چشم‏‏‌انداز ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ نمادهای شوینده‏‏‌ساز

براساس گزارش‌‌‌های مختلف، تا سال ۲۰۳۰ بخش پودرها از لحاظ نوع محصول بیشترین رشد را خواهد داشت؛ زیرا در منطقه آسیا-اقیانوسیه همچنان رشد جمعیت بیشتر از سایر نقاط دنیا خواهد بود و در این منطقه شست‌وشوی البسه به صورت دستی (پودر) مرسوم است. از لحاظ کاربرد محصولات هم تا سال ۲۰۳۰ وزنه ترازو به سمت محصولات خانگی سنگین‌‌‌تر خواهد بود و رشد تقاضا برای محصولات صنعتی افزایش چشمگیری نخواهد داشت.

منابع و گزارش‌‌‌های مختلف برای ۲۰۳۰، در بخش کانال‌‌‌های توزیع،  همچنان تقاضا در فروشگاه‌‌‌های سنتی مانند هایپرمارکت‌‌‌ها را بیشتر از دیگر کانال‌‌‌ها در نظر می‌‌‌گیرند. از لحاظ منطقه‌‌‌ای هم منطقه آسیا-اقیانوسیه به دلیل جمعیت بالا و چشم‌‌‌انداز رشد بیشتر جمعیت در حال حاضر دارای بزرگ‌ترین بازار محصولات شوینده، چه از لحاظ حجم و چه از لحاظ ارزش فروش است و پیش‌بینی می‌شود که این پیشتازی تا ۲۰۳۰ هم ادامه داشته باشد.

شوینده‌‌‌ها در بازار سرمایه ایران

در بازار سرمایه ایران، هلدینگ مدیریت صنعت شوینده بهشهر سهامدار اصلی نمادهای «شپاکسا»، «شگل»، «ساینا» و هلدینگ «گلرنگ» سهامدار اصلی نمادهای «پاکشو» و «قرن» مجموعا با ارزش بازار حدود ۳۹‌هزار میلیارد تومان هستند.

نرخ محصولات تولیدی و مواد اولیه

مهم‌ترین مواد اولیه صنعت شوینده، شامل روغن‌پالم وارداتی از شرق آسیا و همچنین اکلیل‌بنزن خطی (LAB) است که نوعی آروماتیک است و توسط پتروشیمی‌‌‌های اصفهان و کرمانشاه تولید می‌شود.

بزرگ‌ترین تولیدکنندگان روغن پالم دنیا اندونزی و مالزی با سهم ۸۵‌درصد تولید دنیا هستند. ۶۸‌درصد تقاضای روغن پالم برای بخش غذایی و ۲۷‌درصد آن برای بخش صنعتی است. در چند ماه گذشته، جنگ روسیه و اوکراین باعث شد تا عرضه روغن آفتابگردان کاهش یابد که این اتفاق باعث افزایش تقاضا برای روغن‌پالم به‌عنوان نزدیک‌‌‌ترین کالای جایگزین و افزایش شدید قیمت آن شد. به این ترتیب، با توجه به اتفاقات جهانی، قیمت مواد اولیه‌‌‌ای که شرکت‌های شوینده تهیه می‌کنند، رشد چشمگیری داشته که در جدول گزارش قابل مشاهده است. لازم به ذکر است که قیمت‌های حال حاضر بین ۲۰ تا ۴۰‌درصد از قیمت‌های ۱۴۰۰ بالاتر هستند.

عمده محصولات تولیدی پنج شرکت یادشده محصولات خانگی هستند که قیمت آنها عمدتا از سوی انجمن صنایع شوینده تعیین می‌شود؛ اما برای تعدادی از محصولات که برای سبد مصرفی خانوار ضروری محسوب می‌‌‌شوند، تصمیم‌گیر نهایی سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان است. از سال ۹۷ تا ۹۹ متوسط افزایش نرخ‌های سالانه محصولات شوینده به صورت دومرحله در سال و حدود ۳۰ تا ۴۰‌درصد بوده؛ اما در سال ۱۴۰۰ فقط یک‌مرحله افزایش نرخ ۲۵درصدی در خردادماه تصویب شد و بعد از آن دیگر شاهد افزایش نرخ برای محصولات شوینده نبودیم و در این مدت، قیمت‌های جهانی مواد اولیه همان‌طور که بررسی شد، چند برابر شده است و در داخل کشور هم به طور متوسط تورم ۴۰درصدی سالانه را داشتیم که بر هزینه‌‌‌های دستمزد و سربار شرکت‌ها اثر داشته است، به طوری که در نهایت بعضی از نمادها مجبور به کاهش تولید شدند و نمادهایی مانند «شپاکسا»، «شگل» و «ساینا» در سه‌ماه اول سال مالی ۱۴۰۱ متحمل زیان شده‌‌‌اند.

تولیدات محصولات گروه بهشهر از ماه آذر سال ۱۴۰۰ به‌شدت کاهش یافته است؛ اما این امر برای شرکت‌های گروه گلرنگ مشاهده نمی‌شود.

با نگاهی به نرخ‌های فروش ماهانه محصولات این پنج‌شرکت مشاهده می‌شود که نرخ‌های فروش محصولات گروه بهشهر بعد از افزایش خردادماه ۱۴۰۰ تغییر محسوسی نداشته‌‌‌اند و به دلیل افزایش هزینه‌‌‌های تولید، شرکت‌ها شروع به کاهش تولید کرده‌‌‌اند؛ اما برای نمادهای «قرن» و «پاکشو» متعلق به هلدینگ گلرنگ از اسفند ۱۴۰۰ به بعد افزایش نرخ مشاهده می‌شود؛ دلیل این اتفاق احتمالا به سبد محصول متنوع‌‌‌تر «قرن» و «پاکشو» بازمی‌گردد که توانسته‌‌‌اند در فضای پرریسک قیمت‌گذاری دولتی، تولید را به سمت محصولاتی ببرند که در سبد ضروری خانوار وجود ندارند.

مهم‌ترین ریسک صنعت شوینده مربوط به قیمت‌گذاری دولت است و حداقل انتظاری که از دولت می‌رود، این است که نرخ‌ها متناسب با رشد هزینه‌‌‌ها رشد کنند؛ اتفاقی که از خرداد ۱۴۰۰ رخ نداده است. در پیش‌بینی سودآوری شرکت‌ها در سال ۱۴۰۱ افزایش نرخ اخیرا مصوب‌شده ۲۵‌درصد برای کل سال در نظر گرفته شده، همچنین برای سال ۱۴۰۲ هم افزایش نرخ ۴۰درصدی معادل افزایش تورم و حقوق دستمزد در نظر گرفته شده است.