دست «ونیرو» زیر سنگ اقتصاد دستوری
دنیای‌اقتصاد - محمد غفوری : شرکت سرمایه‌گذاری نیرو ۷ شهریور ۱۳۸۳ در بورس اوراق بهادار تهران مورد پذیرش قرار گرفت. موضوع فعالیت این شرکت، سرمایه‌گذاری در زمینه سهام ایجاد، راه‌‌‌اندازی و خرید نیروگاه‌های تولید برق؛ تهیه و اجرای طرح‌‌‌ها و پروژههای مرتبط با حامل‌‌‌های انرژی و پروژههای صنعتی و تامین و عرضه آب، اعم از خانگی، کشاورزی و صنعتی است. سهامداران، این شرکت را با نماد «ونیرو» می‌‌‌شناسند.
این نماد در حال حاضر در تابلوی اول بورس مورد دادوستد قرار می‌گیرد. «ونیرو» ۱۰میلیارد و ۵۰۰هزار برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۲۰۷تومان و ارزش بازاری آن معادل ۲هزار و ۶۰میلیارد تومان بوده است. همچنین بازدهی این نماد در یک‌ماه، سه‌ماه و یکسال اخیر به‌ترتیب منفی۴، منفی۱۸ و منفی ۱۶درصد بوده که مهم‌ترین دلیل شرایط منفی شرکت در یکسال اخیر با وضعیت منفی کل بازار مرتبط است. انتظار می‌رود، با توجه به چشم‌انداز شرایط مساعد برای وضعیت کلی بازار، وضعیت این شرکت بهتر شود. شناوری شرکت در حال حاضر حدود ۲۹درصد است.
فعالیت شرکت
شرکت سرمایه‌گذاری نیرو در تاریخ ۳۱خردادماه ۱۳۷۵ به صورت شرکت سهامی‌عام تاسیس شد و در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید. این شرکت از اوایل سال ۱۳۹۶ به شرکت هلدینگ با موضوع فعالیت سرمایه‌گذاری در سهام و اوراق بهادار دارای حق رأی شرکت‌ها و اجرای طرح‌های زیربنایی بخش‌های تولیدی، انتقال، توزیع نیرو، آب، انرژی و ساخت و تولید تجهیزات صنعت آب، برق و... و سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه تبدیل شده است. «ونیرو» هم‌اکنون از طریق هلدینگ توسعه مدیریت نیروگاهی ایرسا مدیریت حدود ۸۵۰مگاوات ساعت ظرفیت در نیروگاه تابان یزد به ظرفیت ۵۰۰مگاوات و نیروگاه خوی به ظرفیت ۳۵۰مگاوات را برعهده دارد، همچنین مالک نیروگاه در حال ساخت ۵۴۶مگاواتی آریان زنجان متعلق به شرکت انرژی شمال و جنوب و نیروگاه ۵۰مگاواتی بادی تاکستان متعلق به شرکت توربین بادی آبان است. علاوه بر آن مالک شرکت‌های صادرات نیروی خلیج‌فارس کیش فعال در زمینه فعالیت‌های بازرگانی و ساتراپ‌گستر نیرو در زمینه املاک و مستغلات است.
از آنجا که عمده فعالیت شرکت سرمایه‌گذاری مالی سپهرصادرات، سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس است، عملکرد شرکت به شاخص‌های کلان اقتصادی بستگی دارد. برای ارزیابی «وسپهر»، باید به بررسی دارایی های مهم بورسی و خارج از بورس این شرکت پرداخت.
بازار هدف شرکت
بازار اصلی محصولات این شرکت مصرف‌کننده‌های انرژی برق در سطح کل کشور هستند و درصورت مازاد تولید می‌توان برق تولیدی را در بورس انرژی ایران، بازار برق یا از طریق فروش مستقیم برق به مصرف‌کننده داخلی و خارجی از طریق انعقاد قرارداد دوجانبه عرضه کرد. در حال حاضر شرکت سرمایه‌گذاری نیرو با تولید یک‌‌درصد از برق کشور توسط نیروگاه‌های تحت مالکیت و هدف‌گذاری تولید ۵هزار مگاوات نیروی برق تا ۱۰سال آینده در این صنعت نقش بسزایی ایفا می‌کند.
وضعیت دارایی‌ها و بدهی‌ها
دارایی‌های شرکت روند نرمالی را تجربه کرده، به طوری که در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹، دارایی‌های شرکت رشد ۲درصدی را به ثبت رسانده است. این در حالی است که در دوره مذکور بدهی‌های شرکت ۶درصد رشد داشته است. سود این شرکت در سال‌های اخیر، روند کاهشی داشته، به گونه‌ای که در پایان سال مالی ۳تومان به ازای هر سهم سود ساخته است. این در حالی است که در سال ۱۳۹۹ سود هرسهم ۳۷تومان بوده است. پیش‌بینی می‌شود، طی سال جاری درآمد سود سهام شرکت نسبت به سال گذشته افزایشی باشد. انتظار می‌رود، شرکت بتواند در سال مالی ۱۴۰۱ به ازای هر سهم خود ۷تومان سود بسازد، این در حالی است که قیمت سهم در تابلوی معاملاتی در محدوده ۲۰۰تومان دادوستد می‌شود.
دریافتی‌های تجاری شرکت سرمایه‌گذاری نیرو طبق آخرین صورت مالی منتشرشده بالغ بر ۴۱۶میلیارد تومان است. این شرکت دارای سود انباشته بیش از ۵۰میلیارد تومانی است. سود انباشته ۵۰میلیارد تومانی «وسپهر» در حالی اتفاق افتاده که این عدد سال قبل تنها ۹۲میلیارد تومان بوده است. به عبارت دیگر، سود انباشته شرکت در سال ۱۴۰۰ نسبت به ۱۳۹۹ افت ۴۳درصدی را تجربه کرده است.
پرتفوی بورسی
در پرتفوی بورسی «ونیرو» سهم‌های زیادی وجود دارند که از مهم‌ترین آنها می‌توان به فولادمبارکه، شرکت پالایش نفت تهران، قند اصفهان، توسعه معادن روی ایران، پتروشیمی پردیس و تولیدی چدن‌سازان اشاره کرد. نکته مهم در پرتفوی بورسی «ونیرو»، وجود سهم‌های پرپتانسیل و صعودی است که بهتر شدن شرایط کلی بازار سرمایه سبب می‌شود انتظارات برای افزایش ارزش‌افزوده در پرتفوی بورسی این شرکت رو به افزایش باشد.
با توجه به قیمت‌های فعلی، ارزش بازار پرتفوی بورسی «ونیرو» در آخرین گزارش شرکت در شهریورماه ۱۴۰۰ بهای تمام‌شده پرتفوی شرکت ۱۸۲میلیارد تومان است که این رقم ۱۷درصد از کل سرمایه‌گذاری «ونیرو» و ۸۳درصد آن مربوط به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خارج از بورس است. ارزش روز پرتفوی شرکت در شهریورماه سال‌جاری حدود ۱۳۸میلیارد تومان بوده است که افت ۴۴میلیارد تومانی را نسبت به بهای تمام‌شده نشان می‌دهد.
بیشترین وزن سرمایه‌گذاری شرکت مربوط به سهام شرکت فولادمبارکه با بهای تمام‌شده ۴۶میلیارد تومان و ارزش روز ۳۷میلیارد تومان است که ۲۵درصد از پرتفوی روز شرکت را تشکیل می‌دهد. در کل پرتفوی بورسی شرکت نشان می‌دهد که ارزش ۱۸۲میلیارد تومانی این سبد، در حال حاضر با ۴۴میلیارد تومان افت به ۱۳۸میلیارد تومان رسیده که در صورت بهتر شدن شرایط بازار سرمایه در ۶ماه دوم سال‌جاری پرتفوی بورسی شرکت هم می‌تواند شرایط بهتری را نسبت به وضعیت فعلی تجربه کند.
پرتفوی غیربورسی
۸۳درصد پرتفوی سرمایه‌گذاری نیرو مربوط به پرتفوی غیربورسی است. «ونیرو» پرتفوی غیربورسی بزرگی دارد که شرکت‌هایی نظیر صادرات نیروی خلیج‌فارس کیش، گروه صنعتی فولاد کردستان، شرکت توسعه مدیریت نیروگاهی ایرسا، شرکت انرژی‌گستر جم، شرکت توسعه انرژی شمال و جنوب همراه با تعداد زیادی شرکت دیگر در آن حضور دارند. نکته قابل‌توجه این است که بهای تمام‌شده پرتفوی غیربورسی «ونیرو» بالغ بر ۹۷۰میلیارد تومان است و با توجه به قدمت بالای این شرکت‌ها، ارزش فعلی این پرتفوی عدد بسیار بزرگی خواهد شد که ارزش‌گذاری دقیق به ارائه اطلاعات شفاف و دقیق از صورت‌های مالی و ارائه اطلاعات دقیق از آخرین وضعیت این شرکت‌ها نیاز دارد. به‌منظور آشنایی بیشتر با شرکت‌های زیرمجموعه «ونیرو» در ادامه توضیحی مختصر از هرکدام از شرکت‌های فوق ارائه می‌کنیم.
شرکت‌های زیرمجموعه «ونیرو»
شرکت توسعه مدیریت نیروگاهی ایرسا: این شرکت در راستای گسترش فعالیت‌ها در حوزه نیروگاهی و به‌منظور ورود به بازار‌های مالی و منطقه‌ای، صادرات نیروی برق و تحقق هدف تامین ۵هزار مگاوات نیروی برق شامل ۴هزار و ۵۰۰مگاوات نیروگاه حرارتی و سیکل ترکیبی و ۵۰۰مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر در اقصی‌نقاط کشور در برنامه ۱۰ساله اقدام به سرمایه‌گذاری کرده است. در این راستا جذب منابع مالی داخلی و خارجی برای اجرای این پروژه حائز اهمیت است.
شرکت انرژی‌گستر جم: شرکت در زمینی به مساحت ۵۰هکتار و با ظرفیت هزار مگاوات در شهرستان اشکذر استان یزد است. این شرکت همچنین مالک ۰۸/ ۵۰درصد نیروگاه سیکل ترکیبی خوی و سهامدار شرکت‌های مدیریت تولید برق آذربایجان‌غربی و تولید نیروی پرتو شمس تابان هریک به میزان ۴/ ۵۰درصد است.
شرکت توسعه انرژی شمال و جنوب: ماموریت این شرکت احداث و بهره‌برداری از نیروگاه ۵۴۶مگاواتی آریان در استان زنجان است. این پروژه در حدود ۸۰درصد پیشرفت داشته و از محل ال‌سی تاکنون مبلغ ۷۹میلیون یورو به پیمانکار پرداخت شده است. شرکت توربین بادی آبان فعالیت را در تولید انرژی برق از منابع تجدیدپذیر انرژی آغاز کرده است. پروژه نیروگاه ۵مگاواتی متعلق به این شرکت متشکل از ۲۰توربین در تاکستان قزوین است. همچنین شرکت مبادرت به احداث یک‌واحد نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۱۰۰کیلووات در محل پروژه با قیمت تمام‌شده ۱۲.۰۹۵میلیون ریال کرده است.
پروژه نیروگاهی زنجان: کل هزینه‌های ساخت پروژه به صورت ارزی مبلغ ۳۲۳میلیون دلار است که ۲۶۰میلیون دلار آن از طریق دریافت تسهیلات از صندوق توسعه ملی با عاملیت بانک صنعت و معدن تامین خواهد شد. کل مبلغ بازپرداخت تسهیلات با سود ۵درصد مبلغ ۳۲۱میلیون دلار است که با احتساب ۶ماه دوره تنفس بعد از تاریخ بهره‌برداری پروژه و به صورت ۱۰قسط مساوی ۶ماهه به مدت پنج‌سال و مبلغ هر قسط ۱۳/ ۳۲میلیون دلار خواهد شد. ساخت پروژه توسط شرکت‌های گروه مپنا براساس قرارداد فی مابین EPC بوده و مشاور طرح تا زمان الزام برای واگذاری وثایق خارج از طرح به مبلغ ۸۰میلیارد تومان و همچنین نحوه تامین آورده ارزی سهم شرکت و انعقاد قرارداد ال‌سی فی‌مابین بانک و شرکت مپنای بین‌الملل است.
ارزش‌گذاری «ونیرو»
با توجه به اینکه شرکت «ونیرو» یک شرکت سرمایه‌گذاری است، برای ارزش‌گذاری آن از روش NAV (خالص ارزش روز دارایی‌ها) استفاده می‌شود. به این منظور باید ارزش‌افزوده پرتفوی بورسی و غیربورسی این شرکت محاسبه و با حقوق صاحبان سهام، سود و زیان حاصل از واگذاری سهام جمع شود.
پرتفوی بورسی
ارزش روز پرتفوی بورسی شرکت ۱۳۸میلیارد تومان و ارزش‌افزوده بورسی شرکت مبلغ ۴۴میلیارد تومان است. مهم‌ترین شرکت‌های بورسی آن عبارتند از: فولادمبارکه، شرکت پالایش نفت تهران، قند اصفهان، توسعه معادن روی ایران، پتروشیمی پردیس و تولیدی چدن.
پرتفوی غیربورسی
ارزش برآوردی پرتفوی غیربورسی شرکت ۳هزار و ۱۰۰میلیارد تومان و ارزش‌افزوده غیربورسی آن مبلغ ۲هزار و ۱۰۰میلیارد تومان است. به این ترتیب NAV هر سهم «ونیرو» ۳۳۸تومان و نسبت P/ NAV روز شرکت ۶۱درصد است. این در حالی است که قیمت سهم در تابلوی معاملاتی ۲۰۷تومان است. به‌‌‌طور کلی فرمول یا محاسبه مشخصی برای ارزش‌گذاری مقایسه‌‌‌‌ای در روش NAV وجود ندارد؛ اما به‌‌‌طور سنتی P/ NAV برای این سهم باید حدود ۷۰ تا ۶۰درصد باشد. باتوجه به محاسبات انجام‌شده P/ NAV «ونیرو» ۶۰ درصد است.
ارزش جایگزینی
با توجه به اینکه برای هر یک مگاوات برق معادل ۶۵۰ تا ۷۰۰هزار یورو سرمایه‌گذاری لازم است، این نتیجه حاصل می‌شود که شرکت سرمایه‌گذاری نیرو با اتمام طرح توسعه‌ای با هزار و ۴۴۸مگاوات تولید برق ارزش جایگزینی حدود ۹۵۰میلیون یورو را داراست. با احتساب هر یورو معادل ۳۱هزار تومان ارزش روز شرکت سرمایه‌گذاری نیرو حدود ۲۸هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود. نکته قابل تامل این است که ارزش بازار این شرکت ۲هزار و ۱۰۰میلیارد و معادل ۸درصد ارزش جایگزینی شرکت است؛ اما با توجه به اینکه دستوری بودن این صنعت و عدم‌بهره‌وری از این میزان سرمایه‌گذاری برای تولید برق و سود‌سازی کم شرکت‌ها نسبت به ارزش سرمایه‌گذاری را می‌توان چالش ارزش جایگزینی دانست، با آزاد شدن نرخ‌گذاری دستوری می‌توان انتظار رشد ارزش شرکت را داشت.
