سرمقاله روزنامه «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛
نسل بدون بازنشستگی
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، پرهام پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز این روزنامه نوشت؛ اقتصاد ایران با تورم مزمن، نوسانات ارزی، تحریم و بحرانهای سیاسی خو گرفته است، اما ظهور نسلی (متولدان ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵) که رابطهاش با مفهوم آینده گسسته شده، شبیه به تکرار بحرانی آشناست.
این نسل، برخلاف نسل پیشین که با پسانداز چندساله صاحب خانه میشدند، افق پساندازش از خانه به خودرو، لپتاپ، موبایل و در نهایت مصرف آنی (کافه، رستوران، پوشاک) تنزل یافته است.
این تغییر رفتاری، در صورت عدم انباشت دارایی، میتواند به بدهی پنهان سنگین اقتصاد ایران تبدیل شود. بررسیها نشان میدهد بخش قابلتوجهی از شاغلان جوان نسل Z، خرید خانه در تهران را کنار گذاشته و تنها برای تامین ودیعه اجاره پسانداز میکنند.
این در حالی است که سهم «مسکن، سوخت و روشنایی» از سبد هزینه خانوارهای شهری از ۳۵.۵ درصد (۱۳۹۷) به ۴۳.۷ درصد (۱۴۰۳) افزایش یافته است. حذف خانهدار شدن از افق انتظارات، برنامهریزی مالی بلندمدت را برای این نسل بیمعنا کرده است.
در سطح کلان، این مصرفگرایی، تغییری در نرخ ترجیح زمانی تجمعی است. با تورم پایدار و بیثباتیها، بازده انتظاری پسانداز ریالی منفی و پسانداز غیرریالی (طلا، ارز، مسکن) خارج از دسترس اکثریت این نسل است.
نسلی که افق روشنی در داخل نمیبیند، یا آیندهاش را بیرون از ایران جستوجو میکند یا منابع آینده را به امروز میآورد و مصرف میکند.
این رفتار، واکنش منطقی فردی به قیمتهای نسبی است، اما جمع آن، ناکارآمدی کلان تولید میکند: اقتصادی که نیازمند پسانداز داخلی است، مهمترین منبع جایگزین خود را از دست میدهد.
