کارنامه متفاوت پتروشیمی‌‌‌ها در پاییز ۱۴۰۰
ندا کریمی کارشناس بازار سرمایه
دنیای‌اقتصاد : گزارش‌‌‌های ۹ماهه راهی کدال شد و در شرایطی که بازار روزهای کم‌‌‌رمقی را سپری می‌کرد، توجه بورس‌‌‌بازان و فعالان بازار سرمایه را به خود جلب کرد. در این میان، بررسی زیرمجموعه‌‌‌های مختلف گروه محصولات شیمیایی از عملکرد متفاوت پتروشیمی‌‌‌ها در پاییز ۱۴۰۰ حکایت داشت. به این ترتیب، در حالی که قیمت جهانی متانول و اوره جهش داشت و انتظار می‌رفت شاهد رشد در سودآوری شرکت‌های متانولی و اوره‌ای در فصل پاییز نسبت به فصل قبل و فصل مشابه سال گذشته باشیم، عملکردهای مالی آنها متفاوت بود. متانولی‌ها به دلیل رشد بیش از حد قیمت گاز با کاهش سود مواجه شدند و اورهایها انتظارات را محقق نساختند؛ اما در گروه الفین، وضعیت بهتر بود و عمده شرکت‌ها ثبات یا رشد سود داشتند.
عملکرد متانول‌‌‌سازان در پاییز
شرکت‌های متانولی در پاییز ۱۴۰۰ عملکرد بسیار ضعیفی داشتند؛ به‌طوری‌که عمده شرکت‌های این گروه نسبت به تابستان ۱۴۰۰ و پاییز ۱۳۹۹ با کاهش سودآوری مواجه شدند. قیمت متانول صعودی بود؛ اما به دلیل افزایش شدید قیمت گاز در هاب‌‌‌های اروپایی که اثر مستقیمی بر قیمت گاز پتروشیمی‌های داخلی دارد، این شرکت‌ها کاهش سودآوری را تجربه کردند. به عبارت دیگر، رشد قیمت متانول کمتر از رشد قیمت گاز بوده است. «زاگرس» شدیدترین کاهش را داشت؛ این نماد در پاییز ۱۴۰۰ شاهد کاهش ۶۸درصدی نسبت به تابستان ۱۴۰۰ و کاهش ۷۵درصدی نسبت به پاییز ۱۳۹۹ بود؛ اما در «شفن» عملکرد پاییز نسبت به تابستان ۱۴۰۰ مناسب‌تر بود و این نماد رشد سودآوری داشت. مقایسه پاییز ۱۴۰۰ این شرکت با پاییز ۱۳۹۹ به دلیل شناسایی سود ناشی از واگذاری سهام منطقی نیست؛ اما در مقایسه سود عملیاتی بین پاییز ۱۴۰۰ و ۱۳۹۹ شاهد رشد ۴۰درصدی بوده که عمدتا ناشی از سبد مناسب‌تر و بازار فروش متفاوت نسبت به «زاگرس» است؛ چرا که «شفن» اسیداستیک نیز تولید می‌کند که مقصد فروش آن هندوستان است و در ماه‌های اخیر قیمتی بالاتر از چین داشت. «شخارک» هم در پاییز نسبت به تابستان ۱۴۰۰ کاهش سودآوری داشت؛ اما نسبت به فصل مشابه سال گذشته کاهش چندانی را تجربه نکرد. به لحاظ P/ E ttm نیز «شخارک» ارزان‌ترین نماد این گروه بوده و پس از آن «زاگرس» قرار دارد. «شفن» تحت‌تاثیر افزایش سرمایه سنگین شاهد فاصله گرفتن P/ E از میانگین صنعت و متوسط تاریخی خود است.
کارنامه اورهایها
اوره‌سازان بورس در فصل پاییز ۱۴۰۰ با رشد مناسب سودآوری مواجه شدند؛ اما این رشد کمتر از انتظارات بود. در حالی که اوره جهانی رکوردهای قیمتی چند سال اخیر را شکست و به بیش از ۸۰۰دلار بر تن رسید، قیمت‌های فروش شرکت‌های داخلی، از جمله «شپدیس» با فاصله پایین‌تر و حتی کمتر از نصف قیمت جهانی بود؛ موضوعی که به چالش اصلی سهامداران این شرکت‌ها در مجامع تبدیل شد. قیمت فروش داخلی به سازمان حمایت کشاورزی و ابهام در وصول وجه آن، چالش دیگری است که سبب شده مطالبات این شرکت‌ها از ۱۴هزار میلیارد تومان فراتر برود. در این گروه، «خراسان» بهترین عملکرد را داشت. این شرکت که سهامداران عمده متفاوتی از سه شرکت اوره‌ای دیگر دارد، قیمت‌های فروش نسبتا بهتری در صادرات داشته و در عین حال با تولید کریستال‌ملامین، وضعیت فروش بهتری را برای سهامداران خود رقم زده است. «خراسان» در فصل پاییز ۱۴۰۰ شاهد رشد ۶۲درصدی سودآوری بود و در مقایسه با فصل مشابه سال گذشته رشد بیش از ۱۵۰درصدی داشت که در هر دو دوره بهترین عملکرد صنعت بوده است. پس از آن «شپدیس» قرار دارد. هرچند رشد ۳۲درصدی سود در فصل پاییز کمتر از انتظارت بوده؛ با این حال وضعیت مناسبی است. سود این شرکت در پاییز ۱۴۰۰ نسبت به پاییز ۱۳۹۹ رشد دو برابری داشت که رشد قیمت دلار و رشد قیمت جهانی عامل آن بوده و جهش قیمت گاز سبب کاهش اثرات این دو شده است. «کرماشا» نیز رشد اندکی داشت. این نماد در فصل پاییز نسبت به تابستان ۱۴۰۰ رشد ۹درصدی داشت؛ اما نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۴۰درصد رشد نشان می‌دهد. اما «شیراز» عملکرد منفی داشت و شاهد نصف شدن سود خالص خود در پاییز ۱۴۰۰ نسبت به تابستان ۱۴۰۰ و همین طور پاییز ۱۳۹۹ بود. در این گروه «شپدیس» با ۲/ ۵ کمترین P/ E را دارد؛ اما «خراسان» به دلیل در پیش‌رو داشتن مجمع با وجود P/ E ۶/ ۵ ارزان‌ترین سهم از این لحاظ در گروه اوره‌ای است.
بررسی گروه الفین و پلیمری
در الفینی‌ها شاهد عملکردهای متفاوتی بودیم. در حالی که «مارون» و «جم‌‌‌پیلن» جهش سود داشتند، «آریا» و «شاراک» ثبات سودآوری را تجربه کردند و «جم» با افت قابل ملاحظه سودآوری همراه بود. «جم‌‌‌پیلن» در پاییز ۱۴۰۰ نسبت به تابستان ۱۴۰۰ با جهش ۱۷۸درصدی سودآوری مواجه شد. رشد قیمت پلی‌پروپیلن و رقابت آن در بورس‌کالا دلیل اصلی این مهم است. این شرکت نسبت به دوره مشابه پارسال نیز ۳۸۹درصد رشد سود داشته که در گروه الفینی‌ها رکورددار است. عملکرد «مارون» نیز قابل‌توجه است. این شرکت شاهد رشد سود حدود ۱۷۰درصدی در پاییز نسبت به تابستان ۱۴۰۰ بوده؛ اما این عدد در مقایسه پاییز ۱۴۰۰ و ۱۳۹۹ تنها ۳۶درصد است. علت اصلی این امر، عملکرد ضعیف در تابستان ۱۴۰۰ بود که یکی از ضعیف‌ترین عملکردهای فصلی در چند دوره اخیر به شمار می‌رفت. «شگویا» نیز شاهد رشد ۱۹درصدی سود نسبت به تابستان بود که در مقایسه با فصل مشابه سال قبل افزایش بیش از ۱۵۰درصدی است. «شغدیر» نیز رشد سود داشت و در پاییز نسبت به تابستان ۱۴۰۰ رشد ۱۵درصدی و در مقایسه دو فصل مشابه ۱۴۰۰ و ۱۳۹۹ رشد ۲۳درصدی را ثبت کرد.
چند شرکت در فصل پاییز نسبت به تابستان عملکرد ضعیف‌تری را به ثبت رسانده‌اند. «شاراک» شاهد کاهش ۳درصدی سودآوری در پاییز ۱۴۰۰ نسبت به فصل قبل بود؛ اما نسبت به پاییز سال گذشته رشد ۳۳درصدی را ثبت کرد. «آریا» هم نسبت به فصل قبل کاهش ۱۰درصدی داشت؛ اما نسبت به فصل مشابه سال قبل رشد ۱۷درصدی را نشان داد. ضعیف‌ترین عملکرد گروه متعلق به پتروشیمی جم است که در آن کاهش ۵۱درصدی نسبت به فصل قبل و کاهش ۴۵درصدی نسبت به فصل مشابه سال گذشته با وجود حفظ عدد ریالی فروش رخ داده است. در این گروه، «جم‌‌‌پیلن» و «شغدیر» با P/ E زیر ۵ ارزان‌ترین سهام‌ها از این لحاظ به شمار می‌روند. پس از آن «شاراک» با P/ E حدود ۵ قرار دارد.
بررسی آروماتیک‌ها و سایر
در گروه آروماتیک شاهد دو گزارش متفاوت بودیم. «بوعلی» با رشد سودآوری همراه بود که رشد ۲۷درصدی را نسبت به فصل قبل و افزایش ۱۶۰درصدی را نسبت به فصل مشابه سال گذشته نشان می‌دهد؛ اما «نوری» سهامداران را ناامید کرد و نسبت به فصل قبلی کاهش ۳۹ درصدی داشت که بر اساس شفاف‌سازی صورت‌گرفته، عمدتا به دلیل اعلامیه‌های قیمت خوراک بیش از قیمت‌های جهانی است. با این حال این شرکت نیز رشد حدود ۱۶۰درصدی نسبت به فصل مشابه سال قبل داشت. پتروشیمی پارس نیز با رشد ۱۱۳درصدی سود نسبت به فصل قبل و افزایش ۱۲۶درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بود. در میان این شرکت‌ها «نوری» P/ E کمتر از ۵ دارد.
