سازمانهای مردم نهاد، بازوان توانمند بازآفرینی شهری پایدار
با توجه به ضرورت و اهمیت تعامل دولت و سازمانهای مردم نهاد (سمن) و ظرفیتهای قابل توجه سمنها همراستای اهداف شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران، نشستی متشکل از سازمانهای مردم نهاد، نمایندگان دولتی، مهندسین مشاور و تعدادی از اساتید برجسته دانشگاه‌های کشور برگزار شد. سازمانهای مردم نهاد فعال در زمینه حمایت از کودکان، حمایت و توانمندسازی زنان،کاهش اثرات و پیشگیری از اعتیاد، آسیب دیدگان اجتماعی و نیازمندان، حقوقی، محیط زیست، کارآفرینی، فرهنگی- اجتماعی و . . . ، به نوعی در ارتباط با بافتهای هدف شرکت عمران و بهسازی بودند.
با توجه به ضرورت و اهمیت تعامل دولت و سازمانهای مردم نهاد (سمن) و ظرفیتهای قابل توجه سمنها همراستای اهداف شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران، نشستی متشکل از سازمانهای مردم نهاد، نمایندگان دولتی، مهندسین مشاور و تعدادی از اساتید برجسته دانشگاه‌های کشور برگزار شد. سازمانهای مردم نهاد فعال در زمینه حمایت از کودکان، حمایت و توانمندسازی زنان،کاهش اثرات و پیشگیری از اعتیاد، آسیب دیدگان اجتماعی و نیازمندان، حقوقی، محیط زیست، کارآفرینی، فرهنگی- اجتماعی و ... ، به نوعی در ارتباط با بافتهای هدف شرکت عمران و بهسازی بودند. هدف برگزاری این نشست، ایجاد ارتباط موثر و کارآمد با سمنها در دو محور در اختیار گذاشتن تواناییهای شرکت به عنوان بخشی دولتی به آنها و بهره مندی از تجارب موفق آنهاست.
۱- روند اجرایی برنامه
با توجه به اینکه بدنه دولتی باید جایگاهی برای شنیدن صدای سازمانهای مردم نهاد باشد، بنا بر این بود که شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران به عنوان حلقهای واسط که تنها بستری را برای ابراز نگرانیها و دغدغههای سمنها فراهم میآورد، کمتر از خود بگوید و بیشتر بشنود.
۲- موانع پیشِ رو در حل معضلات شهری از دیدگاه سمنها
برخی از نمایندگان سمنها علاوه بر طرح پیشنهاداتی برای ادامه همکاری با شرکت، به موانع پیشِ رو در حل معضلات شهری نیز به ترتیب زیر اشاره کردند:
- تفاوت نگاه سازمانهای مردم نهاد و مسئولین دولتی منجر به عدم درک یکدیگر می شود
- نبود همکاریهای بین بخشی موثر
- نبود پیوند نگاه مهندسی و پیوست اجتماعی- فرهنگی
- نبود پیوست ارزیابی تاثیرات زیست محیطی و اجتماعی - فرهنگی (ESHA) و حتی ارزیابی تاثیرات زیست محیطی برای پروژه های شهری (EIA)
- هدفگیریهای بزرگ و به سرانجام نرساندن برخی پروژههای تعریف شده به این سبب
- تشخیص نیاز از جانب متخصصان و نه مردم
- فقدان همگرایی و هم افزایی سمنها با دولت
- محرمانه نگه داشتن اسناد توسعه شهری
- ناشناخته ماندن منفعتهای شهر هنگام تعریف و تدوین طرحهای توسعه شهری
۳- پیشنهادات ارائه شده برای همکاریهای بیشتر
پیشنهادات ارائه شده برای همکاریهای بیشتر از سوی سمنها بنا بر زمینه فعالیت و شناخت اندک آنان از شرکت در زمینه های توانمندسازی، آموزشی ، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی، پژوهشی و مدیریتی به ترتیب زیر مطرح شد:
توانمندسازی:
- افزایش مشارکت اجتماعی و توانمندسازی عموم افراد جامعه
- افزایش توان افزایی در خصوص ایجاد سرپناه ارزان در ارتباط با سکونتگاههای غیررسمی و رسمی
- راه اندازی مراکز توانمندسازی کودکان کار و خیابان در کرج
- طرح های توانمندسازی، ظرفیت سازی و ایجاد گروه های مردمی برای مشارکت در برنامه های شرکت
- توانمندسازی زنان سرپرست خانوار و دانش آموزان مستعد
- توانمندسازی کودکان محروم و نیازمند خارج از بستر رسمی آموزشی
- شناسایی مشاغل برای کارآفرینی و نه کپی کردن کار
آموزشی :
- ایجاد فضای آموزشی مناسب و تخصصی برای کودکان و ارائه اطلاعاتی در این زمینه در نقاط مختلف تهران و کرج
- آموزش ذی نفعان و مداخلات پیشگیرانه و درمانی در حوزههای روان شناختی و حقوق شهروندی
اجتماعی:
- همکاری در زمینه های آسیبهای اجتماعی و اعتیاد
- کاهش آسیب زنان آسیب دیده و تلاش برای بهبود وضعیت همه جانبه کودکان
- ایجاد پایگاه های خدمات اجتماعی حاشیه شهر
- پیگیری منافع گروه های به حاشیه رانده شده در فرآیند توسعه شهری
- تدوین استراتژی مسئولیت اجتماعی شرکت ها (CSR) و کاربرد آن
اقتصادی:
- ایجاد مشاغل کوچک برای ارتقای هویت ساکنان در محلات مختلف
- پروژههای تامین مالی خرد در سکونتگاههای غیررسمی
- کارآفرینی زنان و جوانان در مناطق شهری، روستایی و سکونتگاههای غیررسمی
زیست محیطی:
- کمک به رفع معضل آلودگی هوای صنعتی در مناطق خاص اطراف شهر
- همکاری، آموزش و اطلاع رسانی عمومی در زمینه محیط زیست
- آموزش تخصصی مباحث زیست محیطی به کودکان از طریق بازی و فعالیتهای گروهی
پژوهشی:
- پژوهش در زمینه امور روانشناسی، اجتماعی، حقوقی و ... با محوریت زنان و کودکان
- انجام پژوهشهای اجتماعی و مداخلات اجتماع محور شهری و روستایی
مدیریتی:
- ایجاد هماهنگی بین کلیه سازمانهای ذی نفع و سمن ها
- همکاری با وزارت آموزش و پرورش در زمینه فرهنگ سازی و آگاه سازی
- حضور سمنها در کنار اجرای پروژه های کالبدی سکونتگاههای غیررسمی به عنوان تسهیلگر جهت جلب مشارکت مردم
- حضور سمنها در کنار دولت و پذیرش دولت به عنوان تسهیلگر فعالیتهای سمن و مشاوره فکری به دولت
- افزایش تاب آوری دولت برای دریافت نظرات مختلف از تمامی نهادهای مدنی و مردم
- تغییر رویکرد مدیریت محوری به فعالیت محوری
۴- جمع بندی
با تاکید بر علاقمندی شرکت به در ارتباط بودن با سمنها و لزوم کنکاش بیشتر برای تبیین نوع همکاری، یا به عبارتی واگذاری نحوه تعامل به خود سمنها، پیشنهادات اولیه زیر برای ادامه همکاری از سوی شرکت ارائه شد:
- ترویج اطلاعات و اخبار سمنها از طریق اختصاص فضایی در سایت شرکت به اخبار سازمانهای مردم نهاد
- گسترش تجربههای موفق سمنها از طریق الگوسازی و یا نشر آن در سرتاسر کشور
- مستندسازی و اشاعه تجربیات یا مدلهای انجام شده توسط سمنها
تهیه و تنظیم : دفتر مطالعات کاربردی و امور ترویجی شرکت مادر تخصصی عمران وبهسازی شهری ایران
