خطر ناشی از مصرف داروهای همزمان
عاطفه چهره‌گشا
بدون شک از پزشکان مختلفی شنیده‌ایم با روی جعبه بیشتر داروها خوانده‌ایم که در صورت مصرف داروی دیگری با پزشک مشورت شود. این جمله نشان‌دهنده آن است که بعضی ترکیب‌های شیمیایی یا حتی گیاهی با هم تداخل دارند و ممکن است باعث بروز عوارض شوند کما اینکه بروشور برخی داروها نوشته شده است که همزمان با چه داروهایی مصرف نشوند.

گاهی حتی افرادی که برچسب این داروها را به دقت مطالعه می‌کنند، در اغلب مواقع قادر به تشخیص خطرات احتمالی آنها از قبیل ترکیبات فعال مشابه داروهای بدون تجویز پزشک نیستند. متاسفانه مصرف سرخود دارو در کشور ما زیاد است و برخی از افراد معتقد هستند که داروی بیماری خود را می‌شناسند و می‌توانند بدون مراجعه به پزشک آن را مصرف کنند. با اینکه ‌این کار غلط است، اما برای انجام این کار نیز باید آگاهی‌هایی داشت در اینجا به چند نکته اشاره می‌کنیم.۵ دارویی که می‌توانید بدون نسخه دریافت کنید اما نباید با هم مصرف شوند

داروهای خطرناک
جفت خطرناک: تایلنول و داروهای سرماخوردگی چندمنظوره
اغلب مواقع برای درمان سرفه، سرماخوردگی و آنفلوآنزا استامینوفن استفاده می‌شود تاعوارض ناشی از آنها یعنی گلودردهای دردناک، سردرد و تب بهبود یابد. دکتر جس کالتین از دانشگاه ملی کالیفرنیا، ساکرامنتو معتقد است با مصرف تایلنول که حاوی استامینوفن است در کنار خود استامینوفن، با افزایش جذب داروی روزانه مواجه می‌شوید و از حد مجاز ۴ گرم داروی روزانه تجاوز می‌کنید. خطر آن چیست؟ آسیب کبدی که در نهایت منجر به پیوند کبد یا حتی مرگ می‌شود. (مصرف زیاد این دارو یعنی بیش از ۷ گرم در روز تهدیدی جدی محسوب می‌شود و حتی چنانچه فقط یک روز بیش از۴ گرم از آنها را با یکدیگر مصرف کنید، می‌تواند بسیار خطرناک باشد.جایگزین کنید: بر نام دارو تمرکز کنید. دکتر نیکول گتس، از استادان دانشگاه داروسازی لوئیس می‌گوید که گاهی استامینوفن در طبقه مسکن‌ها طبقه‌بندی و بسته‌بندی می‌شود و گاهی در طبقه تب‌برها بسته‌بندی می‌‌شود، حال آنکه ترکیبات آن یکسان است، همچنین به علائم اختصاری بر گرفته از استامینوفن همانند «استام» یا نام پاراستامول که نام شناخته‌ شده‌ای برای استامینوفن در کشورهای دیگر است، نیز توجه کنید.

جفت خطرناک: هر نوع ترکیبی از ایبوپروفن، ناپروکسن و آسپرین
کالتین می‌گوید، داروهایی که حاوی نام‌های تجاری از قبیل Advil Aleve,و Bayer هستند در طبقه‌ای از داروها موسوم به ضدالتهابی غیراستروئیدی جای می‌گیرند. از آنجایی که عملکرد همه آنها به نوعی مشابه است، مصرف بیش از یک مورد از آنها خطر عوارض جانبی ناشی از آنها را بسیار افزایش می‌دهد. دکتر تیم دیویس از اعضای انجمن داروسازان ملی معتقد است، این عوارض از حالت تهوع خفیف تا خونریزی معده و روده متغیر است.جایگزین کنید: هر مرتبه فقط یکی از داروها را مصرف کنید، دستورالعمل روی بطری را به دقت مطالعه و از آن پیروی کنید تا دریابید کدام‌یک از آنها برای درمان شما موثرتر است. دیوید می‌گوید: به عنوان مثال، ممکن است برای رفع سردرد ایبوپروفن موثرتر باشد، حال آنکه ناپروکسن دردهای عضلانی را تسکین می‌دهد، اما چنانچه با مصرف این داروها همچنان درد بر شما غالب بود، زمان آن فرارسیده تا با پزشک خود مشورت کنید.

جفت خطرناک: آنتی‌هیستامین و داروهای ضدتهوع ناشی از حرکت وسایل نقلیه
هنگامی که داروهای آلرژی حاوی آنتی‌هیستامین مانند Benadryl را با داروهای درمان تهوع ناشی از حرکت وسایل نقلیه همانند Dramamine مصرف می‌کنید باید بسیار محتاط باشید. دیفن‌هیدرامین‌ها برای درمان زکام، قرمزی چشم و آب‌ریزش بینی؛ دیمن‌هیدرینیت‌ها در تخفیف تهوع موثرند؛ که ترکیبات فعال و مشابهی دارند و کسالت و خواب‌آلودگی را افزیش می‌دهند. گتس می‌گوید که اغلب در مورد افرادی که به دلیل مصرف بیش از حد آنتی‌هیستامین‌ها در طول پرواز می‌خوابند، بسیار شنیده‌ام.جایگزین کنید: چنانچه تحت درمان با آنتی‌هیستامین هستید، برای درمان تهوع ناشی از حرکات وسایل نقلیه از داروهای غیر‌خواب‌آور استفاده کنید که حاوی ترکیبات فعال مکل‌زین باشند.

جفت خطرناک: داروهای ضد اسهال و مکمل‌های کلسیم
محصولات حاوی لوپرامید از قبیل، Imodium درمان کننده اسهال هستند، اما اگر آنها را در کنار مکمل‌های کلسیم مصرف کنید، مشکل شما معکوس خواهد شد. دیوس می‌گوید کلسیم موجب سفت‌شدن مدفوع می‌شود، بنابراین مصرف کلسیم همراه با محصولات ضداسهال، سیستم گوارشی شما را مختل خواهد کرد.جایگزین کنید: دیوید در ادامه می‌گوید که کپسول‌های کلسیم خود را مادامی که مشکل روده شما برطرف نشده، کنار بگذارید. حتی اگر پزشکتان تاکید قاطعی در مصرف کپسول‌های کلیسم دارد، باز هم آنها را کنار بگذارید زیرا اجتناب از مصرف آنها برای چند روز مشکل حادی را برای استخوان‌های شما پدید نخواهد آورد.

جفت خطرناک: علف چایی و داروی سرفه
مکمل‌های گیاهی علف چای برای کاهش اضطراب و افسردگی مصرف می‌شوند. دکستروامفتامین، داروی ضدسرفه‌ای است که سرفه‌های خشک را متوقف می‌کند. دیوید معتقد است، اما مصرف هر دوی آنها در کنار هم موجب بروز شرایط خطرناکی موسوم به سندرم سرتونین می شود. ترشح بیش از حد انتقال دهنده‌های عصبی سرتونین در سیستم مغزی شما می‌تواند منجر به تعریق بیش از حد، اختلال حواس و نگرانی، عدم توانایی در کنترل حرکات و در برخی موارد نادر منجر به مرگ شود.

جایگزین کنید: ابتدا، بررسی کنید تا دریابید که آیا در حقیقت به دکستروامفتامین نیاز دارید یا خیر. چنانچه سرفه‌های مکرر و آزاردهنده ندارید پس نیازی به آن ندارید و از مصرف آن جدا خودداری کنید. دارویی را بیابید که تنها علائم شما را برطرف سازد. گتس خاطرنشان می‌سازد که اگر درباره ترکیبات داروهای سرماخوردگی، سرفه و آنفلوآنزا با دیگر داروها و بروز نتایج ناگوار تردید دارید، با پزشک خود یا داروساز، حتی به صورت تلفنی مشورت کنید.گتس می‌گوید که شما همچنین می‌توانید برای سرفه‌های خشک خود از بخور سرد استفاده کنید، مقدار فراوانی آب بنوشید و در بینی خود قطره مخصوص سرفه بچکانید یا حتی آبنبات تسکین سرفه میل کنید. مصرف 2/ 1 تا ۲ قاشق چایخوری عسل پیش از خواب سرفه‌های شبانه را تسکین داده و کیفیت خواب را بهبود می‌بخشد.