتی و خالص شیشهسازان ۷۱میلیون و ۴۰۴هزار دلار به ثبت رسیده که این عدد در مقایسه با متوسط سالانه بیش از ۴۰درصد رشد داشته است. این موضوع در سود فصلی این صنعت نیز تکرار شده است. بر این اساس متوسط سود فصلی شیشهسازان در ۱۳فصل اخیر ۱۴میلیون و ۹۰۶هزار دلار بوده است. طی پاییز ۱۴۰۲ میانگین سود شیشهسازان ۲۰میلیون و ۸۱۲هزار دلار به ثبت رسیده که این عدد در قیاس با میانگین فصلی ۴۰درصد جهش را تجربه کرده است. از میان هفت شرکت شیشه‌ساز بورسی، شرکت «کگاز» بهترین عملکرد را چه به لحاظ رشد سود سالانه و چه رشد فصلی از خود به نمایش گذاشته است. بر این اساس شرکت یادشده طی سال ۱۴۰۱ و پاییز ۱۴۰۲ توانسته است سود دلاری خود را به‌‌‌ترتیب ۹۸ و ۱۹۲درصد نسبت به مدت مشابه افزایش دهد و به این ترتیب عملکرد قابل قبولی از خود به ثبت برساند.
