مسیر پیش‌روی «شدوص»

آخرین افزایش سرمایه‌های شرکت، در سال‌۹۲ و ۹۷ انجام‌شده است. در سال‌۹۲ شرکت، با ۱۰۰‌درصد افزایش، سرمایه را به ۱۲میلیارد‌تومان رسانده است. این افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده‌نقدی سهامداران بوده است. بعد از این افزایش سرمایه شرکت در سال‌۱۳۹۷، بار دیگر سرمایه شرکت را ۲۹۵‌درصد افزایش داده و به ۴۷‌میلیارد‌تومان می‌رساند که این افزایش سرمایه از محل تجدید‌ارزیابی دارایی‌ها بوده است. شرکت طبق مصوبه مجمع‌عمومی فوق‌العاده در تاریخ ۳۰/ ۰۸/ ۱۴۰۰، قرار است سرمایه خود را از محل آورده نقدی از ۴۷‌میلیارد‌تومان به ۹۵میلیارد‌تومان برساند. برای برآورد سود هر سهم شرکت در سال‌جاری باید تعداد سهام جدید، پس از افزایش سرمایه در نظر گرفته شود.

سهامدار عمده «شدوص»، شرکت کربن ایران است. کربن ایران مالک ۴۴‌درصد «شدوص» است و ۲۰۸‌میلیون سهم از سهام این شرکت را در اختیار دارد. مالک دیگر این شرکت، شرکت سرمایه‌گذاری صنایع پتروشیمی ایران است. این شرکت ۲۰‌درصد «شدوص»را در اختیار دارد و مالک ۹۶‌میلیون سهم از سهام «شدوص» است. مالک نهایی «شدوص» سازمان تامین‌اجتماعی است.

اهداف مدیریت شرکت برای سال‌های آتی

مدیریت شرکت قصد دارد در سال‌های آتی، سهم بازار خود را در داخل کشور افزایش دهد. این چشم‌انداز در حالی مطرح می‌شود که مدیریت شرکت از روند رو به رشد افزایش سهم بازار شرکت در داخل مرز‌ها خبر می‌دهد. هدف بعدی مدیریت شرکت، همکاری مستمر و انعقاد قرارداد با مشتریان است تا بتواند محصولات باکیفیت‌تری در اختیار صنایع پایین‌دست خود مانند صنایع لاستیک و تایر‌سازی قرار دهد. از جمله اهداف دیگر شرکت توجه به صادرات و افزایش سهم خود در بازار‌های هند، ترکیه و اروپا است. شرکت قصد دارد تولید و فروش شرکت در سال‌۱۴۰۱ را به ۳۳‌هزار تن افزایش دهد.

ریسک‌های موجود در شرکت

ریسک‌هایی که در ادامه برای این شرکت موردبررسی قرار می‌گیرد، ریسک‌هایی است که تقریبا دو شرکت دیگر این صنعت نیز با آن مواجه هستند. اولین ریسک، قیمت نهاده‌های تولید است. با توجه به اینکه در این صنعت بیش از ۸۵‌درصد بهای تمام‌شده را مواداولیه تشکیل می‌دهد و مواداولیه شرکت نیز از انواع روغن تشکیل شده است، نمی‌توان تاثیر نوسانات قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی را بر قیمت این روغن‌ها نادیده گرفت. با توجه به عرضه مواداولیه شرکت در بورس انرژی امکان خرید به‌موقع و از طرف دیگر پیش‌فروش بخشی از محصولات وجود دارد که این موضوع می‌تواند خطر ریسک مذکور را در شرکت کاهش دهد.

قیمت دوده معمولا می‌تواند با تغییرات قیمت مواداولیه، کاهش یا افزایش داشته باشد، اما ممکن است تحریم‌های بین‌المللی و قوانین بین‌المللی مانع از تعیین قیمت محصولات بر اساس تغییر قیمت مواداولیه شوند. همچنین شرکت برنامه بلندمدتی برای تولید و تامین قطعات موردنیاز خود در داخل کشور و بومی‌سازی تجهیزات مصرفی دارد. با توجه به پایین‌بودن تعرفه واردات و ورود رقبای جدید به بازار ریسک تجاری کشور به‌شدت افزایش پیدا کرده است. این ریسک می‌تواند با حفظ روابط تجاری با مشتریان و افزایش سهم بازار‌های داخلی کاهش یابد. ظرفیت اسمی صنعت دوده کشور سالانه ۱۴۸هزار تن است که ۹۵‌هزار تن‌ در داخل مصرف می‌شود و مازاد آن به خارج از کشور صادر می‌شود.

عدم‌وجود تکنولوژی جدید در شرکت باعث کاهش راندمان در تولید شده و مصرف سوخت، برق و آب را به‌شدت افزایش داده است. همچنین موضوع ایجاد آلایندگی‌های فراوان و وضع عوارض آلایندگی برای این صنعت ریسک‌هایی را ایجاد کرده است که این شرکت از سال‌۱۳۷۹ در شرایط مطلوبی از نظر عملکرد زیست‌محیطی قرار دارد.

فروش شرکت

فروش شرکت در سال‌۱۴۰۰ نسبت به سال‌۱۳۹۹ با افزایشی ۱۴۴‌درصدی مواجه بوده است. شرکت اعلام کرده است که ۲۳‌درصد این افزایش مربوط به مقدار فروش و مابقی مربوط به افزایش نرخ است. دوده صنعتی پارس به‌طور متوسط سالانه ۹۵‌درصد محصولات خود را در داخل کشور به فروش می‌رساند. برآورد‌ها حاکی از آن است که احتمالا در سال‌جاری نیز ۵‌درصد محصولات خود را به خارجی‌ها بفروشد. این درحالی است که کربن ایران به‌طور میانگین ۷۵‌درصد و «شصدف» حدود ۴۵‌درصد محصولات خود را در داخل کشور به فروش می‌رسانند. علت توجه دو شرکت «شکربن» و «شدوص» به بازار داخل، پایین بودن نرخ دوده صادراتی است که در ادامه به آن پرداخته می‌شود، اما این موضوع باید در نظر گرفته شود که قبل از تاسیس «شصدف»، عرضه دوده‌صنعتی کشور جوابگوی تقاضای این محصول بود اما با تاسیس دوده صنعتی فام کشور با مازاد عرضه روبه‌رو شد و به‌طور حدودی این خود «شصدف» بود که پاسخگوی تقاضای خارجی‌ها بود و این مازاد عرضه را به کشور‌های مقصد صادر کرد.  نرخ فروش ریالی دوده داخلی این شرکت در سال‌۱۴۰۰، ۲۵میلیون‌تومان به ازای هر تن بوده است. نرخ داخلی محصول دوده در ایران بر اساس تغییرات نرخ روغن اکستراکت و نرخ نفت و فرآورده‌های نفتی تعیین می‌شود. نرخ صادراتی دوده در این شرکت و سایر شرکت‌های این صنعت ۱۰‌درصد پایین‌تر از نرخ داخلی آن در نظر گرفته می‌شود. نرخ دلاری ماهانه این محصول در چهار‌ماه اخیر در حالی بالای هزار دلار قرار گرفته است که در سال‌۱۴۰۰ به‌طور میانگین هر تن دوده داخلی حدود ۹۵۰ دلار و دوده صادراتی حدود ۸۹۰ دلار به ازای هر تن فروخته شده است.  مقاصد صادراتی دوده صنعتی پارس، چین، ترکیه، پاکستان و هند هستند. حدود ۴۴‌درصد دوده صادراتی این شرکت به ترکیه، ۱۹‌درصد به پاکستان و ۱۸‌درصد به هند صادر می‌شود و تنها ۱۴‌درصد از آن سهم کشور چین می‌شود.

بهای تمام‌شده

بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته در این شرکت به‌طور میانگین ۷۵‌درصد فروش سالانه را تشکیل می‌دهد، لذا حاشیه سود ناخالص شرکت، به‌طور میانگین ۲۵‌درصد است. البته این نسبت‌ها برای سایر شرکت‌های صنعت نیز صدق می‌کند.

حدود ۸۵‌درصد بهای تمام‌شده شرکت را مواداولیه آن تشکیل می‌دهد که محاسبه و پیش‌بینی نرخ و مقدار مصرف مواداولیه از اهمیت بالایی برخوردار است. سربار نیز سهم ۱۰‌درصدی را در بهای تمام‌شده دارا است. محاسبه هزینه انرژی و حقوق و دستمزد غیرمستقیم در سربار برای تحلیلگران مالی، بااهمیت تلقی می‌شود.

عمده مواداولیه شرکت را روغن اکستراکت تشکیل می‌دهد. ضریب مصرف این روغن برای تولید یک تن دوده حدود عدد۲ واحد است. به این معنی که برای تولید یک تن دوده ۲‌تن روغن مصرف می‌شود. این روغن در بورس انرژی، توسط شرکت‌های پتروشیمی عرضه می‌شود. قیمت فعلی روغن اکستراکت در آخرین معاملات بورس انرژی، ۱۵۷‌میلیون و ۵۰۰‌هزار ریال بوده است.

همان‌طور که قبلا اشاره شد نرخ دوده معمولا بر اساس تغییرات نرخ روغن اکستراکت، تعیین می‌شود، در نتیجه می‌توان نسبتی از نرخ روغن اکستراکت و نرخ دوده را تعریف کرد و بر اساس نرخ روغن اکستراکت، نرخ دوده را محاسبه و پیش‌بینی کرد. البته می‌توان نرخ روغن را بر اساس نرخ دوده نیز به‌دست آورد. اگر آمار‌های گذشته شرکت را بررسی کنیم متوجه رابطه بین قیمت دوده و نرخ مواداولیه تولید خواهیم شد. نرخ روغن اکستراکت به‌طور متوسط ۳۳‌درصد نرخ دوده شرکت است. با این تفاسیر می‌توان نرخ دوده داخلی را برای این شرکت در سال‌جاری حدود ۴۴۵‌میلیون ریال به ازای هر تن در نظر گرفت و با فرض اینکه نرخ دوده صادراتی ۱۰‌درصد پایین‌تر از نرخ دوده داخلی است، نرخ دوده صادراتی را نیز توان حدود ۴۰۰‌میلیون ریال تعیین کرد.

طرح‌های توسعه در دست اجرای شرکت

طرح در دست اجرای شرکت، پروژه نوسازی رآکتور خط هارد است که هزینه‌های ریالی طرح ۱۷۵‌میلیارد‌تومان و هزینه ارزی آن ۵‌میلیون ۳۷۵‌هزار یورو برآورد شده است. تا پایان ۱۴۰۰، ۶۴‌میلیارد‌تومان از هزینه‌های طرح پرداخت شده است. هزینه‌های برآوردی تکمیل طرح ۱۱۱‌میلیارد‌ تومان است. تا پایان سال‌۱۴۰۰، حدود ۴۸‌درصد این طرح تکمیل شده است. این پروژه احتمالا در پایان سال‌۱۴۰۱، به بهره‌برداری می‌رسد. از جمله تاثیرات این طرح در فعالیت‌های آتی شرکت، می‌توان به افزایش راندمان تولید و کاهش قیمت بهای تمام‌شده اشاره کرد.  با پیش‌بینی سود ۲۳۵‌تومانی برای «شدوص»، P/ E Forward شرکت حدود ۵/ ۴ واحد خواهد شد. میانگین P/ E تاریخی این سهم حدود ۱۲ واحد است. با بررسی تاریخی قیمت و بازده سهم می‌توان دریافت که بازدهی«شدوص»  پایین‌تر از سایر شرکت‌های موجود در این صنعت است. بررسی‌ها نشان می‌دهد «شدوص» و البته تمام شرکت‌های صنعت دوده، جزو شرکت‌های با ریسک کم در بازار هستند.