وضعیت تولیدکنندگان بورسی دوده صنعتی

دوده صنعتی، به طور متوسط به‌لحاظ وزنی، حدود ۳۰درصد در تولید لاستیک و ۱۵درصد در صنعت تولید رنگ مورد استفاده قرار می‌گیرد. دوده عمدتا از سوختن ناقص هیدروکربن‌های آروماتیک در رآکتورهای ویژه، تولید می‌شود و به دلیل داشتن ویژگی‌هایی مانند ایجاد مقاومت، سختی و جلوگیری از پاره شدن، در صنعت تایرسازی اهمیت زیادی دارد. محصول تولیدی دوده به طور کلی به دو دسته گریدهای سخت و گرید‌های نرم تقسیم می‌شود و عمده بازار هدف شرکت‌ها بر این اساس است.

   تولید‌‌‌کنندگان دوده صنعتی

در ایران چهار شرکت کربن ایران (شکربن)، دوده صنعتی پارس (شدوص)، صنعتی دوده‌فام (شصدف) و کربن سیمرغ، بزرگ‌ترین تولیدکنندگان دوده به شمار می‌آیند که به‌جز کربن سیمرغ، باقی شرکت‌ها در بورس پذیرفته شده‌اند. ترکیب فروش دوده کربن ایران و دوده‌فام به طور متوسط ۵۰درصد گرید سخت و ۵۰‌درصد گرید نرم است، اما صنعتی پارس بیشتر بر گرید نرم تمرکز دارد که موجب شده است، مشتریان متفاوت‌تری مانند تولیدکنندگان قطعات لاستیکی در صنعت خودرو و لوازم خانگی داشته باشد. به طور کلی می‌توان گفت، با توجه به مصرف حدود ۸۰‌درصد دوده تولید داخل در صنعت تایر و لاستیک‌سازی، میزان تقاضای دوده به میزان زیادی به وضعیت تولید در این صنعت وابسته خواهد بود. بر اساس روند تاریخی تولید انواع گریدهای دوده حدود ۱۵۰هزار تن در سال و میزان تقاضای داخلی آن حدود ۹۰هزار تن بوده است، به همین دلیل مازاد تولید دوده، صادر می‌شود.

   قیمت‌گذاری دوده در ایران

قیمت‌گذاری دوده در کشور تحت‌تاثیر نرخ مواد اولیه و نرخ ارز است. مواد اولیه حدود ۸۵درصد از کل بهای تمام‌شده این شرکت‌ها را به خود اختصاص داده است و از نوعی روغن آروماتیک به نام فورفورال (فورفورال اکستراکت) به دست می‌آید. به طور متوسط، مقدار مصرف فورفورال اکسترکت و CFO بسته به تکنولوژی هر شرکت با ضریب ۷/ ۱ به ازای هر کیلوگرم است. نرخ فوروفورال به‌شدت به تغییرات نرخ نفت کوره و لوبکات وابسته است؛ در نتیجه تحت نوسانات قیمت نفت خام قرار می‌گیرد. دوده در ایران نسبت به مشابه خارجی با تکنولوژی پایینی تولید می‌شود و کیفیت پایین‌تری نسبت به رقبای بین‌المللی خود دارد که موجب به وجود آمدن اختلاف قیمت بین دوده داخلی و جهانی می‌شود، اما نرخ آن با همبستگی بالا با نفت در سال‌های گذشته تغییر کرده است.

   شرکت کربن ایران (شکربن)

«شکر بن» در سال ۱۳۵۱ با مشارکت یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کربن‌بلک جهان، یعنی شرکت کابوت آمریکا آغاز به کار کرد. ظرفیت اسمی این شرکت ۳۶هزار تن در سال است و حدود ۱۲نوع گرید دوده تولید می‌کند. گروه صنایع لاستیکی سهند، گروه صنعتی بارز و کویر تایر از مشتریان اصلی این شرکت هستند و از تامین‌کنندگان اصلی آن می‌توان به پتروشیمی‌های تبریز و اراک، پالایشگاه‌های روغن نفت پارس و ایرانول اشاره کرد. به طور متوسط این شرکت حدود ۲۰درصد وزن فروش صادراتی دارد. میانگین فروش ماهانه آن هم حدود ۳۳۶۰تن است و طی هشت‌ماه سال‌جاری ۳۰درصد افزایش نرخ فروش داشته است. با فرض فروش ۴۰هزار تن دوده (مجموع داخلی و صادراتی) و نرخ دوده هزار دلاری و دلار ۲۴هزار و ۶۰۰تومان در شش‌ماه دوم سال، سود هر سهم این شرکت در سال ۱۴۰۰ حدود ۷۷۰۰ریال برآورد می‌شود.

   دوده صنعتی پارس (شدوص)

شدوص یکی از شرکت‌های زیرمجموعه کربن ایران است و ظرفیت اسمی معادل ۳۰هزار تن در سال با چهار رآکتور نرم و چهار رآکتور سخت دارد. وزن فروش کربن نرم در این شرکت نسبت به صنعت بیشتر و تقریبا ۹۵درصد از فروش شرکت داخلی است. شرکت‌های بسپار‌ساز طوس، کویرتایر و ایران‌تایر از مشتریان اصلی شدوص هستند و عمده خوراک این شرکت از طریق پالایش قطران زغال‌سنگ، نفت پارس، آرین شیمی ایرسا، شیمی‌بافت، نفت سپاهان و... تامین میشود. میانگین مقدار فروش هشت‌ماه سال ۱۴۰۰ حدود ۲۶۵۰تن بوده و در همین مدت نرخ فروش شرکت ۲۹درصد افزایش پیدا کرده است. با فرض فروش ۳۰هزارتن دوده با نرخ ‌هزار دلار، سود هر سهم شرکت معادل ۱۵۹۷ریال به ازای هر سهم (بر اساس سرمایه جدید) برآورد می‌شود.

   صنعتی دوده‌فام (شصدف)

صنعتی دوده‌فام با ظرفیت ۴۰هزار تن در سال بزرگ‌ترین تولیدکننده صنعت است و حدود ۵۵درصد وزن فروش مبلغی شرکت از محل صادرات است. این شرکت اکثر گریدهای گوناگون دوده را در سبد محصولات خود دارد. مشتریان اصلی شصدف، شرکت‌های IPC، گروه صنعتی بارز، ایران تایر و OZKA هستند. تامین خوراک این شرکت عمدتا از سوی پتروشیمی‌های امیرکبیر، بندرامام، تبریز، شازند، جم و... تامین می‌شود. میانگین فروش ماهانه شرکت طی سال‌جاری ۳۳۸۰تن در ماه بوده است. نرخ فروش شرکت طی هشت‌ماه سال‌جاری ۳۷درصد افزایش داشته است. با فرض فروش مقدار ۴۰هزار تن و نرخ دوده ‌هزار دلاری سود هر سهم این شرکت برای سال ۱۴۰۰ معادل ۳۴۰۰ریال برآورد می‌شود.