افزایش قابل ملاحظه دارایی صندوق‌ها
علی اسکینی کارشناس بازار سرمایه
در طول یک سال گذشته بورس و اوراق بهادار تهران پس از یک کورس صعودی تمام‌عیار تا مرداد ماه و بازدهی ۳۱۰ درصدی تا پایان این ماه، میزبان پول‌های داغی بود که با هدف دریافت سود بیشتر به سمت آن روانه شدند و رقم‌های خیره‌کننده‌ای در حجم معاملات، ورود پول و قیمت سهام ثبت شد. بورس در حالی پرونده کاری خود را در سال ۹۹ بست که این بازدهی در پایان سال تا عدد ۱۵۵ درصد کاهش پیدا کرده بود. در این بازه بسیاری از سهامداران یا ضرر‌های هنگفتی دیدند یا روند کسب سودشان با کندی قابل‌توجهی روبه‌رو شد و شیرینی سود‌های چندماه اول سال از آنها گرفته شد. خروج ۶۰ هزار میلیارد تومان پول توسط حقیقی‌ها از بازار طی ۸ ماه اخیر موید همین نکته است. با توجه به مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری توسط مدیران باتجربه و تایید صلاحیت شده از سازمان در این نوشتار عملکرد کلی صندوق‌ها در سال ۹۹ بررسی شده است.
هم‌اکنون ارزش دارایی‌های صندوق‌ها از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان در انتهای سال گذشته به ۴۰۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. همچنین در انتهای سال ۹۸ تعداد صندوق‌ها از ۱۶۷ عدد به ۲۳۷ عدد در انتهای اسفند ۹۹ رسیده که رشد ۴۲ درصدی را نشان می‌دهد. در یک سال گذشته متوسط بازدهی صندوق‌های سهامی ۱۳۲ درصد بوده است. در شش ماه گذشته از اواسط مهر ارتفاع شاخص کل ۱۶ درصد کاهش داشته است، این در حالی است که صندوق‌های سهامی کاهش ۸ درصدی دارند. شایان ذکر است در یک سال اخیر بازدهی صندوق‌های با درآمد ثابت ۲۳ درصد و صندوق‌های مختلط ۸۰ درصد بوده است. یکی از مواردی که اکثرکارشناسان مالی و قدیمی‌های بازار سرمایه بر سر آن توافق دارند این است که افراد غیرحرفه‌ای و تازه‌واردهای بازار سرمایه برای کنترل رفتارهای هیجانی، بهتر است تا زمانی که اطلاعات تخصصی و آموزش کافی دریافت نکرده‌اند، به‌جای سرمایه‌گذاری مستقیم و اقدام به خرید و فروش مستقیم سهام، از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری که به‌نوعی شرکت با واسطه در بازار سهام تلقی می‌شوند، سرمایه‌گذاری کنند که آمار حاکی از آن است که بازدهی صندوق در دوران رونق و رکود عدد قابل قبولی بوده است.
از طرفی مطابق با آمار منتشر شده از طرف سازمان بورس، تعداد دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها در حالی در سال ۹۸ برابر ۲/ ۲ میلیون نفر بوده که این رقم در سال ۹۹ ۳۵۵ درصد رشد داشته و به ۱۰ میلیون نفر رسیده است. البته باید توجه داشت در سال گذشته دارایکم با حدود ۵/ ۳ میلیون شرکت کننده وپالایش با ۸/ ۳ میلیون نفر سرمایه‌گذار در این آمار گنجانده شده‌اند. در تیرماه ۹۹ تعداد سرمایه‌گذاران صندوق‌ها عدد ۵/ ۴ میلیون نفر بوده است. همچنین نسبت متوسط معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری به معاملات نرمال بورس اوراق بهادار تهران و بازار اول و دوم فرابورس ایران ۴۵/ ۳ درصد ارزش سهام صندوق‌ها به ارزش کل بازار بورس اوراق بهادار تهران و بازار اول و دوم فرابورس ایران است. این عدد در اسفند سال گذشته ۶۵/ ۳ درصد بود.
در مجموع سال ۹۹ تحولی در بازار سرمایه رخ داد که جمعیت زیادی با بازار سرمایه آشنا شدند؛ ولی با نوسان‌های شدید بسیاری از فرصت‌هایی که می‌توانست افراد را با این بازار ماندگار کند، از دست رفت. در آینده نیاز است با اطلاع‌رسانی کامل در کنار فرهنگ‌سازی و ترویج روش‌های سهامداری غیر مستقیم، حداقل فرصت‌های باقی‌مانده فعلی حفظ شود و راه برای توسعه این بخش نسبت به گذشته بیشتر شود.
