نیمه اول به نفع ریالیها
دنیای‌اقتصاد-علی قاسمی : نیمه اول سال‌جاری، شاخص بورس با افت و خیزهای بسیاری همراه شد. اوج اعتماد و امیدواری در نیمه اردیبهشت ماه به اوج ناامیدی در نیمه مرداد ماه تبدیل شد و شاخص کل بورس که از ابتدای سال با رشد چشمگیری سقف ۲میلیون و ۵۰۰هزار واحدی را تشکیل داده بود، پس از افت شدید ناشی از مصوبه نرخ خوراک، به یک میلیون و ۹۳۷هزار واحد نیز رسید و پس از آن موفق شد تا در نیمه اول شهریور ماه با محرک دلاری و فرموله شدن نرخ خوراک اندکی بهبود یابد و در منطقه متعادل ۲میلیون و ۱۰۰هزار واحد تثبیت شود. بازدهی نماگر اصلی بورس در نیمه اول سال، حدود ۲/ ۸درصد و بازدهی نماگر هموزن ۳/ ۲۳درصد بود.
سبقت شدید شاخص هموزن از شاخص کل نشان‌‌‌دهنده آن است که با ثبات و آرامش ارزی در نیمه اول، صنایع ریالی از دلاری‌‌‌های بزرگ پیشی گرفته و عملکرد معاملاتی بهتری را به ثبت رسانده‌‌‌اند. با توجه به رویکرد بانک مرکزی برای مقابله با نوسانات شدید نرخ ارز، انتظار می‌‌‌رفت که شاخص کل که نماینده صنایع بزرگی از بازار است، از نماگر ثانویه عقب بماند. در نیمه اول، صنعت چوب با ثبت بازدهی ۵۸درصدی رکورددار بازدهی صنایع شد. همچنین رشد قیمت نفت و سایر فرآورده‌‌‌های نفتی و پتروشیمی طی یک ماه اخیر سبب شد تا برخی از صنایع دلاری در شهریور ماه عملکرد معاملاتی خوبی را به ثبت برسانند. به طوری که صنعت فرآورده‌‌‌های نفتی در شهریور ماه جزو سردمداران بازدهی صنایع در مدت مذکور بود.
در شهریور ماه چه گذشت؟
شهریورماه سال‌جاری، بازار سرمایه شاهد اتفاقات و تحولات جدید بود. اقدامات مثبت دولت در جهت بهبود شرایط صنایع موجب شد تا کلیت بازار به این نتیجه برسد که با ارزنده بودن قیمت‌ها، اقدام به خرید سهام کند. به طوری که دقیقا با شروع شهریور ماه، بازار روند پرقدرتی را آغاز کرد. تغییر نرخ تسعیر ارز صنایع پتروشیمی و پالایشی سبب شد تا استقبال از این صنعت افزایش یافته و بازدهی بالایی نصیب سهامداران شود. در این مدت، شاخص کل بورس، ۴/ ۹درصد افزایش یافت و شاخص هموزن نیز با رشد ۸/ ۸درصدی شهریور ماه سبزی را به پایان رساندند. شاخص صنعت پیمانکاری صنعتی با رشد ۳۷درصدی موجب شد تا این صنعت در صدر بازدهی شهریور ماه قرار بگیرد. همچنین صنعت چوب نیز که از ابتدای سال عملکرد خوبی را به ثبت رسانده است، در شهریور ماه با رشد ۲۳درصدی قیمت همراه شد. به دلیل تحولات جهانی و داخلی در صنعت پالایشی، صنعت فرآورده‌‌‌های نفتی نیز در شهریور ماه با رشد ۲۱درصدی به کار خود پایان داد و در رتبه سوم بازدهی ماهانه قرار گرفت. همچنین این صنعت به واسطه رشد شاخص کرک اسپرد در پالایشگاه‌‌‌های دنیا گزارش عملکرد خوبی را در ۶ماه ابتدایی سال به ثبت خواهد رساند. به نظر می‌رسد این صنعت و کلیت بازار تا حدودی رشد قیمت نفت را پیشخور کرده و بازار سرمایه به واسطه رشد قیمت طلای سیاه و فرآورده‌‌‌های آن و رشد قیمت محصول پتروشیمی، سبب شده است تا برخی از صنایع بالادست پتروشیمی نظیر اوره نیز شرایط خوبی را تجربه کنند. به طوری که صنعت اوره با ثبت بازدهی ۱۷درصدی همچنان از بازدهی بازار جلوتر است. صنعت حمل‌ونقل بار زمینی و قطعات خودرو با ۱۹درصد رشد نیز جزو صنایع پربازده ماه به شمار می‌‌‌آیند. رشد قیمت جهانی شکر در پی کاهش صادرات هند و ثبت رکوردهای قیمتی توسط تولیدکنندگان شکر سبب شده است تا بازار سرمایه نیز که میزبان نمادهایی از صنعت قند و شکر در معاملات روزانه خود است، به تحولات مذکور واکنش نشان داده و به طور کلی شاخص صنعت قند و شکر با رشد ۱۸درصدی همراه شود. رشد قیمت تضمینی گندم و به تبع آن احتمال رشد قیمت چغندر نیز بر بهای تمام‌‌‌شده این صنعت موثر بوده و موجب می‌شود تا نرخ فروش این صنعت نیز دستخوش تغییر شود. چرا که ایران در حال حاضر با کمبود عرضه شکر مواجه بوده و احتمال افزایش قیمت بسیار بالاست. پس از صنایع مذکور حاشیه‌‌‌ها در خصوص بازار خودرو نیز سبب شد تا سفته‌‌‌بازان نمادهای بزرگ خودرویی به خرید سهام این شرکت‌ها رغبت نشان دهند. به طوری که شاخص صنعت خودرو، با رشد ۱۵درصدی شهریور ماه خوبی را به پایان رساند. در صورتی که وعده‌‌‌های دولتی‌‌‌ها در خصوص بازار خودرو و بهبود اوضاع آن عملی شده و بازار خودرو سروسامان بگیرد، روی عملکرد این صنعت و به طور کلی بازار سرمایه اثرگذار است. با ثبات نرخ دلار و احتمال ثبات آن در ادامه سال، چنین محرک‌‌‌های داخلی می‌توانند موجبات تحرکات شدید را در نماگرهای اصلی فراهم آورند. صنعت سیمان نیز که با مصوبه نرخ جدید خوراک و نرخ سوخت پتروشیمی‌‌‌ها فرصت رشد پیدا کرد، با رشد ۱۱درصدی عملکرد نسبتا قابل قبولی را به ثبت رسانده است. با مصوبه جدید، نرخ گاز سوخت این صنعت انرژی‌‌‌بر ارزان‌‌‌تر و مناسب‌‌‌تر شده و احتمالا حدود هزار تومان خواهد بود. در این صورت با توجه به گزارش‌‌‌های ماهانه قابل قبول این صنعت، انتظار می‌رود صنعت سیمان باP/ Eهای فعلی برای برخی از سرمایه‌گذاران جذاب به نظر برسد. هرچند قطعی برق و کمبود انرژی در برخی از واحدهای تولید سیمان سبب شده است تا بازار استقبال چندان گرمی نسبت به این صنعت نشان ندهد، اما گزارش‌‌‌های امیدوارکننده و ثبت رکوردهای قیمتی در این صنعت، می‌تواند پاییز متفاوت‌‌‌تری را رقم بزند.
پس از صنایع مذکور، صنعت بانک و لاستیک و پلاستیک و آهن و فولاد موفق شدند تا بازدهی خود را در محدوده ۱۰ تا ۱۱درصد حفظ کنند. با وجود آنکه افت سطح انرژی در برخی از واحدهای فولادی، کاهش تولید را در تابستان به همراه داشته است اما بازار سرمایه با توجه به بهبود قیمت‌های جهانی و رشد بسیار خوب قیمت شمش بیلت، این صنعت را خریداری کرده است. گزارش‌‌‌های ماهانه سه صنعت فوق نیز امیدوارکننده است و به نظر می‌رسد صورت‌های مالی تابستان ناامیدکننده نباشد.
صنایعی که ذکر شد، موفق شدند تا در شهریور ماه از بازار پیشی گرفته و پرتفوی خوبی را برای سرمایه‌گذاران تشکیل دهند. اما برخی از صنایع نیز از قافله بازار عقب مانده و بازدهی خوبی را به ثبت نرسانده‌‌‌اند. صنعت نیروگاه، محصولات شیمیایی، شوینده، لوازم خانگی، دارو، کاشی و سرامیک و کانی‌‌‌های فلزی، موفق به ثبت بازدهی خوبی نشدند. از سویی دیگر صنعت چاپ و نشر نیز با بازدهی منفی ۲۰درصد همراه شده است.
صنایع در نیمه اول
نیمه اول سال‌جاری، بازار با افت و خیزهای فراوانی همراه شد. شروع پرقدرت در ابتدای سال و رسیدن به تارگت ۲میلیون و ۵۰۰هزار واحد سبب شد تا اعتماد به بازار بازگردد. اما پس از آن با مصوبه نرخ خوراک و سایر عواملی که موجب کاهش اعتماد به بازار شد، بورس تهران در تنگنا قرار گرفت و سطح امیدواری‌‌‌ها به شدت کاهش یافت. به طوری که شاخص کل به مدت سه‌ماه و نیم افت قابل ملاحظه‌‌‌ای را تجربه کرد و به محدوده یک میلیون و ۹۳۷هزار واحد نیز رسید. پس از آن از ابتدای شهریور ماه با رشد قیمت جهانی نفت و رسیدن بهای هر بشکه نفت برنت به حدود ۹۴ دلار، بازار با محرک‌‌‌های جهانی و داخلی و با لیدری صنعت پالایشی رشد قابل ملاحظه‌‌‌ای را تجربه کرد. به طوری که شاخص کل بورس، در ۶ماه ابتدایی سال با رشد ۲/ ۸درصدی و شاخص هموزن با رشد ۳/ ۲۳درصدی نیمه اول سال را به پایان رساندند. نگاهی به بازدهی نماگرهای اصلی بازار نشان می‌دهد که همچنان صنایع ریالی در صدر بازدهی‌‌‌های نیمه اول سال قرار داشته و رکوردهای خوبی را به ثبت رسانده‌‌‌اند. هرچند تحولات در بازارهای جهانی و احتمال پایان سیاست انقباضی فدرال رزرو، قیمت کامودیتی‌‌‌ها را بالا نگه داشته است، اما ثبات و آرامش ارزی که از ابتدای سال بر بازار دلار حاکم شده است، موجب پیشی‌‌‌گرفتن صنایع ریالی از دلاری شده است. با این حال، رشد قیمت نفت، شاخص برخی از صنایع را در سطوح بالایی حفظ کرده است.
صنعت چوب با ثبت بازدهی ۵۸درصدی در صدر بازدهی نیمه اول سال قرار گرفت. همچنین صنعت بنادر و کشتیرانی نیز به دلیل بهبود صادرات ایران، با رشد ۵۵درصدی همراه بود. صنعت انبوه‌‌‌سازی، رشد ۴۷درصدی را به ثبت رساند و نمادهای صنعت نساجی و چاپ و نشر نیز به ترتیب بازدهی ۴۶درصدی و ۴۲درصدی را به ثبت رسانده‌‌‌اند. صنعت وسایل خانگی که در سایه ثبات نرخ ارز، در بهار گزارش‌‌‌های خوبی را به ثبت رساندند و رونق خوبی را تجربه کردند، با رشد ۴۰درصدی بازدهی خوبی را برای سهامداران خود به ارمغان آوردند. همان‌طور که اشاره شد، صنعت قند و شکر نیز به دلیل رشد شدید قیمت‌های جهانی و کمبود شکر در داخل کشور به احتمال بالایی می‌تواند با رونق خوبی مواجه شود. به همین دلیل بازار سرمایه نیز به این صنعت در نیمه اول سال و به‌خصوص در یک ماه اخیر نگاه ویژ‌‌‌‌‌‌ه‌‌‌ای داشته و با استقبال از این صنعت، زمینه رشد ۳۹درصدی شاخص صنعت قند و شکر را فراهم آورده است. صنعت فرآورده‌‌‌های نفتی برخلاف سایر صنایع دلاری در صدر بازدهی‌‌‌ها قرار دارد. با وجود آنکه کرک اسپرد صنعت فرآورده‌‌‌های نفتی در بهار به پایین‌‌‌ترین سطح خود نزدیک شده بود، اما در تابستان کرک اسپردها بهبود چشمگیری را تجربه کرده‌‌‌اند. کاهش کرک اسپردها نیز سبب شده است تا صورت‌های مالی این صنعت با افت شدید سودآوری همراه شود. اما با رشد قیمت نفت این صنعت نیز جان دوباره گرفت و شاخص آن با رشد ۳۴درصدی به کار خود پایان داد. صنعت لاستیک و پلاستیک، صنعت دارو و صنعت سیمان نیز با رشد بیش از ۳۰درصدی همراه شدند. این صنایع ریالی به واسطه ثبات ارزی و دریافت مجوز افزایش نرخ و ثبت رکوردهای فروش در بورس‌کالا بهبود یافتند. صنعت قطعات خودرو با رشد ۲۳درصدی و صنعت بانک نیز با رشد بیش از ۲۰درصدی در شاخص‌هایشان همراه شدند. سایر صنایع نیز در این مدت، عملکرد ضعیف‌‌‌تری را نسبت به نماگرهای اصلی به ثبت رسانده‌‌‌اند. صنعت تولید اوره، نیروگاه و کاشی و سرامیک، پتروشیمی و آهن و فولاد نیز تعریف چندانی نداشته و عملکرد ضعیف‌‌‌تر از شاخص را به ثبت رساندند. با وجود این، صنعت کانی‌‌‌های فلزی و خودرو نیز بازدهی منفی داشتند.
